Teil eines Werkes 
[2] (1547) D. Ludouici Pontani Romani ... Lectura aurea & copiosa, super Secvnda Parte Digesti Veteris
Entstehung
Seite
9v
Einzelbild herunterladen

Hr. 1 1 ug at

.

10 Aquil in charta fina.

uta ex pecunia que non expenditur. Bartol.ponit va- hur nir Niis an dixit..co.l.cum quid. in.l.+ aulus re⸗ ſpondit.j. de ſolutio. de quo ibi vide. adde ibi, que not. Bar.de auro argen.leg.l.aurum. In ead.glo.tnun/ quid perempto genere pereat obligatio? Bartol. aliter dicit, aut eſt obligatio generis generaliſſimi, vt ouif⸗ nis in genere:aut generis ſubalterni. Pꝛimo caſu none dare peremptionem obligationis, per. d.l.in ſaiiena, in glol Fallit mi ill ſpecies generaliſſima ſit obliga⸗ ta:quia tunc liberatur:vt dicta.l.qui decem. C See 5 caſu aut perit ſolum vnum genus ſubalternum: vn qaua vnus ſeruus: tunc non liberatur: vt.l.ſi S nunſ au Pamphilum.jde ſolutio..l.in emptoꝛe. penul nne contraben. empt. Aut totum genus ſubalten 1 une it illa diſtinctio, que in debitoꝛe ſpeciei: qꝛ aut eſt in mo⸗ ra: tunc non liberatur. aut ante moꝛam pereunt: tunc liberatur:vt dicta.l.ratione. hic arguendo de debitoꝛe ſpeciei ad debitoꝛem generis ſubalterni: vt.l. ſi ex legati cauſa.j.de verbo. obligatio. Barto.de Salic. hic in re petitio. aliter diſtinxit. Aut eſt in moꝛa ante peremptio⸗/ nem creditoꝛ/aut debitoꝛ, aut neuter: pꝛimo caſu perem- pta ſpecie generis oblata, debitoꝛ liberatur: vt dicta.l. qui decem.j.de ſolut. Aut eſt in moꝛa debitoꝛ: tunc per⸗ empto genere, non perit obligatio:vt dicto.ã.incerte.ſed ille.õ. non bene facit. Sed iſta.l.hoc facit.z⁊.d.I.ſi ex legati cauſa. Aut neuter: tunc, aut eſt in obligatione genus ſubalternum: tunc ſi neuter eſt in moꝛa, ⁊pereat: debi⸗ toꝛ liberatur:vt dicto.g.incerte.aut debetur genus gene/ raliſſimum:a⁊ tunc aut perit totum genus generaliſſimũ, neq; ſupereſt facultas, neq; ſi pecies reduci poteſt per ge⸗ nerationem:vt in cane: tunc liberatur ipſe debitoꝛ: vt dicto..incerte.Aut ſupereſt ſpes reducẽdi illud genus. Pone quod debeam tibi ſeruum:omnes ſerui ſunt moꝛ⸗ tui, remanſerunt liberi: certum eſt, quod iſtud poteſt reduci, vt puta per capturam: licet totum generaliſſi⸗ mum pereat: non tamen perit obligatio, per dictum. 5. incerti.F̊acit in argumen.l. Stichum, aut Pamphilum. j. de ſolutio. Nec obſt. quia quando pꝛomitto tibi ſeruum in genere, videoꝛ pꝛomittere de ſeruo viuente in pꝛeſenti: non autem in futuro:quia poſſum dare alium, qui non ſit tempoꝛe obligationis:vt.l.qui decem..ſi Stichum.j. de ſolutio. Nec obſt.illud:quia illa obligatio in qua conſyde⸗ ratur triſtis euentus hominis, non eſt valida: vt.l. inter ſtipulantem..ſacram.j. de verboꝛ.obligatio. Hic eſt tri⸗ ſtis euentus hominis:quia intellige illud verum, quãdo conſyderatur in ſpecie:ſecus autem in genere: quia tunc valet, vt pꝛobatur in.j. ſina. C. de pactis. in. c.ne captan- de. de conceſſio.pꝛebend. Item illud, quod multa licent in genere, que non licent ſpecie: vt in cap. accedens.de pꝛebend. in.c.ſi ſacerdos. de officio iudi. t Sed quid ſi debetur aliquid in ſpecie, an ea perempta, ſoluat᷑ obli- gatio: Iſta glo.ſe expedit duobus verbis. Bart. hic ali⸗ ter dicit, quem ſequuntur omnes. Aut non ſolum debe⸗ tur vna ſpecies ſed plures alternatiue, ſiue coniunctiue: ⁊tunc ſipereat vna, non liberatur in alia: vt.l. Stichum, aut Pamphilum j. de ſolutio. z.l. in emptoꝛem..penult. ſ de contraben. emptio. Et facit: quia ſubalternata ſunt in obligatione:vt..ſi duo.j.de verbo.obligatio. Si ve⸗ ro pereunt duo ſubalternata: tunc dic vt in.d.l. Stichũ, aut Pampbilum. dicta.l. ſi in emptione.õ. penulti. ut vna ſpecies eſt in obligatione: tũc aut iſte Stichus pe⸗ rit poſt moꝛam debitoꝛis: tunc ſemper eſt obligatus:vt hic. A ut iſta ſpecies ante moꝛam debitoꝛis perit: tunc aut perit caſu foꝛiuito, ſine culpa debitoꝛis: tunc libe- ratur, vt hic. Aut perit facto hominis: tunc aut perit facto debitoꝛis, aut facto creditoꝛis. Pꝛimo caſu aut oc⸗ ieüt ipſum iuſte: vt quia iuſte pereunt: tunc liberatur: A.qui ſeruumj de verboꝛ. obligationib..I. quid ergo.

