Aufsatz 
Ein unächter Brief des Archimedes
Entstehung
Einzelbild herunterladen

12

rebusque gerendis animum adferre purum istius superstitionis quae multos mor- tales inquinavit et imbecillos reddidit, a qua superstitione atque imbecillitate cupio te quam longissime abesse.

Quoties ea quae in libro Mechanicorum scripsi, conferebam cum Phenomenis enascentibus ex motu quem terrae circa solem gyranti concessit Aristarchus, in- vestigabam diligenter harum rerum causas. Sed inanis erat labor operamque semper perdebam. Nam ex Demonstrationibus quas illic adduxi, manifestum est, terram utpote gravem, ad centrum sive solem debuisse descendere. Quapropter cum tellus nostra circulationem perpetuo celebret, neque ad solem descenderit, censendum est eam theorematis mechanicis non esse adstrictam, sed ab aliqua vi in orbita detineri(Fol. 63. v.) quae legibus mechanicis superior existat, et quam (quia nomina rebus imponere licet atque prodest) pertinere dicemus ad Deum ali- quem vel ipsum Jovem..

Deinde quoties de illa vi gravitatis super qua nonnulla habes a me demon- strata, meditor, nullas quae vim istam corporibus natura inertibus indiderint cor- poreas causas invenio. Quapropter et hanc ad divinam et cuncta moventem vim vulgo quidem ignotam lubens refero.

Sed mihi quam plurima cognoscere volenti contigit aliquando Erasistrateae Sectae Medicum convenire qui missus ab Antiocho Rege Syriae videbatur ut vires Carthaginiensium atque Romanorum in Italia Siciliaque bellantium exploraret et Antiocho magna agitanti referret. Archiam se vocabat vel Graecus vel Graecum se simulans. Is apud(Fol. 64) nobilissimos utriusque populi magnam inierat gratiam vulneratis opem praesentem ferens et nulli quaestu inhians. Syracusis certe magnos

Menag. ad Laert. VIII. 85. Trotz dieſer Stellen leugnen oder zweifeln Neuere, daß Ariſtarch das heliocentriſche Syſtem gekannt habe, ſo J. K. Schanbach, Geſchichte der griech. Aſtron., Göttgen 1802, pg. 469 ff., vgl. auch O. F. Gruppe, die kosm. Syſt. der Gr. 1851, pg. 138 ff. Ja gerade die Stelle in Archimedes Arenarius veranlaßte den größten Zweifel, da daraus hervorgeht, daß Ariſtarch nur gelegentlich Unbeſtimmtes und Zweideutiges darüber geſprochen hat. Dagegen unterliegt es kaum einem Zweifel, daß Archimedes jene (kopernikaniſche) Idee nicht getheilt hat, während unſer Brief das Gegentheil verſichert. Kopernikus ſelbſt in der Vorrede und I. 5 ſeines Werkes, de revolutionibus, hielt zwar nicht den Ariſtarch, aber, nach Plutarch. de placit. phil. III. 13, den Philolaus und Hicetas fälſchlich für Vorgänger ſeiner Lehre.

Fol. 64. Secabat enim u. ſ. w. Ueber Viviſektion bei den Alten ſiehe Welcker, Kleinere Schr. III. 218 ff., C. Fr. H. Marx, Commentationes Societatis Reg. Scient. Göttingensis, vol. VIII. 1841, pg. 101. Aristoteles, Hist. anim. 2, 11 ſagt freilich von dem Chamäleon: epegrer Ss zAν peAι υασεεεεεπμνε̈νο 67²0s&rt O2ν οeνον, Bαεias rιννννασεο tv aurch wegi uαενοεαν 0dong ꝛc.; ob aber daraus zu ſchließen iſt, daß zu Ariſtoteles Zeit die Viviſektion, zumal größerer Thiere, in die kaum begründete Anatomie eingeführt worden oder geweſen ſei, laſſe ich dahingeſtellt ſein. Sicher iſt, daß Erasistratus(von Cos) und Herophilus das Studium der Anatomie ſehr gefördert haben, wenn auch die bekannte Erzählung, wonach ſie in Aegypten an lebenden Körpern ſchwerer Verbrecher anatomiſche Verſuche gemacht haben ſollen, in's Reich der Fabeln gehören mag.(Plin. 19, 5, 26; Celsus de Medic. L. 1. praef. Testullian de anima, c. 10.) Vgl. dazu Bernhardy, Geſchichte der griech. Lit.§. 444.