— 54—
Quf ea de conversione judicium tulerunt, in diversas abierunt partes. Paulus Jovius ³²⁷, nimius Gazae laudator, tanta felicitate ait Catonem graece esse redditum, ut peritissimi praeter adaequatos sensus ipsam quoque Ciceronis eloquentiae majestatem scite et graviter repraesentantem admirarentur. Cujus judicio subscripsit Laurent. Inge- waldus Elingius ³²³); alii contra multa et acerbe in Catone graeco vituperant. Recte autem jam Angel. Politianus ³²⁹) de Gaza judicaverat, non incommode profecto, nec in- feliciter vertit in linguam graecam, sed est in 20(Catone) quoque, ne quid gravius diæe- rim, paullo nonnunquam indiligentior 5³⁰). Quae C. Ph. IIessius ³³⁴*) censura sua com- probavit dicens: Gaza linguae latinae non satis gnarus et usus codiice in deterioribus habendo— mullis locis nec recte intellexit, nec ea qua par erat diligentia interpreta- tus est Ciceronem, modo mutans et transponens, modo addens, modo circumeidens. Quibus adde Gazam latine quidem haud indoctum, discrimen tamen utriusque lingune vel non satis cognitum habuisse, vel non semper servasse atque non modo sententias Ciceronis commutatis verbis structurisque interdum paullo obscuriores reddidisse, sed etiam vestigia orationis latinae prementem graecitate non ubique optima usum fuisse.
Ab eodem Gaza Ciceronis Laelium et Parodoxa in graecum esse translata Raph. Volaterranus ³³²) et Fabricius ⁵³⁸) affirmant, sed codices ejus conversionis nusquam in- veni; error fortasse inde est ortus, quod Dionysius Petavius Laelium et Adrianus Turnebus Paradoxa graece reddiderunt. De Somnio vero Scipionis, Gazae male assi- gnato, ejusque interprete Planude supra p. 26 sq. diximus.
Porro idem Gaza Michaelis Savonarolae librum de balneis et thermis naturalibus omnibus Italiae ³³⁴) graece convertisse dicitur ⁵³³), qua de conversione mihi nil constat.
Denique Theodorus Mcolai F pontificis summi epistolam ad Constantinum Pa- laeologum Imperatorem, anno MCCCCLI scriptam, e latino graece expressit ³ss). Codi- ces epistolae graecae laudat Fabricius ³³*⁷), quihus adde Mediceum ⁵³³) et quae de Cae- sareis disserunt Nesselius 5³*) et Lambecius ⁵⁴)) Edita est epistola graeca in Petri Arcudii Opusculis aureis ³⁴⁴), ubi incipit his verbis:
un) In Elogiis vir. doct. p. 62.
²²²) In histor. gracc. ling. p. 335 apud Bandin. Ca- tal. MSS. Graec. T. II p. 484.
³²⁶) Miscell. o. 91. 4
24c) Similiter jndicat Iiuet. de clar. interpret. p. 219,
⁵³⁴) Editus est liher Ferrariae 1485. ²²) Cf. Hodium de graeoc. illustr. I, 3 p. 71.
*3c) Oudin. de script. eccles. p. 2541 et Fabric. B. Gr. T. X p. 393 Harl.
qui fidem quidem, perspicuilatem, nilorem in- terpretationis laudat, sed nonnulla in ea meliora fieri posse, alia mutari debere ait.
2n) I. I. Pracf. p. VIII.
²³²) Anthropol. XXI p. 775.
*¹*³) Bibl. Lat. T. I p. 198 Ern.
*“n) J. J.
*²²) Cf. Bandin. Cat. MSS. Laurentian. T. 1 p. 484.
5e) Catal. bibl. Caes. P. 1 p. 318 et P. V p. 42.
²¹⁰) Commentar. de bibl. Caes. III p. 126(p. 325 sq. Kollar.)
*¹) p. 685— 699.