Aufsatz 
Kritische Zeittafeln für den Anfang des zweiten punischen Krieges
Entstehung
Einzelbild herunterladen

Noch V 537, noch 217 v. Chr.

e9,6& er6οαροο 1(ν DAauενιοο αν ϑeυιω τνο... 2. Febr.

dabei ag rooiye erd is duναeμνεαοε,

6»ον σσOσρνα⁴³ων σeρμμααεασεεν ονς ττοέια⁴α⁶οισς.1¹¹) 0 d OAauινιος εꝑmππμιo αιτανππυννσσπανε ⁶σν ꝙσυωνQ,0.Xαάχά Kareoroaronrsdeuαας

d& s OOreOAiαα(3.) 710⁸G adτν τ iενν εεεαις ενν 6⁹₰½. ¹2)

2 7 2 7. .αςσ, 0 1ππο ττοοοοπενο*ε, 3. Febr.

Kard s rodg wrg u⁴νᷣ εαααονς ναio JXoοwidio οααννμοο vmπαασασοsς c. 4. Febr.

2 2 drl rAoν αασι ᷣdoiιινον τοππον.. viœν dyrοοστοσστοσσε³⁶εdεννντ lανμν⁶ν,

doòg eroautxlous Trreig rOοεε‿ασηάαιςσεειιε.1¹3)

duοοσασς ε*οσερεμηEχνααν dαν eie Tvoon-

Tdlον Kerrihrtor œrd τιοονιαι³σ

Aviag òès, uerd riν εαμέᷣeτνεετοοσαννκ‿ανοεονσιν αντ τ⁸ νe τενασντσεαυων ⁷α 6. Febr.

S'elag, a‿σπιοοτινινε Mςςασν... 0d xM mσάσνGοᷣꝙνzοᷣσαντες τσ πτναοσε τν½ εἀαιον...

rij ard πdας μέος τRννασ αον dνπονειεαεσεονς.¹⁴) 7. Febr.

VIII. Tempora labuntur, tacitisque senecismus annis, Et fugiunt, freno non remorante, dies. Ouam eito venerunt Fortunae Fortis honores! Post septem luces Iunius actus erit.

Ouintus bis ist hier die Lesart der besten Handschrif- ten; die schlechteren haben quartus bis. Holzapfel meint(Röm., Chron. S. 293, Anm. 2; und Deutsche Litte- raturzeitung 1885, Nr. 52, Sp. 1864 habe ich das noch gelten lassen), diese erweise sich jetzt als richtig durch das von G. Boissier, Revue de philologie 1884, p. 55 74, veröffentlichte Kalendarium, in welchem steht: VIIII K. Flaminius victus est etc. Allein diese Zahl hat ebenso wenig selbständigen Wert wie andere fehlerhafte Zahlen eben daselbst, z. B. XV K. Sol in Cancro, Templum Pal- ladi faotum in Ayentino monte; VIIII K. Festum Sum- mani, HRomani mulli a Pyrro occisi sunt(); VII K. Festum Fortuna; sie beweist nur, dafs der Verfasser dieses schlechten Auszuges aus Ovid eben auch schon quartus bis gelesen hat, und das will wenig besagen, da die Handschrift dieses Kalendariums(nach L. Delisle bei Boissier a. a. O.) aus dem 12. Jahrhundert zu stam- men scheint. Wir erhalten also für die trasimenische Schlacht X. Cal. Iul.= IX. Cal. Quinct. vorjulianisch.

7) Polyb. III, 84, bestehend aus drei Teilen: a) der Untergang der 15000 Römer in dem αα‿ιν(Strandebene am Nordufer des Sees, vom Monte Gualandro im Westen bis zu den Bergen von Passignano im Osten), 17= Liv. XXII, 4, 4 7; b) der Untergang der römischen Nach- hut in dem engen Eingange(zwischen dem Monte Gua-

landro und dem See) 8 10= Liv. 6, 5 7; c) das Ent- kommen von 6000 Römern aus dem αι 11 14= Liv. 6, 8 12; alles aus Fabius, wie sich aus Polyb. 85, 8 dore roĩ αmνυανννμενοεσ ε* εeναεςσοων τυυν νααμυισν und Liv. 7, 5 Fabium aequalem temportbus huiusce Delli potissimum auctorem habui ergiebt, eine sehr klare, dem Flaminius feindliche Darstellung. Dazwischen ist bei Livius 5, 1 6, 4 ein Stück eingeschoben, welches die Tapferkeit der Römer verherrlicht und den Flaminius wohl- wollend behandelt; im übrigen ein Schlachtgemälde ordi- närster Sorte, in welchem man nur hauen und stechen, aber keine einzige Truppenbewegung sieht, auch noch mit einem Erdbeben verziert; wahrscheinlich aus Vale- rius Antias.

8) Liv. XXII, 6, 8 12(nach Fabius, vgl. 7, 4); ebenso Polyb. III, 84, 11 14, aber ohne die genauere Zeitangabe.

9) Polyb. III, 84, 15 85, 6.

10) Polyb. III, 85, 7 10= Liv. XXII, 7, 6 14(nach Fabius).

11) Polyb. III, 82, 2 8.

12) Polyb. III, 83, 6 7.

13) Polyb. III, 86, 1 3. Unger meint(Fleckeisens Jahrb. 1884, S. 552):Um Mitte April 217 mag Hannibal in Faesulae eingetroffen sein, und setzt(S. 555) die Schlacht am trasimenischen See auf den 8. Juli; danach würde die Nachricht von Faesulae(über Arretium) nach Ariminum, etwa 160 km, gegen drei Monate gebraucht haben! Unger äulsert sich darüber nicht.

14) Polyb. III, 86, 4 5.

3