eenlenze andem in ſerpu do quid ſi debec lütan ltione: illam cciin deretur pſedeblen nente concitione a Salicemultumſeinut jes perit ante diemſnt bitoꝛis: tuncperint rerta die. Aut ſſtaſen debitoꝛis: ⁊ tuncarf atur: vt dicta.quit .In bocſunt tresg

atiſd. co S.que vultq

tte diem vel conditi

erb. obligatio ſenttm dit iniuſte: ⁊ quod poſt, ionem. Alial fufem ttur adeo, quy ,ur'ſan ditione. Cérckot qwodi ta pena:qaairaſt di ratur are. Jaoqubuna veretur a pena. nuncie tur:yt.Iſi bomomottui erit culpa pfius dedtn a non poteſt peti an is j de verboꝛ obligi nis cautionib.⁊ dels noꝛtuus. Quare au rvoluiſſe ſubꝛogarti bli gationum fere ſü uando non eſt adie tpropter interieum, adiecta, fiue ſubin- cratur: vt dictalan garioPone, guch pꝛomittttilumſihe⸗ intellisitur concti r occifionem ſeraim jei tunc lberumn, ratio:quia inug quaeramo 3 lii

ttereſſervta, lo ad intereſt fu

Si certum petcatur.

7 ¶ Poteſt t dici iuſta cauſa reſpectu ipſius debitoꝛis:vt

certa die pꝛomiſſus. coniuncta gloſ.a contrario ſenſu. Et iſta fuerunt verba Bart. de Salice. ⁊ dicit quod non fuit dictum ab aliquo. Sed certe Bartol dixit iſtud in.l. moꝛa rei.j.de verboꝛum obligatio.in fi. CSed cadit aliud du- bium, Pone quod debeo bouem ad diem, qui perit ante diem: an autem poſſum conueniri ad coꝛium ⁊ coꝛ⸗ nua:? vide per Bartol.in dicta. l. Stichus certa die pꝛo⸗

14 miſſus. C Sed † quid a quando perit ante moꝛam: an

4

15

liberetur debitoꝛ ipſo iure, vel ope exceptionis: In hoc dic, quod aut eſt perempta quantitas, que debebatur in genere: aut res que debebatur in ſpecie. Pꝛimo caſu li⸗ beratur ope exceptionis:vt.j.de conſtitu.pecu.l.ſi adeo. coniuncta gloſſa.j.de dolo.l.ſi opera creditoꝛis.⁊.l.inter⸗ dum.j.de verboꝛ.obligatio.⁊.d.l.qui decem.¶ Secundo caſu, id eſt quando in ſpecie certa:⁊ tũc liberatur ipſo iu- re:vt dicta.l.qui decem.verſicu.ſane.j. de ſolution. C In gloſ.ſuper verbo, detrimentum. Et pꝛemitte. † Pꝛimo quid ſit moꝛa?dic ſecundum, quod ſumi poteſt duplici/ ter: quia aliquando pꝛo babitatione: vt.l. ij. C. de incolis. libꝛo.xij. Aliquando pꝛo quolibet tempoꝛis tractu: vt in authent ſed lis. C. de tempo. appel.⁊ aliquando ponitur pꝛo delicto culpabili in delicto commiſſo. ⁊ in hoc dic ꝙ non poteſt dari certa ⁊ pꝛopꝛia diffinitio: vt.l. moꝛa.j. de vſuris. In hoc Altramonta. dicunt, quod moꝛa eſt cum quis legitime interpellatur ſciens, velſcire debens, tar- dat ſolutionem eius, quod debet. Ita dicunt Petr. de Bellapert. Jacob. de Rauen.: Cf. Et iſta non eſt bona: quia non eſt generalis:quia tantum cõpꝛebendit ex par⸗ te debitoꝛis:ſed moꝛa poteſt committi ex parte credito- ris:vt.l. qui decem.de ſolut. Item alia ratione:quia moꝛa oteſt committi abſq; eo quod interpelletur: vt.l. cura⸗ it.de act.emp..l. Julianus..offerre.j. de ac. emp. Sed Altramon. dicunt. ꝙ non poteſt committi ſine interpel⸗ latione: igitur ac. Pꝛeterea moꝛa poteſt committi ſi⸗ ne interpellatione, non ſolum in actionibus bone fidei: ſed etiam in illis, que habent inſtar bone fidei:vt in debi⸗ tis ex vltima voluntate:vt.l.in minoꝛum. C.in quib.cauſis in integ. reſtitu. z.l. Titia..ſuras.ff. de leg. ij. Pꝛeterea moꝛa poteſt committi etiam in fure ſine interpellatione: vt. Li.õ.rectiſſime.de vi ⁊ vi ar.⁊.l.in re furtiua. de condic. furti.ideo non eſt bona. ¶ Ande dic ⁊ melius fecundum Bart. b de Salice. †moꝛa eſt negligentia, ſiue culpabilis negligentia commiſſa in credito ſoluendo, aut in debito recipiendo.Eœt iſta eſt optima.⁊ꝛ patet: quia moꝛa non eſt aliud, ꝙᷓ; tardatio ⁊ culpabilis negligẽtia. Sed adde vnũ verbum ſcilicet, abſq́; iuſta canſa:quia interdũ iuſta cau⸗ ſa eſt nolle recipere.⁊ que ſit iuſta cauſa.j. dicetur. Et ex iſto verbo pendet totus effectus moꝛe: quia aliquando debitoꝛ offert, ⁊ creditoꝛ negligit:⁊ tunc non erit in moꝛa: quia iuſta cauſa. Et que ſit iuſta cauſa eſt multiplex. Ali⸗ quando pꝛopter incongruitatem tempoꝛis:⁊ tunc multi⸗ pliciter. MPꝛimo dic, vt in.l. noꝛe Romano. de fer. Econ⸗ uerſo, quando tu offers ante diem, in qua debes:vt..qui Rome.in pꝛincip.de verbo.obligatio.⁊ l. eum qui.alias, Labeonis. j. de annuis lega. Item ſi offeratur in loco in⸗ congruo:vt quia pꝛomiſiſti dare Rome:⁊ tu offers Flo⸗ rentie:ot. ſi ſoluturus.de ſolu.facit.l.creditoꝛ.ſecundum vnam lecturã.co.tit. ¶ Item ſi offers modo incongruo: ⁊iſte eſt duplex. Pꝛimo ſi offers pecuniam in ſacculo: quamtu debes mihi numerare, excuſatur. Et hoc tenet Bartol nl. um ſeruus. de conditio.⁊ demonſtratio. ⁊ in l.acceptam. C. de vſuris. vbi declarat gloſ. in authent᷑. ex pac. que dicit, an ſufficit oferre pecuniã in ſacculo: quia dicit ꝙ illud verum, quando numeraſſet coꝛam teſtibus.

