3

Perscrutanti mihi veterum philosophorum disciplinas ac tam varias et inter se diserepantes sententias dijudicanti nulla mihi quaestio major esse videtur, quam quae de fine bonorum instituitur, quumque eadem in nostris quoqyue sacris libris maximi esse momenti proponatur ¹¹), veterum philosophorum dersummo bano sententias cum doctrina Christi comparandas hoc programmate mihi proposui.—

Omnibus in rebus id, quod est necessarium et in rei natura constitutum, distinguendum est ab eo, quod est fortuitum et in casu positum. Id. quidem philoso- phorum proprium est, sejuugere certa ab incertis, constantia ab inconstantihus, aeterna a fluxis et caducis. Quodsi in ethica, quid constans sit atque aeternum, spectemus, eam esse boni 704c s. formam ac speciem boni intelligemus. Singulare enim et divinum lucet per se illud bonum, quod proprie vereque sie dicitur, neque a virtate divelli unquam potest. Omnia philosophorum genera, quaerquidem alienjus sunt momenti, quandam boni honestique sibi fingunt speciem, licet verbis diserepent. Inter omnes enim philosophos courenit, id esse per se bonum, quod cum natura humaua consentiat. Consentire autem cum natura sive naturae congruenter vitam degere appellant vivere cum intelligentia earum rerum, quae naturae conveniant, in eligendis iis quae sint secundum naturam rejiciendisque contrariis. Quum vero omnis nastra vis in animo et in corpore sita sit, quumque homo tanquam νκ⁴eοσ³o multa et diversa in se complectatur, disputant philosophi, quid sit, quod maxime naturae congruat humanae. Magnae enim inter eos exsistunt quaestiones: Num vita beata in sensuum voluptate, an in animi bhonis, an in bonorum utriusque natarae gonjunctione sit posita; porro- Utrum hominis felicitas hujus vitae terminis cireumscripta, an vera beatitudo in aeterna vita sit exspectanda! Quibus in quaestionijbus dissolvendis quam maxime dissentiunt pbilosophi. 12) Sunt enim, qui animum ideireo homini datum existiment, ut omnia, quae ad bene beateque vivendum, imprimis ad voluptatem, pertineant, excogitet et parare studeat. Haee Aristippi, haee Epicuri sententia, qui in eo tantum differunt, quod Aristippus id potissimum respieiens, quod sensus delectet et titillet, sumwam sapientiam in vitae prudentia sitam esse putat, Epicurus autem in animi tranquillitate s. in aequa mente voluptatem positam existimat. Horum doctrina appellari potest disciplina voluptatis s. eddaιμονας. Sunt porro, qui animi libertatem vindicare studeant, eique corpus, ut servum domino, suhjiciant, atque imprimis mentem, principem auimi partem, reginam rerum humanarum esse statuant. Horum disciplina est Nirtutis seu honestatis. Quam qui sequuntur, in ipsa re tractanda inter se differunt, i. e, in quaestione, qua in re summum virtutis studium maxime eluceat, quidque potissimum homini virtutis studioso sectandum sit et appetendum. Sunt enim, qui nullo soeietatis civilis respectu habito hominis per se naturam mentemque ejus divinam perpendant,

n) Matth. 8. 48. 22, 56 40. Lue, 18, 49. Cf Not. 15 sq.

*²) J. M. Sailer Handh. d. christ. Moral. Wien 1818, I. p. 30 ete. Cf, Ritter Gesch. d. Philos. IHamb. 1950. 1 Aat 11 A

0 6

4

1.