25

Jovisque Panemerii conjungebatur(inscr. gr. 2715 sq); hunc autem Jovem specie tan- tum alterum numen, re æundem Solem esse vel cognomine apparet, neque fieri potuit, quin ii, quibus Juppiter et Sol diversi essent dii, ancipitem illam numinis exteri na- turam distinguerent. Vel tertio igitur saeculo Jovis-Solis oraculum deprehendimus.

DE JOVE DOLICIHIENO.

Simillima Jovis Dolicheni cultui et origo ſuit et ratio. Atque primum quidem de oraculo videamus. Corp. inscr. gr. inscriptio 5937 Franz., reperta Romae in ara haec est: Kard zei³ενα ιιο dodeννν νονν ̈eoοsοαωeν eᷣr Aoôνeou(sic pro Aoν vatou) roi iεν ⁴M̃aνς Ou'aνιs x vs Oddν Franzius ieνoεν explicat 1εοο‿ do⁴ν. Potius sacerdotem imperi divini interpretem significari arbitror. Nomina suadent, ne Ulpiorum imperalorum aetate priorem fuisse inscriptionem arbitremur.

Iuscr. Gruteri p. 16. 12. Orelli 2504, reperta Romae: ex iussu Iouis O(ptimi). M(aximi). Dolicheni L. Tettius Hermes cantharum cum vase(i. e. basi) sua.

Muratori p. 9. 11 inscr. arae Massiliensis: deo Dolichenio Oct. Paternus ex iussu eius pro salute sua et suorum(cum dei imagine).

Id. 126. 1. Ex praecepto ILouis) O(ptimi). M(aximi). D(olicheni). Aeterni Con- seruatoris Num(inis). Praestantiss(imi).

Quattuor hujus Jovis imagines a Braunio de Jove Dolicheno ad celebranda Winckelmanni natalicia a. 1852 Bonnae ch. 4is editae deum praebent armatum, altera manu fulmina gestantem, aut galeatum aut coronatum, in tauri dorso stantem, cui in- terdum aquila adjecta est. Ad gentium Syriacarum cultum vel species humana cum animali conjuncta animos nostros perducit.(Cf. Od. Mueller. archaeol.§. 241.) Quam quum illae gentes turpiter uno corporis ambitu complecterentur, gencrosior Graeco- rum ars ita transſformavit, ut et hominis et animalis corpora integra effingeret. Et revera a Syris deus profectus est. Steph Byz. AoAεeẽ.. n64 rijs Kouuαᷣp,js. FESνυα dodαναηos Zeus“(bhoc ab epitomatore contractum videtur ex Aodνασκos, d Aodorætos Zeus) 0d⁴ d εeεπιιαι dodνl Ae†ovrae. Per parvam illam pro- vinciam Romanam, cujus caput Samosata, Luciani patria, quum ct Euphrates flueret et magna via Antiochiam perduceret(Mannert geogr. 6. 1. 496), cultus illarum regio- nam divinus non potun non per fines imperi Romani ſacile disseminari. Ita factum est, ut vel in ipsa Roma Jovi Dolicheno templum dedicaretur. Neque enim aliud Dolocenum est, Curioso urbis Romae ad tertiam decimam regionem relatum, id est ad vallem prope montes Aventinum et Testaceum. Videlicet Dolochenus etiam in- scriptione in Britannis reperta ille deus öppellatur(Murat. 9. 10) Itaque templum Curiosi auctor fortasse Dolochenum scripserat: quo in templo oraculum fuisse prio- ribus tribus, quas supra attuli, inscriptionibus discimus. Sed latius cultus patebat. Nam Patavina inscriptio ap. Furnalettum, lapid. Patav. 5. 7„Jovi Dolicheno“ dedi- cata est; similes repertae sunt Ravennae(Murat. 10. 1), Adriae(„l. O. M. D.“ ap. Maſ- ſeium mus. Veron. 471. 3 et Murat. 9. 9) sub Alexandro Severo dedicata; Massiliae, quam quarto loco supra posui; in Anglia, quam modo commemoravi; Villaci(Maffei 29. 2 et Gruteri 16. 15); haud paucae denique ad Rhenum fl. Braun p. 10.) Ad hunc enim ſluvium illius dei cultum cohors prima Flavia Commagenorum transtulit. Nam Rigo- magi a. 1851 sepulcrum inventum est cum hac anni 250 inscriptione:„Arcias Mari- nus sacerdos Dolicheni donum donauit equitibus co)hortis 1(i. e. primae) F(lauiae) Decio et Crato(sic) Cos.“ Cognovit Braun., qui p. 4 edidit, eandem cohortem in- scriptione regni Neap. 1116 ap- Mommsen. commemorari, ubi„Praef. coh. prim. Fla- niae Commagenorum“ legitur. Quando haec cohors constituta sit, ex Josephi bell. Jud. 7. 7. 1 conjicere licet: Hdô-ν dετos reraᷣτον Ouedœoœνoi 9ειαινπτο rij Ahr. uoνtaν, oure 0 Mοε ν Kouuuyns Aerrioxor nesmo a Romanis pah neque unquam eum revertisse. Jam quum nomen cohortis aut Vespasianum aut Ti-

4

„ſͤ—