9

terrarum cognitio, sed etiam quae ceperit incrementa: hoc quoque enarrandum puto, in quo aliqua significatio hörum appareat. Totos enim Romani sese collo- carunt in cognitione et scientia Italiae, cujus quidem occupandae inde a Romuli imperio erant avidissimi, eamque et bellis, 16) quibus domini facti sunt illius, cum Gallis Semnonibus, cum Samnitibus, cum Tarentinis et postremo cum Pyrrho Epirotarum rege gestis, et coloniis 17) varias in Italiae regiones deductis viis- que 18) militaribus simul ortis, hac ipsa prima aetate summopere amplifica- runt. Nec ullo loco defuere, quin navigandi pericula facerent, quorum ad vim augendam Ostia, urbs portu instructa et in ipso maris fluminisque Tiberini con- 1ni9 ene multum adjuvit. Atque etiam Lucius Valerius anno 280 a. Chr. n.

psit; nam Theopompus, ante quem nemo mentionem habuit, urbem duntaxat a Gallis captam dixit; Clitarchus ab eo proximus legationem tantum ad Alexandrum missam.

26) Bellorum, quae hac aetate Romani gesserunt, gravissima sunt Samnitica inde ab anno 35— 290 a. Chr. n. gesta, quibus vel remotiores populi, ut Lucani, Apuli 323, posteaque Umbri 308 cum Romanis se conjunge- bant. Bella autem cum Pyrrho Epirotarum rege gerebantur ab anno 280 usque ad pugnam apud Beneventum 275. Fontes horum bellorum qui velit inspicere, adeat Tzschuckii notas uberrimas ad Eutrop. II, 3 sedd. Ci- tatos modo eosdem invenies ap. Viedlerum in: Geschichte d. Röm. Staates u. Volkes u. s. w.(Leipz. 1821.) p. 99 sedqd. Reuscherum in libro praestantissimo: Lehrb. d. Gesch. der Völker u. Staaten d. Alterth. u. s. w.

(Berl. 2824.) p. 677 seqq. Strassium in: Handb. d. alt. Weltgesch.(Jen. 1830) Pars I. II. alte Gesch. p. 395. p. 105. 4

17) Coloniae Romanae huc usque potius consideratae sunt ratione civili, quae inter easdem et matrem Ro- mam intercedebat, respectäà, quam situs, numeri et originis causa. Cf. praeter C. Sigonium in libro de An- tiquo jure Italiae II, 2. Jo. Rosini Antiquitates Rom. cet p. 745 seqq. edit. Amstel. 1635. 4. et Adamum in Handb. d. Röm. Alterth. u. s. W. übers. v. J. L. Meyer(Erl. 1818.) Bd. I, p. 140 seqd. Heynius:- de Romano- rum prudentia in Coloniis regendis; Ejusdem Prolusiones de veterum coloniarum jure ejusque causis in: O- pusc. Acadd. I et III. Primae Coloniae, quae Romulo regnante in Latio conditae sunt, erant Caenina, Antemnae, Crustumerinm. Cf. Liv. I, 11. et Plin. H. N. III, 9. Ostia, ab Anco Marcio condita, navigationem sustentabat. Liv. I, 54. Flor. I, 14. Postea Girceji, Liv. I, 56. Signia, Liv. I, 56. aliae condebantur. Coloniae a Romanis in Italia conditae sunt 165, quem numerum Paullus Merula constituit et Hedericus in: Lexico Real. p. 886 repetiit. Ph. Terrarius autem in suo Novo Lexico Geographic.(a. M. Ant. Baudrandio iterum edito et in To- mos duos diviso ex edit. Isenacensi 1677 in fol.) Tom. 1. p. 207 sedd. 178 in Italia et 225 extra Italiam dinumera- vit. Omnium ergo coloniarum, quas unquam Romani condiderunt, numerus consummatus est: 225+ 178= 405. Vid. Ernesti Indicem in Tit. Liv. Histor. libros s. v. Colonia.

18) Viae militares dicuntur etiam publicae, quarum regina fuit Via Appia 312 a. Chr. n. ab Appio Claudio munita. Posteriori tempore viae ducebantur ab Herculis columnis usque ad Euphratem, multum adju- vantes et communionem publicam et mercaturam et expeditiones bellicas. Privatae viae minus frequentes di- cebantur vel agrariae, vel vicinales, quia ad agros et vicos ducebant. Indicem viarum ex Publio Vi- ctore et aliis petitum vide ap. Ferrarium in Lox. laud. Tom. II, p. 521 seqq. et Bischoffium in Lexic. Geo- graph.(Gothae 2829 in 8.) p. 1004.

2