6

mines judicaturos putem, leves erant, per se ipsas spectatae omnes fere res in bello Pelo- ponnesiaco gestae, nec cum illo ingenti, quem Herodotus narrat, regum gentiumque motu et agitatione ullo modo comparandae. Aliter tamen hacc visa sunt ipsi Thucydidi, qui Herodoium, ut videiur, oblique perstringens, majoris momenti fuisse illud bellum, quam Medicum, atque adeo suum argumentum eo, quod antecessori contigerit, grandius esse autumat. Nerba ejus haec sunt in prooemio: se Statim efus belli initio, que gesta es- sent, conscripsisse,&lrioας ενραν τe koσεσαεα lα* AiλG ιατν τ rO/ε(ννμεέριιν. Et paulo inferius: x³α⁴*e 90 Aαα ιν ν ⁴εαα O⁵μέασι Jereᷣoeα(Conf. et I, 21.) Ad hanc eum opinionem erduxisse videtur majus, quo illud bellum gestum est, tempo- ris spatium, validiores bellantium civitatum vires, majores denique motus atque conver- siones, quas inde in iisdem Gracciae rebus publicis exstitisse videbat. Probare mihi hoc videtur Jocus libri I, c. 23, cujus haec sunt verba: r⁶ν ννᷣ I. rG τ‿ερο£ ομιςαοω&rrνν,ν 1⁰0 Mndrder al roöro dœςα duενν ‿αμα ραν νά ESOHA⁴,mνα⁵έ TA⁴εμέαeνκ τεν Qφαιαᷣασν Eos. Tourou de roν νϊυ ππα ε εꝓνα ꝓτ⁴μοmν, xasuœαrä s Surnverdn Tενιέσεαι iςα ον.mτν τεα ν ασ m ν. Ad haec addendum est, quod invenimus in prooemio, ubi ita dicit: dxαοονπνπυις rs σσαά ές αἀι Jν Aαιmφεεοα xανρᷣαστνσᷣεσ αeοσm In eadem hac re caussam etiam quaeram, cur graecas tantum res graecosque homines ante oculos nobis ponat, nec externorum fere mentionem faciat, nisi necessitate coactus, ut in libro VI. a cap. 1 usque ad 5, ubi de Siciliae situ incolisque narrat. Rara autem talia apud eum occurrunt; prioribus enim illius belli annis, quos historia sua comprehendit, haud magnopere graecis rebus externae gentes sese immiscuerant..

Fundamentum ejusmodi, vel ideam aliquam gubernatricem,— jam enim hoc mihi verbum lectoris indulgentia iterum concedat,— qualem in Herodoto invenimus, frustra in Thucydide quaereremus. Oraculorum ille, ut vera fatcamur, contemtor fuisse vide- tur. Occurrit quidem locus libr. II. c. 17, ubi falsam cujusdam oraculi interpretationem, quae tunc ferretur, refellere vidcatur, nec tamen ipsius oraculi fidem impugnare; at alibi longe aliam animi sui persuasionem enuntiare videtur. Mihi quidem, quoties in ejusmodi hujus historici verba offendo, qualia passim apud eum legimus, atque, ut exemplo aliquo rem probem, etiam libr. II. c. 8: aαᷣ τοαν εeν½ ½μαρ̈νμͥ 6ό ε, ινα Tonouαονο dor, by re Toic ue³⁵⁵ονο⁵ OAεαμαεν να εν raνς eπα⁹ r6⁴⁵ναειασιαν‿ miln, inquan, talia perlegenti acgre semper temperare sibi visus est auctor, quin omnia, quae ad hujus generis religiones pertinerent, vana diceret esse atque fabulosa. Egregium insuper animi acumen atque a pia illa, ne dicam superstitiosa, Herodoti persuasione longissime remotam saepissime ostendit in hac quoque re, de oraculis loquor, quae illis iemporibus tam ingentis erat momenti. Videamus, quo magis hoc nobis liqucat, quae narrat libr. II. c. 54. Quum Atheniensium ciyitas pestiſero morbo affictaretur, rediit in seniorum memoriam oraculum illud: 1*

„HEer Qogi‿d dAεοςσ, Xolι⁴μοςα αν ¼ Aνι, venict Doricunn bellum, et simul pestilenti. Disputatum autem fuerat jam apud majores cqrum, qui tunc vivebant, utrum Xoοs sit illius oraculi verbum an Tiu⁴g, pestis an ames; sed ipso morbi tempore vicit eorum interpretatio, dui 10ις fuisse genuinam oraculi vocem contenderant. At acutus auctor addit, videri sibi, si quando aliud Doricum acciderit bellum et fames simul urgerct, tunc fore ut mutatis sententiis Pro illa altera voce εεs cuncti pugnent. Haec omnia satis probant, quod veteres ura-