Si vero non numeraſſet coꝛam teſtibus:tunc dicitur ob⸗

latio incongruo modo:vt dicit Bartol.in.ol. ſi ſeruus. de vet boꝛum obligatio. Item ſi non offers totam, ſed par⸗ tem:vt.l.tutoꝛ.. Lucius j. de vſuris. ⁊.l. quidam eſtima⸗ uerunt j. ceo. Item ſi offers deterioꝛatam:vt.l. queſitum. S. ſin. j. de ſolutio.⁊ iſtis modis liberatur creditoꝛ a moꝛa. Quibus autem modis liberatur debitoꝛ, dicetur in ſe⸗ quenti lectione? Adde, quod etiam excuſatur credito:

ſciicet quando debitum eſt alternatiuum, ꝛ non offertur alternatiue, ſed ſimpliciter: vt.l.qui Rome.. coberedes,. de verboꝛum obligatio. Roc intellige, quãdo eſt electio creditoꝛis:ſed vbi eſſet debitoꝛis:tũc ſuicit ſinplex ob⸗ latio.. ſtipulatus ſum Damam.j. de verboꝛum obligat.

12

19

10

quando non eſt facta interpellatio iuſta: quia tunc iuſta cauſa ipſum excuſat. Que ſint iuſte cauſe, dic vt.i.ſi quis ſolutioni.j.de vſuſcapio. Pꝛima quando eſt debitoꝛ in diem:⁊ fuit interpellatus ante diem:vt l. cum filius. 5. fin. j. de verboꝛ. obligatio. C Sed quid ſi fit interpellatio in tempoꝛe incongruo, pꝛo tempoꝛe congruo? de quo per Cyn.in.l. in minoꝛum. in quib. cauſis in integr. reſtit. non eſt neceſſar.⁊ per Bar.in dicta.l.cum filius..ſi. Item eſt

iuſta cauſa excuſandi ignoꝛantiam: vt quia quis ſucceſſit

alicui, vt quia peto ab berede decem: ⁊ ipſe dicit, quod

ignoꝛat ipſum debere. Ita tenet hic Barto. in fin. idem

in dicta.l.ſi ex legati cauſa.per textũ.l.ſi quis inficiatus.j. depoſiti.⁊ per clement᷑ in cauſa.de electio.de quo vide in I. non ſolum.§.moꝛte.j. de oper. noui nuncia. C Et pꝛedi⸗ cta t habent locum, quando quis conſtituitur per inter⸗ pellationem verbalem: ſed vbi per incurſum diei: tunc dic, quod dies expꝛeſſa in contractu interpellat pꝛo ho⸗ mine: vt.lmagnam. C. de contrahen. ⁊ commit.ſtipul.⁊.l. traiectitie.⸗.de illo.j.de actionib.⁊ obligatio. ¶ Bald.li⸗

