Teil eines Werkes 
Centuriæ II. (1601) Decades Quinque Priores / [Verfasser einleitender Lyrik: Philippi Cobelii I.C. Et Jmperialis Cameræ Assessoris, Nicolai Revsneri Ivrisconsulti Saxoniæ Clarissimi, Petri Lindenbergii Poetæ Cæsarei]
Seite
116
Einzelbild herunterladen

116

habet aliquis ius commune pro ſe ſeu iuris com- munis præſumtionem,& alius innititur priuilegio, conſuetudini, vel præſcriptioni, non eſt aliquid in- nouandum contra habentem pro ſe iuris commu- nis præſumtionem. Daß aber die Stadt L. keine præſumtionem iu-

ris communis exercendi omnimodam iuriſdi- 3 ctionem fuͤr ſich habe/ ſolchs beweiſen viel klare vnnd

vnwiederſprechliche Rechtsgruͤnde. Quia dett iure

communi ciuitates, villæ,& caſtra alteri ſubiecta, non intelliguntur habere vllum territorium, iuriſ- dictionem, pertinentias aut appendices, ſed tantum murorum ambitu clauduntur, vt est text. in c. ſi ci-

uitas. tit. de ſent. excom. lib. 6. Idemque expreſſe do-

cet Bart. in extrauag. quoniam nuper. verb. Lombar- diæ. tit. qui ſint rebel.& conſil. 199. item in l. impe-

4 rinm. ſf. deiuriſdict. omn. iadic. S l. 1. ff. de dam. in-

fett. Vbi inquit, Kectori vniuerſitatis, quæ con- ſtituit ſolam ciuitatem, ſicut etiam L. eſt) compe- tere de iure communi ſimplicem duntaxat iuriſdi- ctionem in caſibus leuioribus, non etiam merum mixtumque imperium, per text. expreſ. in l. 1. C. de defenſ. ciuit.& in Mouell. eod. tit. S. iudicare.§. audi- ent.& g. iuſurandum in fin. Idem quoque tradunt Ferra. in ſua pract. in for. lib. actio. conféſ- in verbo plenam omnimodam. Alexand. conſil. 43. De celer- rima. lib. I. Præpoſit. copioſẽ, in capit. I. de capi. qui cu. vend. col. 3.& Panorm. in c. cum ad ſedem. de t eſtit. ſpol.& conſil 62. lib. 2. vbi dicit, ciuitati& caſtro nihil eſſe deputatum pro appendice, vel perti- nentiis.

Auß welchen allegationibus gnugſam erſcheinet/ 8 gnugſa

daß der Stadt&. vniuerſalis& omnimoda iuriſ-

dictio de iure communi nicht/ſ ondern dieſelbige den Hertzogen zu tanquam ſuperioribus Dominis al-

lein gebuͤhre/ quia omnia, quæ ſunt intra limites ali- cuius Principis vel Domini temporalis, cenſentur eſſe de iuriſdictione ſua, niſi contrarium probetur.

Zum andern ſagt der Kauff vnnd Pfandtbrieff/ das Hertzog H der Verkaͤuffer außzeucht das jenig/ was S. F G.· von dem ſtuͤck Weins vnnd Eimbecki⸗ ſchen Bier von alters hero hat nemmen laſſen. Dieſer

außzug erweiſet/ daß die Aceiß von Wein vnnd Bier

in die Vogtey gehoͤrig ſey. Diß iſt ein ius imponendæ collectæ. Darumb muß folgen/ daß die Stadtvogtey nicht ein ſchlechte Iuriſdictio, ſondern etwas hoͤhers

5 vnd anſehnlichers geweſen ſein muͤſſe. Quoniam f ius imponendi collectas non competit, niſi habenti Kegalia, c.z. quæ ſint rega. in vſib. ſeud. l.i. C. de ſuper. in d.ſ. placet. C. de excuſa. mune. lib. 1⁰. vbi ſunt aurei textus, quod ius collectandi ſoli Imperatori com- petat.

Zum dritten iſt weiter vermutlich/ daß die Stadt⸗ vogtey nicht muͤſſe ein ſchlecht ding geweſen ſeyn. Deñ die widerkauffs ſumma iſt ſehr hoch/ nemlich zum er⸗ ſten 3200. goldguͤlden. Darnach iſt ſolche ſumma mit 1300. goldguͤlden erhoͤhet vnd gemehret worden/ thut in ſampt 4500. welches der zeit ein anſehnlich geldt geweſen/ hat Jaͤhrlich der Zinß zum wenigſten 22 5 goldguͤlden muͤſſen außbringen. Dagegen gehal⸗ ten was der Rath geſtehet/ iſt ein gantz geringes/ vnnd

é nicht wol moͤglich/ daß es ſo viel renten koͤnne. Emtor T enim non præſumitur iactare pecuniam ſuam, ſed hoc agere, vt accipiat tot, tantique valoris res, quan- tam ſua pecunia commodat ipſi. Licitum itaque eſt,

Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German.

a pretio ad res femtas cum pactò de retrouendendo

argumentari, cum ſeſe inuicem habeant vt corre- latiua, a quibus argumentari permiſſum eſt. S&uerin top. c. 7b.& ert hac de re glo. in c. cum cauſſa. verbo ad

alium. ext. de teſtib.

