Aufsatz 
Commentatio de philosophiae in gymnasiis studio
Entstehung
Einzelbild herunterladen

41

quotiescumque occasio data fuerit, pervulgata grammatices praecepta decantent aut in lectionum varietate, quam vocant, literulas suas ostentare et venditare studeant 25). Etenim quum in omnibus rebus tum in scholasticis mediocritas illa tenenda, quae est inter nimium et parum ²⁶). Neque vero illud solum requiritur in magistris, ut prudentia perspicaci praeclaraque eruditione ornati eam in praecipiendo viam ac rationem ingre- diantur, quae discipulorum aetati ingenioque accommodata ad rerum causas et contex-

tenebris magis differre posse, Junm borum vespertilionum iudicium discrepat a veterum scriptorum, quos iaterpretari conantur, sensu? Hi quidem eum omnem vitam in reipublicne luce, in bello, in foro, in legationibus, aliisve rarissimis cirtotis muneribus transeßissent, aut mores venustorum hominum consnetu- dine excoluissent, plendidae vitae monimenta literis prodiderunt. Nihil in illis humile, nihil putidum, nihil ineptiis fucatum, nihil quod scholae sordes redoleat: omnia lucent naturali puleritudine et singulari quodlam splendore, quem magni et elati animi tanquam spiritus afflasit. Non illi, legendis divinis Homeri t Vircim earminihus. una cum poctis animo efferuntur, et sibimet ipsi videntur maiores ſieri, non interiores ingeuii et sapientiae opes quaerunt, sed in verborum cortice haerent, fabulisque cognosceudis delectantur. Iidem in Cicerone non id, quo uno vera eius magnitudo iudicanda est, vnn eloquentiae, sapientiam vitae, haud facile dixerim, an scriptis testatiorem, animum denique omnium rerum prae patriae salute contemtorem, admirautur, sed festivam loquendi formularum copiam et varietatem. Et mirabimur, iuventutis talibus magistris commissae animos non nd magniſicentiam ali et roborari, uon ad veterum heroum exempla formari, sed potius deprimi ad frivolarum ranarumque rerum studium?

Qui a studiis nostris alieni Demosthenem, ut hoc utar, aut Ciceronem talium magistrorum praeconio celebrari audiunt, statim sibi ſingunt speciem abiecti, iuepti et umbratici literatoris, quales sunt, qui eos laudibus ferunt. Unde ſit, ut multi, optimos antiquitatis seriptores istorum ieiunitate metientes, ipsas ingenuas artes, quac inde ad nos manarint, respuant ac Pro nihilo ducant. Enimvero paedagogorum labes uon est cum disinis viris communicanda. Jaceant macistelli, in coclo sint veteves beroes; rideatur paeda- gogica disciplina: in honore sint artes ab antiquorum ingenio ad nos profectae. Turpe est philosophis, nescire hominum culpam segregare ab innocentia rerum.

1⁵) BacneAATENX-Cacsiucs, Briefe über Eildung in Gelehrtenschulen. Leipzig 1824. p. 90.Es giht wol Schulmänner, die Stunden über einer Lesart zubringen, die sich abarbeiten an der Rettung oder Verdammung eines Verses, wührend die Schüler schlafen oder sich zerstreuen, die eine unbhedeutende Sitte abhandeln, wie Redactoren eines antiken Modejournals. Es gibt andere, die dureh die weiten Gefilde des Alterthums durchhetzen, als wäre unterwegs keine Beute zu finden, und alles läge an dem weitent-. fernten Ziele. Die meisten aber erinnern sich beständig, dass sie nur vorzubereiten, anzuleiten, aufzuregen haben, und dass man von ihnen, den Geübteren und Erfahrenern, Richtung und Linführung in noch fremde Kreise verlangt, in denen man sich dann schon bewegen lernen wird. Die innere und äussere Kritik muss daber kurz, das Nachdenken entwickelnd, und dein Bedürfniss der ersten Bekanntschaft angemessen sein. Es gilt überhaupt Eatwickelung der geistigen Vermöten, Darstellung der Reteln ihrer Thätigkeit und Uebung dieser nach Vorsehrilt und Aufforderung. Dewirkt wird dieses durch Frage und Antwort, durch wechselseitiges Uebertragen aus einer Sprache. die andere, dann durch zusammen- hüngenden Vortrag in einer fremden Sprache, und dureh Veraulassungen, von dem Auſefassten in den- selben eingewöhnten Formen Rechenschaft zu geben, endlich durch längere schriftliche Dorstellungen und durch gegenseitige Uebungen der Jünglinge in Bestreitung wohl erforschtur Gegenstünde. AbG. Marrmar, Cie. oratt. VII. 2. edit. praef. p. 7.Coram his(classibus mediis) de lectionis yarietate, de ratione loca corrupta sanandi vel ab aliis tentata vindicandi disputare semper mihi alienum et- ineptum visum est, nisi uhi talis locus occurrebat, ad quem emendandum aut defeudendum medioeri linguae seientia opus esset.

1⁰) Legendi sunt Grsazn, Pöorredde zu Liviusz Fa. Cunvzra, praef. ad Plotin. de puleritudine

p. XLIII.; Auc. HI. NinunvEn, Grundsätze etc. II.§. 107. sq+., praecipue§. 111. Sraack, über den Wertk, die Bedeutung und dio Art des gramm. Unterriechts in: Seebode- Archib für Philol. und Paed.

Heft 5 et G. p. 10. 8dq. Dönnen, in progr. ghiun. Stettin, 1841. p. 30 sq.