Druckschrift 
Jo. Andr. Schmidt Prof. Publ. Otivm negotiosvm Jenense
Entstehung
Einzelbild herunterladen

ſmo. un- a ut do. ene. do2 lema⸗- pon- aon et⸗ m Pa oſſet d, Ut hent. dro⸗ W- eram, rnon a ſei⸗ e uſu . recen⸗ ttauti aotio- . Vi⸗ titu⸗ Lo dr 5 46 isque Lau- in eo tas it⸗ dire. ulita⸗

fo⸗ abu⸗

. 2. e,

cabuli rationis ſeu rationalis ſignificata animum attenderimus. Aliquando enim rationale illud dicitur, quod colligere poteſt u- num ex alio. Qua ſignificatione fatendum eſt, non ſolum homi- nem rationalem eſſe, fed& alia aliqua animalia. Hæc autem non ſunt unius generis, ſedjuxta ductum Ariſt. 1. Metapbyſ. r. quædam eorum ita a natura formata ſunt, ut in iis ſolum locum obtineat ap- prehenſio ſenſus, quæ tum demum naſcitur in ipſis, cum obje- tum præſens eſt, duratque tam diu, quam diu illud præſens eſt. Alia porro ſunt animalia, quæ præter ſenſum habent& memori- am, carent tamen auditu, ſenſu diſciplinæ. In quibus, inquit A- riſoteles, jam reperitur prudentia quædam, non abſolute ſic dicta ſed metaphorica. Tandem dantur& alia, quæ memoriam habent & ſenfum auditus,& hæc informari& prudtentiora fieri poſſunt. De his ut& ſecundi generis animalibus non immerito dubitatur, annon unum exalio colligere queant. Car enim natura memo- riam, quæ præteritorum eſt, iis tribuit, niſi ut proſpiciant ſibi de futuris, eaque proſequantur, quæ jucunda;& ea fugiant, quæ moleſta eſſe meminerunt. Hoc autem fieri non poteſt ſine ali- qua collectione, ſaltem unius ſingularis ex altero. Quod etiam demonſtravit Thomas Willis Ml. D. Natural. Phil. Prof. Oxon. nec non Medic. Colleg. Londin& ſociet. Reg. Sociu, in libello de anima bru- sorum cap.. quod de brutorum ſcientia agit: ſub cujus finem quoque ex Exemplo fraudis vulpinæ brutorum ſyllogiſmos dedu- cit; nimirum priorem præmiſſarum eſſe à natura,& ſecundam à ſenſa &E experientia ſuggeri, unde ſequi concluſionem, ergo vulpi pro captan⸗ da præda ſua iisdem technis denuo utendum erit, pag. m..

XV. Si vero rationale ſumitur pro eo, quod præditum eft facultate intelligendi& deliberandi, quemadmodum accipitur 6. Ethic. 1. certum eſt, bruta non eſſe animalia ratione utentiau. Quod enim ea facultate pollet, id non ſolum ſingulare colli- gere ex ſingulari memoriæ mandato, ſed& ex univerſali, cu- jus per ſe eſt intellectus, quid inferre valet. At bruta illa fa- cultate non gaudent, neque univerſale apprehendere queunt, ſed tantum ſingulare, jure igitur illis ratio ejusque uſus denega- tur. Hinc etiam Ariſtoteles 3. de anima cap. X. Text. 4. ajt:

B 8