9

ad omnia). Sed quod Harant adn. p. 59 proposuit inter pro in scribendum, id quoque inusitatum, minus nobis placeret quam praepositionem omnino tollere.

Latissime igitur patet apud Livium praepositionum ad et in promiscuus usus, quae vel in eiusdem ambitu sententiae particulis orationis oppositis variant, velut 4, 56, 4 seu Carventana arx retenta in Spem seu Verrugine amissum pracsidium ad iram cum impulisset et 10, 39, 7 intenlior Carvilius in Aquiloniam quam ad Cominium erat.

VIII. Adiectivum aptus nonnullis locis originem verbalem, utpote a verbo“* apere ductum par- ticipium, servavit, qua in re notabilis est praeter Ovidii locum metamorphoseon, quem supra p 5 n. 1 tetigimus, locus Livianus 3, 27, 6. Ubi cum haec in codicibus legantur inde composito agmine non itineri magis apti quam proelio, si res ita tulisset, legiones ipse didator, magister eguitum suos egquites ducit, Madvig emend. Liv. p. 90* dubitat, ipsene dux, qui exercitum ad progrediendum pugnandumve com- posuit, proelio aut itineri aptus recte dicatur pro eo, quod sit iustructus compositus paratus; ea enim verba habitum adtempus aliquod sumptum indicare, aptus, cum de homine dicatur, perpetuum habitum et ingenium. Praeterea displicere absolute sic dici dictatorem et magistrum equitum composito agmine isse, quasi cavendum fuerit, ne dissolutum et disiectum habuisse putarentur. Itaque apte legi vult dativis itineri et proelio ad adverbium accommodatis, quam scripturam non improbare videtur H. J. Müller edit. Weissenb. l. II p. 1605. FParatus similiaque in talibus sane trita sunt, vide Curt 3, 8(21), 23 signum tuba miles acceperat itineri simul paratus ac proclio, Liv. 37, 21, 12 regii abire agmine ad iter magis quam ad pugnam domposito wepert, 27, 48, 3 copiis non itineris modo sed ad conserendum extemplo proelium instructis armatisque, Tac, ann. 13, 40 non isnaro duce nostro, gui viac pariter et pugnae composuerat exercitum, quocum conferas velim graecum„ννααμρμιννςα Xen. Cyr 2, 4, 32 a0 DC d2 Ob7EAevo, † Aο ι, Xa! g e dwtei, Thy 552v kal g e hsode eln 50(si res ita tulisset Liv. l. e.) 8εαοeνκνεκνεοο. Sed aptus quoque cur non homo dici possit habitu ad tempus induto, non video, siquidem a verbo* apere(i. e. apfare) tractum participium est aeque ac baratus a Harare synonymaque alia, quibuscum vel coniungi solet ita ut verbalem naturam ostendat, velut de aανιs ad pugnandum navigandumve instructis Liv. 21, 22. 4 aplae instructaeque remigio guingueremes(ubi Fügner Livius XXIXXIII grammatisch untersucht' p. 112 aptatae scribendum coniecit, praeter necessitatem), 30, 10, 3 agili et nautic instrumento aptae et armatae classi, Caes. b. c. 3, 111, 3 guingue- remes aptae instructaeoue omnibus rebus ad navigandum, h. e. aptatae, quo intensivo verbo usus Livius dicit 21, 27, 8 paratas aptalasgue lintres, ib. c. 49, 11 aptanda ad pugnam classe, Vergilius Aen. 8, 80 geminas legit de classe biremes remigiogue aptat, de armis Sall. fr. hist. 3, 86(ed Kritz 1853) socordius ire milites ocoepere non aptis armis, ut in principio. laxiore agmine, quocum cf. aptandi verbi usum Liv. 10, 33, 2 vixdum satis aptatis armis in ordines eunt et 22, 5, 3 ad arma capienda aptandague pugnac, de sazcinis Catull. carm. 28, 2 aptis sarcinulis et expeditis(L. Schwabe dubitat an artis scribendum sit), cf. Curt. 6, 2(6), 16 discurrunt Omphatis similes in tabernacula et itineri sarcinas aptant, universe Caes. b. c. 1, 30, 5 mnia sibi esse ad bellum apla ac parata, Tac. hist. 1, 79 apud KRomanos omnia proelio apta. Sed haec omnia ad res pertinebant. De hominibus autem collectivo nomine comprehensis quam simil-

incitandos ad bellum habuit, quam si cet. et 42, 46, 5 madis et litterae et verba legatorum benigne sunt audita quam momen- tum ad mutandos animos habuerunt. Frequentissimum denique est momentum facere: 33, 49, 7 haud parvum momentum ad animum eius moliendum adventus Hannibalis fecit, 23, 39, 4 tantum navis una capta cum legatis momenti fecit ad di- lationem imminenlis Romani belli, 35, 39, 3 ratus Chalcidem liberatam momenti aliquid apud Magnelas ad repetendam ooetatem Romanam facturam, sine ad: 1, 47, 6. 4, 12, 9. 7, 8, 2. 28, 13, 2. 29, 35, 12. 39, 35, 3. 43, 12, 2.

2