Aufsatz 
Erzbischof Willigis von Mainz in den ersten Jahren seines Wirkens. Geschichtliche Abhandlung
Entstehung
Einzelbild herunterladen

8

humili parentela progenitus, patrem habuit fabrum lignarium, qui currus manu faciebat et carros, quos alio nomine bigas vulgariter nuncupamus, talique et se et suos artificio nutriebat. At Wil- ligisus in sua pueritia positus ad scholas, cum esset pauper, stipem cum pauperibus more scholarium quaerebat et quantum sinebat aetas, in studio litterarum continuus fuit. Crevit cum tempore fervor et amor discendi, eoque successive profecit, ut inter doctos doctor ipse eva- deret. Factus tandem Archiepiscopus, ut pristinae humilitatis memoriam semper posset habere in promptu, rotam carri unam in secreto cubiculo fecit in pariete depingi: ad cuius partem superiorem haec verba fuerunt litteris adscripta latinis:Willegise memento, quid modo sis? quid antea fueris? et quid in brevi necessario futurus sis? Per rotam generis sui humilem conditionem ad mentem sedulo cupiens revocare, quatenus solide in semetipso potuisset consistere. Hanc eius ca- meram praeter unicum Presbyterum Capellanum nemo permittebatur ingredi, quamdiu illum in hac vita mortali contigit remorari. Quo mortuo publicum factum est, et manifestum omnibus arcanum, quod Willegisus Archiepiscopus fecerat. Huius occasione facti sanctus Heinricus imperator Roma- norum, ut ferunt, rotam pro singulari memoria Willegisi Moguntinensibus dedit in signum, quod retinent in armis usque in praesentem diem. Praefuit autem Willegisus in Archiepiscopatu annis sex et triginta' Aus dem ganzen Wortschwall kann man auch hier den Kern der Sage heraus- schälen. Die Characteristik, die weitere Jugendgeschichte, die Erwähnung des Capellans sind freie Zugabe. Dass König Heinrich sich den Eingang in das verschlossene Gemach bei Lebzeiten des Willigis erzwungen habe, wird verschwiegen, dafür giebt er nach dem Tode des Willigis, als der Inhalt der camera bekannt wurde, zum ewigen Gedächtniss den Mainzern das Rad in ihr Wappen..

Etwas anders gestaltet sich die Sage bei Nicolaus von Siegen und in der Thüringischen Chronik des Adam Ursinus. Hier, vielleicht im Anschluss an Thietmars Bemerkung, dass manche gegen die Ernennung des Willigis zum Erzbischof waren wegen seiner geringen Geburt, werden ihm zum Spott Räder an die Wände seines Palastes angemalt, ihn an seine Herkunft zu erinnern. Willigis aber weiss seine Neider zu beschämen, er lässt sich nun selbst Räder anmalen und da- runter den bekannten Spruch schreiben. Nicolaus von Siegen ¹) erzählt dies mit folgenden Worten: Wylligisus. Hic Willigisus fuit filius currificis et deo devotus. Fuit enim progenie humilis, quia pater suus rotas facere consuevit. Qua ex causa quidam emuli pontificis devoti eidem in derisum rotas sibi depinxerant, quasi dicerent, hic est vel fuit filius currificis, non de nobili genere pro- genitus. Quod vir humilis et deo gratus intelligens, fecit sibi in thalamo sive cubiculo suo depin- gere rotas pulchras atque ornatas et grossis literis circa rotas sic depingere fecit atque conscribi: Willigis, Willigis, recole unde veneris. Et ideo frequencius, quando suam cameram intravit,

¹) Chronicon ecclesiasticum Nicolai de Siegen O. S. B. Namens des Vereines für thüringische Geschichte und Alterthumskunde zum Ersten Mal herausgegeben von Dr. Franz Wegele; im zweiten Band der thüringischen Geschichtsquellen p. 204. Die Abfassung dieser Chronik hat Nicolaus von Siegen allem Anschein nach erst mit dem Jahr 1494 begonnen; und schon 1495 stirbt er zu Erfurt an der Pest. (Wegele X.)