mitat videlicet, quando eſt longum tempus:ſecus ſi bꝛe⸗ uiſſimum, in.l. ſi mihi ⁊ tibi.. ſeruos. de leg.iij.Si autem eſt ſubintellecta tacite, tunc adbuc vltimus dies termini interpellat pꝛo homine:vt eſt gloſ.in.j.moꝛte j.ſolu. ma⸗ trimo. Sed ego do caſum in.lj.H.exactio.C.de rei vxoꝛ. actio.¶ In glo.ſuder verbo, detrimẽtum.ibi, nec diſtin⸗ guitur. hic ſunt due opiniones:pꝛima Joan.alia Mart. quam ſequitur Aʒo. ⁊ pꝛo Joã. facit text.iſte:⁊ facit, quia vbilex non diſtinguit ⁊c.vt.l.de pꝛecio.3.de public.gloſ. repꝛobat iſtam opin. art hic. ⁊ in.l. moꝛa.j. ſolu. matri. ¶ Etad intellectum iſtius diuidenda eſt iſta queſtio in tria membꝛa. x Autloquimur in realibus: aut in perſo⸗ nalibus, que deſcendũt ex delicto. Aut in perſonalibus, que oꝛiuntur ex contractu, vel quaſi. Pꝛimo caſu:dic, aut ille qui eſt obligatus actione reali, ſemper fuit bone ñdei poſſeſſoꝛ:⁊ tunc licet creditoꝛ interpellet eum: tũc interi/ tus illius rei pertinet ad creditoꝛem:vt.l. item ſi verbera⸗ tum.g. ſina. eo.tit. ỹ allit niſi pereat apud bone fidei poſ⸗ ſeſſoꝛem ſua culpa:quia tunc tenetur:vt.l.non vtiq;.5.ſin. de rei vendicatio.⁊.l.item ſi verberatum.. fina.a contra⸗

a ¶ Sed quid.

idem concludit hic Salic.col.v. in fi. verſ.ſecun⸗ dum dubium.

rio ſenſu. ¶ Zlut ille qui tenetur actione reali ſemper eſt b ¶ Bar. de Sa

male fidei poſſeſſoꝛ:⁊ tunc periculum interitus pertinet ad ipſum, ſiue ante moꝛam, ſiue poſt: vt. l. ita videndum. S.de petitio.heredita. ZAlliquando ille, qui conueni- tur a pꝛincipio eſt bone ſideiſed ex poſt facto eſt male fi⸗ dei:tunc aut licet ſuperueniat mala fides, babet iuſtam cauſam litigandi:ꝛ tunc de interitu non tenetur:vt nota- tur in. lj. in pꝛincipio.5.de rei vendicatio.vnde f illa res perit, pendente iudicio, debet abſolui a indicio: non au- tem condemnari in eſtimatione.¶ Si autem non babet iuſtam cauſam litigandi:⁊ tunc ſi eſt bone ſidei a pꝛinci⸗ pio licet ſuperueniat mala fides:tunc aut iſta res ſi reſti⸗ tuiſſet, periſſet penes te, ſicut penes me: ⁊ tunc non tene⸗

tur:vt dicta.l.item ſi verberatum.. fin. Si vero non erat

peritura penes creditoꝛem:tunc tenetur: vt dicta.l. item ſi verberatum..ſfina.a contrarꝛo ſenſu. In ſecundo caſu, videlicet in actionibus perſonalibus. tunc dic, quod vbi poſſum conuenire te actione perſonali: generaliter ſemper teneturde interitu rei, ſiue pereat ante moꝛam, ſiue poſt: ſiue etiam peritura peneste creditoꝛem, ſiue non:vt.l.ſubtracto. C. defurtis.⁊.l.fi. C. de condict.furt.l.j. C. quod met.cauſa.⁊.lj..rectiſſime.⁊.l. penulti. de vi⁊ vi arma. et.l. fin. de condictio. ob cauſam. ¶ Fallit in tribus caſibus. Pꝛimus in.l.ſi cum exceptione.ę.quod ſi homo. quod met.cauſa.⁊ ibi vide. Miſi ille fur repurgauerit mo/ ram per oblationem:vt.l. per vim. j.de condi. fur. CSe⸗

cundo fallit, quando illud ex cauſa rapine, teneatur er cauſa commodati: vt. d.l.parui. In tertia queſtione, e

videlicet an ille, qui poteſt conueniri actione perſonali oꝛiente ex contractu vel quaſi:in hoc dic, vna fuit opinio Marti.⁊ hanc ſecutus eſt Azo,⁊ tenet, quod poſt moꝛã

tenetur: ſi vero periſſet eodem modo apud creditoꝛem: tunc non tenetur. Joan.tenet contrarium, a bãc ſequi⸗ tur glo.⁊ Nug.qui dicebat indiſtincte ſemper teneri per iura allegata in glo.⁊ hanc opinionemeſt ſecutus Bart

Et pꝛo hoc allegat vnam rationem, fur ⁊ moꝛoſus equi⸗ parantur:vt.l. in re furtiua. C. de condi. furti.⁊..inter ſti⸗

1

lic.qui quaſi de verbo adverbũ omnia hicdicta poſuit in euidẽ tialibus huius legis, quẽ vide. Hiero.Cbuch.

¶Joan tenet. hec opin. Jo. in debitoꝛe ex cõ⸗ tractu, tenetur magis commu niter ſᷣm docto. bic vt per glre. col. iiij. in fine. Hiero. Chuch.

——— 2 8 *

— Piuu

—