— 16—

II. Optativus.

a. optativum potentialem particula a semper ornatum post tempora primaria posuit vicies bis, post tempora secundaria sexies in oratione obliqua, ita ut remaneat verus potentialis, qui temporis praesentis proprius nominari solet.

b. optativum iterativum ubique a particula carentem, uno loco IV, 56, 1, quo aoristus quem vocant complexivus legitur, excepto, semper ad tempora imperfecta vel quae eorum vice funguntur, relata exhibet quadragies quinquies.

c. optativus orationis obliquae proprius quater tantum usui est pro in- genti eorum exemplorum silva, in quibus aut indicativus aut coniunctivus orationis rectae integri manserunt.

d. optativus modorum quadam attractione ortus post tempora primaria bis, post tempora secundaria semel invenitur.

Caput III. Enuntiata temporalia.

Cum antiquissimis temporibus loquendi genus ita comparatum fuisse videatur, ut nulla copula adiuncta enuntiata adicerentur enuntiatis, temporum progressu homines ad dilucide loquendi rationem intenti, quae relationes inter singulas sententias intercederent quove sensus vinculo cohae- rerent, aliquo modo sibi denotandas esse putarunt. Qua re usi sunt stirpibus pronominum, quorum notio primo fuit demonstrativa vel anaphorica, tum semper fere evasit relativa, atque inde eas voculas derivarunt, quas coniunctiones appellare consuevimus.

Ac duo quidem harum coniunctionum sunt genera, alterum earum, quae a stirpe prono- minis relativi, alterum earum, quae aliunde ortae sint. Quae utraque genera ita comparata sunt, ut illud hoc adeo sit frequentius, ut praeter uερ‿αρι, roiv, et eiusque composita omnes coniunctiones, quae ad enuntiata secundaria usurpantur variis modis introducenda, a stirpe pro- nominis relativi profectae sint. Sed cum nobis modo de enuntiatis relativis et temporalibus pro- positum sit disserere, nunc priore officio perfuncti iam ad ipsa enuntiata quae temporalia vocari solent transeamus.

Quibus gententiis denotandis inserviunt particulae Thucydideae:

ore, dττε, Jrœνν, drτmrœeν 8„ 3%, Sc 3%, dœσανs, Lœc, εεο us,xo² 00.

srei,(&rrisν),&n*ε⁶⸗—s,&nreiddν, 1rοτεοον ⁹⁷, Toiv, quae partim a stirpe pronominis relativi derivatae sunt, partim aliunde desumptas ita ut enuntiata ipsa segreganda sint in ea, quae coniunctionibus relativis denotantur atque in ea, quae coniune- tionibus aliunde ortis copulantur. Quorum enuntiatorum cum illa his multo sint frequentiora, per se intellegitur, sententias temporales praeter ipsam notionem temporalem illis particulis accurate denotatam vix quicquam habere posse, quo ab enuntiatorum relativorum recedant ratione usuque. Itaque qua ratione modorum delectum in enuntiatis relativis perlustravimus, eadem etiam enuntiata temporalia nobis perscrutanda esse per se patet.

Atque iam ad id, quod nobis est propositum, pergamus.