Aufsatz 
Commentatio de philosophiae in gymnasiis studio
Entstehung
Einzelbild herunterladen

nequcat, utrum in gymnasiis colendum nee ne sit, quaestionem summain esse aec gra- vissimam, quis tandem erit, qui neget? Ac si summus ille iuventutis liberaliore doctrina erndiendae magister aliique multi philosophbiam eiusque studinm maximis laudibus efferunt ³), disputatio quaelibet, quae in ea re versatur, nisi Jevissima est, in hac tanta sententiarum varietate et mutatione), si minus magnt habenda, at certe non in nuga- rum numero ponenda videbitur. Sed et de philosophiae ipsius hodie dignitate ac praestantia raro ambigitur, et ego id unum hie ago, ut in disceptationem vocetur, qua aetate adolescentes literarum studiosi eins prolusionem vel praesensionem quandam aut eam ipsam capere debeant, vel num philosophiae initia gymnasii discipulis tradenda sint: quod nune breviter exponere conabor.

In gymnasiis vel lyceis, quae vocantur), pueri ingenuis artihus ita instituendi sunt, ut ad interiora academiarum stadia colenda idonei evadant. Quod autem in puero informari et coli oportet, non magis corporis membra sunt quam id ipsum, quod animi naturam et partes suo quamque proprio et certo vocabnlo signiſicantes indolem, ingeninm, animum, mentem, rationem nominamus. Namque ut verbo Ciceroniano utar), mens euiusque is est quisque, nou ea figura, quaeę digito demonstrari potest.

kaum nock festen Boden gewinnen kann, dass das Gebiet, welches hier zum Mittelpunkt der Darstellung dient, eine so grosse Ausdehnung hat und von den verschiedenartigsten Interessen berührt wird, und dass es den Keim der ganzen Zukunft in seinem Schoose nährt: so möchte man fast glauben, dass eine Auffas- aung dieser wielfältigen Richtungen in der Paedagogik jetzt nicht wol möglich und eher eine Zeit abzu- warten sei, wo sich diese Kämpfe mehr beruhigt, und wa sich die zum Theil einander schroff entgegen- dtehenden Ansichten und Meinungen mehr ausgeglichen haben. Addantur, qune WiGAND, dir. gymn. Wormsiani in proframmatis illius scholae commentatione a. 1342. disscruit, quae inscripta sie est: Pralrtisecher Fersuch einer Fersöhnung der feindlichen Principien in dem höheren Unterrichtswesen. Inprimis hic accuratins perlegendus est liber Deamuxnnru egregius: Der Gymnasialunterrieht nack den wissenschaftlichen Foderungen der jetzigen Zeit. Hamb. 1357; cui conferas huius scripti censuram in Brzoscae ephemeridibus, quam composuit Ar. Kare, prof. Soestanus.(Central-Bibl. Jun. 1839. pagg. 24 75.)

³) Omnium primum dico Ciceronem, qui de philosophiae praestantia non semel loeutus est. In Tusc. dispp.(III., 5.) philosophiam medicinam mentis,(V., 2.) ducem vitae, indagatricem virtutis, expultricem ritiorum, magistram morum et disciplinae, et alio loco(de orat. II. 5.) laudandarum omnium rerum procreatricem et quasi parentem nominat, atque in una philosophia quaei tabernaculum vitae suae collocandum esse praedicat. Add. Senecae epistolae alinque.

*) Vebementer adhne inter se dissenfiunt viri doctissimi, utrum philosophiae studium et ratio aliqua ex parte in gymnasiis colenda sit nec ne, ita ut alii aliam sequantur viam. Conf. Rornnarrn I. c. p. 4. Disuaserunt mulla docte dissercotes Bach, Föurzscn. BrHxnARDI, BiEDEaNAxx in commentt, et lihris, quos dupra(auuot. 1.) dixi. 4.

³) Discipulornm Bratia addo, in quibusdam Germaniae terris, ut in magno ducatu Badensium, earum scholarum, quibus via ad ncademias wunitur, duo omuino esse genera, quorum alterum genus voca- tur lyceorum, in quibus ea, quae ad studia academica necessaria sunt, omnia Praediscuntur. alterunm gymnasiorum, quae duobus minus classium aut ordinum habent, ut adolescentulis, priusquam in acade- miam migreut, per biennium frequentandum sit lJyceum. A4de. qune ErtEwDT, dir. g. Eisleb., de novo choll. edicto Badens:(Perordnung über die Gel. Sehuelen im Orossherzogthum Baden, cet.) in Draoseae ephemm. Febr. 1858. censuit.

*) Cie. de repuhl. VI., 24.

1*