Aufsatz 
De coniunctivi et optativi usu Thucydideo / scrisit Adolfus Carolus Lange
Entstehung
Einzelbild herunterladen

4

enim propria particulae vis ea sit, ut is qui loquitur vel agit aliquam cogitationem quasi ini- micam defendat a se atque prohibeat, per parataxin olim id enuntiatum, quod 1 continet, cum eo quod praecedit coniunctum erat: postea demum, ubi non tam ex psychologicis quam ex logicis rationibus, quomodo singulae sententiae inter se cohaererent, diiudicari coeptum est, altera sen- tentia ab altera pendere est visa et 10 particula coniunctionis quodammodo finalis munere fungi. Proprie quidem coniunctivus in iis enuntiatis ponitur, quae a tempore praesenti(praes. et perf.) vel futuro pendentia praesens consilium exprimunt, quo exsequendo is qui loquitur vel agit occu- patur 7). Verumtamen etiam post tempora praecterita in narratione saepissime reperitur, ita ut is qui narrat suum tempus quodammodo commutet cum praecterito et se eosque qui legunt in mediis quasi rebus ponat invitetque, ut quod consilium olim iis, de quibus narrat, obversatum est, id sibi fingant adhuc durare iamque agi de eo exsequendo).

Ac tria quidem genera enuntiatorum finalium apud Thucyd. reperiuntur: pendet enim coniunctivus

a) a verbo.

dοα proprie adverbium reélativum(= quomodo) esse et iis enuntiatis evincitur, ubi sicut relativum ög vel öori cum ind. fut. vi finali coniungitur, et eo, quod nonnunquam apud Atticos, semper fere apud Aristophanem et in valgari sermone Attico?) öας c. coni. adhibetur(nun- duam tamen apud Thucyd.). Sed primaria notio adverbii per saeculorum tempora paulatim oblit- terata est, ita ut ad meram consilii significationem converteretur et cum eo modo copulari con- suesceret, quo apertissime consilium voluntasque exprimi posset, coniunctivo videlicet. Atque a Thucyd. quidem önας vi finali modo cum coni. modo cum ind. fut.(his e gr. locis: I. 57, 6. 65, 1 fin. II, 99, 1. III, 4, 6. 44, 4. 46, 4. 82, 5. IV, 103, 4. 107, 1. 118, 3. V, 26, 5. 27, 2. VI, 31, 3. 72, 4. 78, 4. 88, 3. VIII, 4. 10, 1. 24, 6. 52, 1. 54, 4. 102, 2) coniungitur, ita ut eluceat, ubi in codd. utraque scriptura, et ind. fut. et coni. aor. sigmatici, qui facile inter se poterant calami lapsu mutari, tradita est, ex codicum auctoritate esse diiudicandum, utrum ind. fut. an coni. aor. sit praeferendus ¹⁰). Quae cum ita sint, coniunctivum puto legendum esse his locis dubiis: I, 19

*) Cf. Bäuml. I. l. p. 188.) Cf. Bäuml. I. I. p. 270.

²) Cf. Weckleinii curas epigr. p. 41. De ratione gramm. Bäuml. J. l. p. 217 218. ¹⁰) Idem Stahlius, qui vir doctus optime de Thuc. textu coustituendo et emendando meritus est, iudicat in quaest. gramm. ad Thucyd. pertinent. p. 11,(progr. gymn. cath. Colon. a. 1872). Dawesii auctoritate(Miscc. critt. p. 227, 459) falsi fuerunt qui opinarentur 5 1πM 11 non posse coniungi cum coni. aor. primi(quem aptius Georg. Curtius sigmaticum appellat) activi et medii, sed, ubicunque hoc in codd. traditum esset ind. fut. corrigendum esse: ac longius etiam illo progressi ne simplex quidem öσ illos sigm. aor. coniunctivos pati statuerunt cum alii tum Imm. Bekkerus (ita tamen, ut eum non sollicitaret I, 73, 1. II, 67, 2. III, 57, 1. IV, 66, 4. 76, 4) et Cobetus. Qui(in Variis lectt. Lugd.-Bat. 1854 et in Nov. lectt. Lugd. Bat. 1858) multis variorum scriptorum locis aor. sigm. coniunct. in, fut. ind. matavit: cf. Var. lectt. p. 273 de Thuc. VIII, 109, Nov. lectt. p. 266 et 365:»Nonnumquam önαig et ö-οςσ 40 habent coniunctivi aoristum secundum(öποςσ 1a sim.). Quorum autem verborum aor. primus in usu est, eorum futura in- dicativi cum ö-εσσς et ö,⁴ςσ 1ꝝ* coniungi solebant.« Ubicunque igitur coniunctivus aor. sigm. reperitur, librariorum neglegentiam sibi videtur deprehendisse, plane oblitus suum cuique scriptori esse dicendi morem. Sed in Thugyd. opere codicum omnium consensu aor. sigm, coni. post 5 traditur hisce locis: I, 73. 1.ο‿⁴ισωεμν. 5 ν 4) . IE90» 50εέοσοϑε. II, 67, 2 Tel*νια.. 10⁷ dνιοσςσ Sęyxedοασ ꝓ†ꝓoεαυσ 32G 1. g14*νοακσ. 1II 8 Sl³οιν Ouεασπαε αοέέα⁶ι, 5εασισ. Houleuoονdi. 31, 1.οmάων.. 100 0480».. œτιαααα*εεμνν Trtενα., 51QςG.. 1 Ivlo d,/τσαQQG 57, 1 dodre, ö-εος 4% Obr dmο⁶εεέέννιν 69, 2 290⁴ͤhNCw0 . M1A48dGat 51¹ 0 9% 9dGσνν 70, 1 21τ0ασοσον, 5Q τοστσασιαν.. T1 ν 0A». IV, 66, 4