vrbie eaun ſeruum. Secundo caſi u, tunc dicit, quod re⸗ allegauit: quia debuit allegare. i.legis Aquilie. 3. ad leg.

Bart. de Salice. aliter dicit et melius. Aut res iſta erimit w9 1

4 ur 0.

rum eſtperiuraſupra allegata Q5, noꝛam: tunc cla⸗ kan Wins Febltdeſs tunc aut perit ſine culpa debito⸗ ris vel caſu foꝛtuito:: tuncliberatur:yt. ſi beredi.. fina.

3. udo. Roma. in ſecundam. ffeveter.part.

. arbitro.§. fina. j. de dolo. ſed male

al. filiuſfamilias. 9. ſina. de legatis. j Aut perit facto ſ9 minis, autem caſu foꝛtuito: tunc, aut perit fact ode⸗ bitoꝛis, aut creditoꝛis, aut tertij, aut facto fideiuſſoꝛis

Pꝛimo caſu eſt vera diſtinctio Barto. per ſua iura Se, cundo caſu, quando perit de facto creditoꝛis· tunc peri⸗ mitur obligatio: quia ſtat per creditoꝛẽ quo minus ipſe tradat. hoc eſt verum, ſiue creditoꝛ occidat ante moꝛã

ſiue poſt moꝛam:vt.l.legis Zlquilie. 3. ad legem Aquila Lquioperas. de dolo. Fallit ſi creditoꝛ iuſte peremiſ ſet, ſicut dicimus in debitoꝛe:vt.l. qui ſeruum.ffde verb

obligationib. C Tertio caſu, quando facto tertijperit ⁊tunc aut perit facto tertij pꝛecedente culpa debitoiis. tunc non liberatur:vt.l. arbitro.. fina. de dolo...filiuſ familias.g. fina..l. ſi heredi.in fi.de legatis.j. Quarto caſu quando perimitur facto ſideinſſoꝛis: tunc libera⸗ tur pꝛincipalis debitoꝛ:vt.5. de dolo.ſ.ſi fid eiuſſoꝛ...mo⸗ ra rei.j.de verboꝛum obligationib. I In hoctamen dic. Alut iſte ſeruus perimitur poſt moꝛam debitoꝛis: atunc non liberatur fideiuſſoꝛ. aut ante moꝛam: ⁊tunc iibe,