Zum vierdten leſt ſichs anſehen/ in 9. wie die ock mit gerichten/ daß dem Rath als ein pertinentz der

Vogtey verſchrieben ſey der gewalt/ die es verdienen/

nicht allein der Stadt/ ſondern auch des Fuͤrſten⸗ thums L zuverweiſen Verum aliquem perpetuo ex- filio f punire pertinet ad merum Imperium, pronut 8 Dd. communiter in d. l. imperium.& maxime Zaſ. ibidem. ff. de iuriſd. om. ind. tenent& concludunt.

Zum fuͤnfften gibts die gemeine art zu reden in der Saͤchſiſchen ſprach/ daß das woͤrtlein(Vogtey) be⸗ deuter alle Herrſchafft/ die einer hat an einem ort/ per⸗ cõpilatorem Kegiſtri der alten Saͤchſiſchen woͤrter in verbo Vogtey. Diß regiſter befindet ſich in fine,

des Lehenrechtens/ vnnd im Sachſenſpiegel Herrn

Wolff Zobln von finibus. Vnd wird dieſe meynung bewehret im Landr art. 22. lib..item art. vlt. lib.. con- iunctis textibus Latino& Germanico. Denn an denſelbigen oͤrtern ſagt der Teutſche text/ d. art. 22. lib. 2. Das im Vogtgeding der Baurmeiſter rugen ſolic. Der Lateiniſch text hat das woͤrtlein Vogtgeding/ transferirt, in omnibus legitimis iudiciis. in vlt. art.

hib. 3. wird geſetzt/ Sol man zu dem Vogtgeding ru⸗

gen/ ſtehet im Latein/ Iſti caſus ſunt in iudicio refe-

rendi. Iſt demnach darauß klar vnd offenbar/ daß die alten Sachſen die woͤrter( Vogtey oder Vogtgeding) fuͤr rechte Gerichte verſtanden haben. Kecte igitur ſentit compilator dicti regiſtri von alten Saͤchſiſche

worten etc. Dieſe meynung wird auch bewehret mit

dem 47. art. iuncta Apoſtilla, im Weichbild/ dann am ſelbigen ort ſagt der text/(der Schuldheiß hatdrey Rechtgeding im Jahr) ſetzt die Apoſtilla darzu daß

etliche leſen drey Vogtgeding/ gibt alſo zunerſtehen/

das die wort/ Rechtgeding vnd Vogtgeding/ ſynony ma ſeyn/ Hat es nun die meynung/ daß die woͤrter (Vogtey/ Vogtgeding/ Rechtgeding bey den Sach⸗!0 ſen eines bedeutens ſein/ vnd bey den Lateiniſchen koͤn⸗ nen per verbum(iuriſdictio) efferirt werden/ arge. foras. de V. S.& quæ ſcribit Panor. in rubr. ext. deiud. So folget/ daß wo das wort(Vogteygericht vndge⸗ rechtigkeit) allein ſtehet/ nicht ſimplex iuriſdictio, 1 ſondern omnimoda, videlicet merum mixtumque imperium,& ſimplex iuriſdictio muͤſſe verſtanden werden. Bartol. in d. l. imperium. Eerra. in d. iib. allin. confeſ. verbo plenam& omnimod. num. 2. Oldraconß. 252.& Foa. And. ad Spec:tit. de iuriſcl. omn. iud.

Zum ſechſten pro corroboratione prædictorum thut auch nicht wenig der gemein gebrauch/ ſeu com. munis vſus loquendi, da man gemeinlich einẽ Yogt in der Stadt/ fuͤr einen ſolchen Richter achtet qui non tantum de cauſſis ciuilibus, ſed etiam crimina- libus cognoſcere, ius quoque confiſcandi, occm- pandi bona vacantia exercere ſolet, quæ conſuetu- do eiuſmodi iudicis Imperium hactenus pro plena

&omnimoda iuriſdictione interpretata eſt Idque 12

ſufficit, etiamſi non reperiatur ſcripta, iuxta Bart- in l. de quib. f. de leg. Cum enim de interpretatione alicuius vocabuli quæritur, inſpiciendum erit, quo- modo ciuitas retro in caſibus emergentibus eo via fuerit: cum f optima ſit interpres conſuetudo vel 13

vſus. I.h de interpretarione. ſ. de legibus. ; Quo d

lodcöſder icca oritu tbrerm le polim e AeFautru 19 len che neridebethl de Anchar-n luodeölteu

aum ſe

fconcecho ne ſpletenin rio gluri demnſarſun 11 Thlxiuricdic ebee dentDä.n a. lunlamiu zumalcon uinylans& lanfay. 1 Idklde 5