— 4—

integritate perdita, hanc quoque Dei effigiem perdidit. Iis enim, quae sunt in Deo, effigies Dei, nisi falsa, vacare non potest. Ut vero peccatum id erat, quod effigies a Deo defecerat, ita, postquam peccatum erat, effigies a semet ipsa defecit(3). Quum autem sint in Deo unitas ac trinitas et utriusque conjunctio, qua fit triunitas, eaedemque in effigie, quae Dei est, vera: defectus effigiei a semet ipsa evenire non potuit, nisi ut, quae in effigie vera conjuncta essent, jam diruerentur. Quam ob rem ex effigie diruta nationes duae, inter se diversae, quarum altera tantummodo unitatem effigiei, altera tantummodo trinitatem(*) ejus obtineret, non proficisci, neque, quum sit triunitas conjunctio utriusque, conjunctione sub- lata triunitatem amittere non potuerunt.

Deus autem non tantum est, sed Deus quoque vivit. Dum est, vivit Deus, atque dum vivit, est Deus. Uterque vero est amore. Est enim amor conjunctio ejus, qui(quod) est, et ejus, qui(quod) vivit. Quae cum ita sint, non est unitas vera, nisi ejus, qui vivit, neque trinitas vera sive vita, nisi ejus, qui est unus. Cum igitur homo ab effigie Dei defecisset, ideoque, amore relicto, alter tantummodo unitatem, alter tantummodo trinitatem retinuisset, eaque, unitate amissa, in varietatem atque ex tribus() in multos transiisset:

distinctionem unitatis trinitatisque eo, quod summum est atque finis, nostro vocobulo„Dreifaltigkeit“ recon- ciliavit. Nos autem, ut possimus distinctionem conjunctionemque exprimere, trinitate atque triunitate, quamvis sint in lingua vernacula eaedem, illa ad exprimendum vocabulum: Dreifaltigkeit, hac ad designandam Dreieinigkeit usi sumus.

3) Notio vere eadem, quam vocabulo modo peccati modo defectus linguae aliae aliter depingunt, et nos, meram distinctionem esse sine conjunctione, confirmamus, a lingua germana voce praecisa„Sünde“ exprimitur. Siünde autem (vox derivata ex verbo sondern, absondern, antiquo-gothico sounder, anglicoque, quod jam versatur, sunder) sensu verboque divisionem seu distinctionem describit. Sohn, Son, Sun, Sünde et Sühme, absquo verbo postremo derivare Sünde circulus est atque petitio principii, simul habent radicem unam atque eandem. Definitionis, quae vulgo est „Sünde kommt von Sühnen, weil sie gesühmnt werden muss““, posteriorem partem quidem concedimus, priorem autem ideo, quod Sünde prior est quam Sühne, a veritate alienam esse nemo non videbit. Quum enim peccatum expiatione prius sit, expiatio non est prior peccato; sive, quod idem est, peccatum non proficiscitur ex expiatione.

4) cf. not. 2, ex qua patet, hac voce non intelligi trinitatem veram, quae est catholicorum, sed falsam illam trinita- tem, quam et haeretici simulant.

5) Si unus manet, ex uno saltem non plures egredi posse nisi tres, cuivis matheseos minus experti constat. Amathesi quoque triunitatis idea clare et cogitatur et exprimitur. Triunitas enim ut a plurimis non cogitanda esse existimetur, inde venit, quod multa cogitandi exercitatione opus est ei, qui simul distinguere vult atque conjungere. In mathesi distinguit additio, distinguit simulque conjungit multiplicatio, qua fit potentia. 1(sive A)“ fit non nisi simul distinguitur atque conjungitur. 1(A)'= vel ortum ex 1(A)1*α 1(L)². 14) multiplicatur cum 1(A)²öR= 1 A) porro potentia 1(A)“¹ additur po- tentiae 1(A)“= 1(A)s. Fit igitur 1(A)s distinctione simulque conjunctione distincti 1. Ita fit autem 1 A)= 1(A)2= 1(4)s. Quomodo autem pater, filius atque spiritus distincti sunt et tamen unus: 1(A)“, 1(A)“*, 1(A)5, si non modo distinguuntur(+) sed, conjunguntur(½⁴&α) simul unus sunt.

Nam 1(A)¹—= 1. 1(A)— 1.[1(A)“ enim= 12 1= 1. 1(A)= 1.[1(A)* enim= 1(A)“¹,[11 1 4)“,[11= 1 autem 1 1= 1.(Nil aliud nisi z Ein mal Eins ist Eins.) Ex uno autem, si additio fit simulque multiplicatio,(sive distinctio simulque conjunctio), plures quam tres non evenire, Mathematico inde patet, quod 1(A)“* potentia, z½ 1(A)s proxima, non amplius est distinctio simulque conjunctio inter 1 et 1 1(A) ¹] sed, quum distinctio radix sit, 4 autem exponens radicem proferat 2, inter 2 et 2. Unitas distincta, tamen vero conjuncta, amplius distincta esse non potest, nisi ter.