23—

ex quatuor notariis regionariis ²³²), qui latina ex sraeco conversa in synodo recitave-

runt, non constat.

Constantinopoli quoque inde ab anno DCL— DCLXXX usum linguae latinae non prorsus abrogatum, sed a theologis potissimum servatum fuisse ex eo appa- ret, quod Sergius quidam diaconus Constantinopolitanus, qui dictus est Antipisidias et literas bene pingere callebat, Constantino quodam auctore et duce, de quo post videbimus, latinas literas seribere didicit ²83), ex eo, quod Theodorus quidam librarius(νιαα) libros latinos in taberna ad sanetum Joannem et Phocam venales habebat 2⁵4), et quod libri latini in bibliotheca patriarchii i. palatii patriarchae Constantinopolitani serva- bantur ²s5). Et sane propter commereia, quae tunc ecclesia Romana cum Constantino-

politana denuo habebat, fieri non potuit,

quin non modo ea, quae de rebus ecclesi-

asticis constituta essent, ut acta concilii Lateranensis ²⁵⁸), inter se communicarent, sed

etiam libros patrum sanctorum et latinos interpretes utriusque linguae gnaros sibi p

et graecos in bibliothecis colligerent atque rospicerent.

Cujus rei exemplum nobis su-

perest in actis concilii Constantinopolitani IlI sive oecumenici VI, quod anno DLXXX habitum est. Etenim ut controversia de una Christi voluntate et operatione, jam in concilio Lateranensi disputata, tandem dirimeretur, Constantinus Pogonatus synodum

Constantinopolim convocaverat.

Qua in causa disceptanda, quum testimonia patrum

latinorum, quae Agathon papa vel in actis concilii Lateranensis ²⁵⁷), vel in epistola synodali ad Constantinum ²s) miserat, cum libris ipsis conferenda atque confirmanda et recte explicanda essent, viris ejus rei et linguae latinae gnaris opus fuit, quales in

actis concilii Constantinopolitani IlI commemorantur.

Etenim Joannes quidam episco-

pus civitatis Portuensis ²s*), unus ex legatis synodi Romanae, epistolam. Honorii papae

Romani ad Sergium patriarcham Constantinopolitanum, et latinam et raece conversam, S P P ⸗ 8

a Georgio chartophylace ex bibliotheca patriarchii prolatam, cum alio ejusdem epistolae

codice, quem Macarius quidam habebat, ad Praeter eum Constantinus quidam ³³¹) presbyter,

p. 105. Ab eo quoque tempore basilicam S. Anastasii ad Aquas Salvias Romae a mo- nachis graecis incoli coeptam esse dicit Ma- billon. Ann. Bened. I, 61.

*¹) Regionarii notarii, a pontificibus constituti, in conciliis sedebant et clericorum habebant digni- tatem. Concilio Lateranensi intererant Ana- stasius(cf. p. 105. 181. 201), Theodorus(cf. p. 117. 171. 207. 237. 320), Exuperius(ef. p. 125. 189. 213) et Paschalius(cf. p. 188. 228).

¹²²) Colet. I. l. T. VII p. 1017.

254) Colet. I. I.

*²*) Partim sub sigillo in sceuophylacio i. e. inter

verbum contulit ²³0).

defensor(νααα) ecclesiae

vasa sacra; cf. ibid. p. 813. 817. 844 et 969 et Colet. I. I.

²⁵²) Colet. I. l. I. VII p. 813.

¹²¹²) Colet. I. I. T. VII p. 813.

*s²s) Colct. I. I. p. 665 sqq.

²⁵⁰) i. Augusti Portus.

²⁴⁰) Colet. I. I. T. VII p. 969.

**¹) Quem noli confundere cum Constantino archi- diacono ecclesiae Constantinopolitanae et Ge- orgii archiepiscopi primicerio notariorum, qui eidem concilio interfuit; cf. Colet. I. I. T. VII p. 801. 812. 881. 944. 976. 1009. Alius quoque ſuisse videtur Constantinus diaconus Constan-