9 9

AAARARARARARRRDD

studeant. Quod praeceptum quam utile sit, Lacedaemoniorum(§ 2) et Plataeensium(§ 3— 6) exemplis ostendit. Tamen etiam quae obstent huic praecepto, respicienda esse ⁴): fieri enim posse, ut maiore cum commodo oppidanorum non obstruantur areae illae vacuae, si quidem complures in oppido sint. Nam si duae ex tribus e. gr. occupentur ab adversariis, ex duabus una, tamen fore ut una relinquatur civibus, unde illos aggredi possint; si omnes, fore ut adversarii dispersi et divisi minus valeant viribus quam cives in unum conglobati locum, nisi forte omnibus ex partibus illi civibus superiores sint.

Quo vero celerius cives subito terrore orto et ordinentur et in singulis moenium partibus ad custodiendam defendendamque urbem disponantur, cap. III Aeneas, ut sua cuique tribui moenium pars sorte attribuatur, praecipit; similiter, si qua urbs a sociis defendatur, ut singulis sociorum copiis singulae murorum partes attribuantur. Ne autem quid inopinati civibus accidat, in pace etiam singulis vicis praeficiendos esse viros prudentissimos, ad quos, si quid noctu improvisi factum sit, cives statim armis captis conveniant, ut ab illis(quos ouνααονααςα vocat) in proximam aream vacuam deducantur.

⁴) II, 7 8, quae§ sic leguntur in cod. Med. cSo4εεο 9⁸ x 16 orrerxννα 10Oνο⁸ lcos ex dittographia natum: cf. quae enumeravi I. I. pag. 60— 61] 1 4εν 0iονε edνρνεοας vlydpor eldeο 10G 8 2 716 8, 3 190εαν⁴άν⁵μ⁴μην sν 05 Sεo, Aeiοvres(*ο vd 2⁴* νσι oyros 16 10 1010⁸ 10„ 9daodere d l*ν 10, 80v0), 3 dε ꝛ 10⁸ 5vruν 10¹ 5„εᷣ 26Q ² 14:⁸ dν eln 1 dνα⁴. t dεν ενα 5 du arαέιςμνονε 1010,g, 10„ 1010 Ar 1019 Sεeρτεοσ dndονεν 81 08 ndras, Jιεένένέ d„ z* 1100εέννεσ d0οενεασεεέεσ Gααέιον⁶ 7100G 10G drevντιεοσσ d.⁹ϑ06 özao, el 1) 8*⁴οσ 160 2rEO4O4* 100** 7 710 1¹, Hugius(proll. critt. pag. 15 16; ann. phill. 1. 1. pag. 254— 55) delendas censet, cum et ego I. l. pag. 117 sq. ipsi Aeneae eas attribuendas putem, et Mlosbach. pag. 7 mihi assentiatur. Ac quoniam satis iam I. I. de illis verbis- disputatum est, liceat monere, prima verba aliter intellegi non posse atque ipse proposui pag. 118: „(Etsi optimum est in universum areas vareas obstrui), tamen etiam rationes, quae his praeceptis obstant, in medium proferendae sunt“. Cui sententiae minime repugnat, quod Hugius(pag. 254) dicit:„In der that werden die einwendungen bloss vorgetragen ohne jegliche äusserung darüber, ob sie ganz oder teilweise berechtigt seien: und gerade das ist unter der voraussetzung, das Kneas autor sei, rein unbegreiflich: in irgend einer weise müsste er sich doch mit diesen ein- wendungen abfinden, bzw. sie widerlegen“. Neque enim quidquam Aeneas dixit nisi proferenda esse, quae obstént, neque alibi, ubi quae praeceptis suis opponi possint, commemorat, pluribus disputat, utrum iure illa sibi opponantur necne, e. gr. XXII, 13; XXVI, 6; sed commemorasse satis habet. Quod vero Hugius contendit, iubere Aeneam areas non obstrui, si complures sint, obstrui, si una sit, aut si adversarorium maxima manus sit metuenda, et deinde pergit: „Welch eine ungeheuerliche ausdrucksweise, um schliesslich bloss zu sagen:, es empfiehlt sich die verbarrikadierung dann, wenn nur ein platz ist. das hinzufügen einer zweiten bedingung(el rαοτι 10696 1 LnrOEOtey ſquae verba quomodo intellegi velit, Hugius non significat]) bringt völlige verwirrung: als ob man schon 29 der zeit, wo man beschluss über die verbarrikadierung zu fassen hat, zum voraus wissen könnte, ob die feinde später æσι ⁴ιςεε*ε überlegen sein werden oder nicht.“, et errat et ipse sibi obloquitur. Errat, quod ita agit, quasi Aeneas in§§ 7—8 praecipiat, cum hic proferat tantum, quae praeceptis§ 1 datis obstent: non obstructis areis diversa oppidanis evenire posse scriptor dicit, aut commodo aut damno, si aut complures aut una area vacua in„oppido sit: nam Si plures sint, fore ut omnibus iis occupandis dispergantur adversarii, ε 20) Lrαοσι 160 dreειοειν 700„ S„ 7 1018¹. Minime igitur his verbis scriptor alteram condicionem praecepti sui exsequendi adicit— neque enim omnino praecipit— nec id tempus respicit, quo deliberant oppidani, utrum areae obstruendae sint necne, sed e contrario, quae, si hostes areis vacuis potiti sint, accidere possint civibus, ostendit.— Obloquitur autem sibi Hugius, quod altera quidem ex parte contendit, pluribus Aeneam de rationibus, quae praeceptis suis obstent, disputare debuisse, altera ex parte, iusto plura verba eum de illis rationibus fecisse. Nec denique dicendi rationem nimis obscuram inveniri in§§ 7—8, id quod aeque ac in proll. critt. Hugius arbitratur, et l. I. exposui et quisquis accuratius ipsa verba inspexerit, sibi persuadebit. Omnino autem, si quidquid alicui critico videtur paulo obscurius expressum esse, e textu scriptorum veterum removendum esset, quantopere

1