Aufsatz 
Die geschichtliche Entwicklung der französischen Sprache. Die germanischen Elemente des Altfranzösischen. (Fortsetz.) / vom ... Ludwig Ehlers
Entstehung
Einzelbild herunterladen

ahal.

néerl.

ahal.

ahal.

goth.

3

Heriberga,(f.) anc. nor. herbergi(n.); vb. heri bergon de heri, hari, hostis, miles, militia, agmen, exercitus et de bergan, cavere, servare; fr. herberc(m.), herberge(f.), vb. herberger, herbergier, aujourd'hui auberge et héberger. Les termes de l'ancien français avaient conservé la signification de l'étymon germanique: Guenes li quens est venuz as herberges. Ch. R. 668. Herberges e fuillies e paueillons tendirent. R. de R. 950. Laà se sont herbergié, mais n'ont tente ni tré N'ont heaume deslacié ni esperon osté. Fierabras. 5413. Franc desherbergent, funt lur sumers trusser. Ch. R. 701. Au XIII. siècle déja apparait la signification actuelle qui est à peu près celle du bas-latin heribergum: Quant nos orent o noz mesages conter, Bien herbergier nos firent et moult bien ostaler. Parise la D. 2937. 8; ahal. heriwalt, hariwalt, lmàâ heraldus, haraldus; fr. heralt, aujourd'hui héraut. Et quoniam fideles nostri in istis quae in Sequana fiunt et in aliis operibus laborant et heribergum nostrum, quod praeterito anno hic fieri jussimus, homines de illa parte Sequanae in istas partes venientes, et de istis partibus in illas partes euntes destruxerunt per occasionem quia in illo contra debitam reverentiam manere coeperunt et nunc istud heribergum non sine labore et dispendio fidelium nostrorum fieri fecimus, volumus et expresse mandamus ut sicut nec in nostro palatio, ita nec in isto heribergo aliquis alius sine nostra jussione manere praesumat, nec illud aliquis destruat. Capit. Kar. Calvi., an. 864. B. II. 194. On voit qu'il est question d'un hospice que le latin du moyen âge nomme aussi paramentum, parata mansio. De meme le verbe heribergare signifie hospitio excipere: Ut non per aliquam occasionem nec nec nec pro heribergare heribannum Comes exactare praesumat, nisi Missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat etc. c'est que heri s'emploie non seulement dans le sens militaire, mais aussi dans l'acception civile de multitudo, populus: Managoro drohtin geng imu thö mid is Jungoron, godes éãgan barn, an that höha hus, thar thiu heri drank. thie Judeon an themu gastseli. Hel. 2000 1. 2.

Hij gen, niti, eniti, conniti, anhelare; anglo.-s. hyge, hige, labor, industria; fr. hie, force, ardeur et''instrument qu'on nomme aussi demoiselle et mouton. Les murs assaillent par defors et à hie. Jourd. de. Bl. 2485. Et Gaselins ne s'aseura mie. Quant ses iens uienent fraper à une hie. Tobler, M. I. 226, 15. 6; vb. hier, s'efforcer: A la tour sont venus; chascuns i fiert e hie Tant que par force en ont la porte pechoie. Chans. d' Ant. p. p. Paulin Paris. I, 187.

Hirmjan, hirmen, allmâ. hermen, quiescere: konde aber Entas ba⸗ vehten unde schirmen, hern liez nie gehirmen Lausum de jungelink. Eneide 213, 19. fr. enhermi, part. passé d'un v. enhermir, tranquille, solitaire, désert: Jordain laissèrent en la lande hermie. J. de Bl. 2850. Et li fosses est grans et enhermis. T. M. 202, 9. II trovéèrent la cort enhermie. Percev. I. 224.

Hlast, dat. s. lesti: bithiu ir ladet man mit lesti thia sic fortragan ni mugun. Tatian CXLI. 25. anc. fris. hlest, anglo.-s. hläst, onus; fr. laste et lest: En si grant laste si s'esforce. Qu'il le covient chafr à force. Del Tumbeor N. D. 397, 8. S'irai o vous, ja n'en ert destorné, Et souferrai aveuc vous le lasté.(efforts, peines, fatigue.) H. B. 2783. 4.

Hlaupan; ahal. hla ufan, hloufan, currere; comp. ga-hlaufan: gelief noch in der uerlde vor deheinen man. N. L. 148, 7; fr. galoper, prov. galaupar: Hues fait le ceval

1*