II ratur:vt ſ upꝛa dictum eſt. CSed quid t ſi debebam ſer⸗

uum in ſpecie:pone quod res perit, antequam eſſem in moꝛa:i ſciebam: nunquid tenear ad intereſſe, quamuis ſit perempta obligatio? dic quod ſi ſciebas iſtam perem⸗ pturam certiſſime: tunc ipſe teneris ad intereſſe, ex quo poteras pꝛouidere aduiſare creditoꝛem: vt..per ſum⸗ ma, que in dolijs.ũ.fin.j.de pericu. commo. rei venciite. 12 Circa hoc reſtant duo dubia:pꝛimum, t an quando res eſt perempta facto tertij,perempta ſit obligatio: quid teneatur iſte debitoꝛ cedere creditoꝛi illam actio⸗ nem, quã habet debitoꝛ? de quo in.l. Stichus. per Bart, ſ.de verbo. obligationib. per eundem in.l. ſcriptura. aq legem Zquil. t Secundo quid ſi debeo aliquam ſpe ciem in diem, vel ſub conditione: illam occidam ante diem, vel conditionem:an liberetur ipſe debitoꝛ: velnuũ⸗ quid poſſit conueniri eueniente conditione, vel euentu diei: In hoc do. Bar. de Salice. multum ſe inuolnit:ſed dic ſic. Aliquando iſta ſpecies perit ante diem vel condi⸗ tionem ſine culpa ipſius debitoꝛis: tunc perimitur ob ligatio:vt dicta.l. Stichus certa die.Aut iſta ſpecies pe⸗ rit ante diem facto ipſius debitoꝛis: tunc aut illa res perimitur iuſte: tunc liberatur: vt dicta.l.quid ergo,. beres.aut perimitur iniuſte. In hoc ſunt tres glo.coᷣtra rie:vna in.l.qui decẽ. S.qui ſatiſd. cog.que vult, no libe⸗ retur, ſi non poteſt agere ante diem vel conditionẽ. Alia in.l. eum qui ita..fina.de verb.obligatio.ſe entit, quodiſte talis non liberetur, ſi occidit iniuſte: quod poſſit con ueniri ante diem vel conditionem.Zllia..fina.ſi ex noxa. cauſa aga.dicit quod liberatur adeo,; non poteſt con⸗ ueniri, etiam eueniente conditione. Ande dic, quod in ipſa conuentione eſt adiecta pena: puta ſi non ſit ſoluta ad talem diem ac. tũc liberatur a re. Ita loquitur. d.iſi deceſſerit. Sed nunquid liberetur a pena: tuncſ perit ſine culpa debitoꝛis/⁊ liberatur:vt.l.ſi homo moꝛtuus.de verboꝛum obligatio. Aut perit culpa ipſius debitoꝛis: tunc non liberatur. illa pena non poteſt peti ante con⸗ ditionem:vt.l.eum qui calendis.j.de verboꝛ.obligatio.et eum qui..homo fiſci.5.ſi quis cautionib. declara vt per Bartol.in dicta.l. homo moꝛtuus. Quare autem li⸗ beratur a re? dico quiavidetur voluiſſe ſubꝛogare in ſpe⸗ ciem penam adiectam: vt.l.obligationum fere.. fina. de actionib. obligationib. Aliquando non eſt adiecta pe- na, ſed ſimpliciter: tunc aut pꝛopter interitum ipſius ſpeciei purificatur conditio adiecta, ſiue ſubintellecta ipſi conditioni: tunc non liberatur: vt dicta.l. eum qui ita..fina.j.de verboꝛum obligatio. Pone, quod debeo vnum hominem pure: alius pꝛomittit illum ſub cond tione: tunc obligatio in ea intelligitur conditionalis: aut non verificatur ſtatim per occiſionem ſerui: tuncant pꝛopter peremptionem ſpeciei: tunc liberatur debitor, per dietam. l. eum.§. fina. Et ratio:quia adueniente con⸗ ditione non reperitur res, in qua eram obli gatus:ſed ha bet creditoꝛ actionem de dolo ad intereſſe:vt.l.ſi deiuſ⸗ ſoꝛ.. de dolo. in argumen..d.L. eum qui ita..fina. gloſ. eſt in dicta.l.ſi exlegati cauſa. Aut eſt debitoꝛ ad diem certam: tunc non liberatur etiam ſi eſt peremptus ante diem:quia ante diem eſt ſtatim oꝛta obligatio: vt de ver.

obligat.lxcedere diem. Sed eſt caſus in dicta. Stiehn

₰2

tmertennalTün Awenmadan g woreiem neinerlcien Hciaminilesche tserſtenaroluneas nineg chenrli muupoketonmitt b Rleſtuaſneoene E rtikonnatbonad Pentboegalle mons fecigentaconmiſan, daxint lciof dulötrtenareühit etmſahetaizu nlencgarnge ſonchpattwhe ütnefen aätn daaixcaſtenge duutypyer og lleimodefn drhmuncorofrs lmunurn ueuitämsg aSantamagonſf