19
V.
lam facultas data est iudicium ferendi de re, qua Alemannus) Teuffelius ²) Isambertus ³) Procopium liberare studuerunt, cuius vero Eichelius aliique eum accusare non dubitarunt, de quaestione scilicet, num Procopius odio ac malerolentia duclus hunc librum composuerik. Totum librum sic esse comparatum, quemadmodum capite IV. demonstravimus, nec verba singulis tantum locis, ut Alemannus ter ipse concessit, urππαεκςρ⁵ος esse prolata contendimus; neque minus improbamus Teuffelii sententiam*) qui negat, Anecdotorum describendi et iudicandi ra- tionem abhorrere ab ea, quam praebent libri de bellis. Delibavit enim in tam prolixa historia sobrie, ne dicam ieiune, Justiniani laudes, sed criminationes et castigationes acerbae Anecdo- torum longe absunt ab illis libris, vituperat nimirum in illis ea, quae omnibus, etiam nobis. videntur vituperanda.
Sententiam nostram de veris caussis odii parare videtur multis in rebus Procopii et Evagrii³⁵) consensus, qui Monophysita erat. Necessitas quoque intercedit quam arctissima inter ecclesiae et circi factiones illo tempore. Quid mirum si Evagrius, ut ipse profitetur, Justiniani adver- sarius est, qui favit Venetisé)? idem vero de Procopio praedicandum videtur, qui eadem oppro- bria et convicia exprobrat, ita ut Alemannus eius verba, argumenti quasi Anecdotorum loco, libro praemitteret*). Cetera quae idem firmare videntur argumenta, sunt haec:
1. Procopius iam sub Anastasio imperatore in republica versatus est, qui, ut omnes faten-
.
¹) Alemannus praefat. ed. Dindorf. pag. 17 dicit:„de odio ac malevolentia vetus suspicio est, qua omnes fere laborant historici, qui veritatem liberius profitentur.“ Tribus commentarii locis ipse fatetur, verba 3rεO,011ν σ esse dicta, quibus nihilominus subesse possit veritas.
²) Teuffel. pag. 59 concedit:„Die Schattenseite der Handlungen ist hie und da zu ausschliesslich hervorge- hoben und die ganze Schilderung zu pessimistisch gehalten, auch eine kurzdärmige Critik geübt, Ueber- treibung ist auch die Beschuldigung, dass J. alles verschlimmert habe(cap. VI. pag. 46) sowie die Charak- teristik. VIII. pag, 53.“— Quod vero de nonnullis partibus contendit, de libro universo valet nec ut Anecdota omni suspicione liberaret, assecutus est(cf. Schmidt Aufstand pag. 19. Anm. 1.).
³) cf. Isambert notice sur les écrits pag. XI:(et passim in annotationibus)—„Etait-il possible de consi- dérer de sang-froid l'abus que Justinien avait fait des immenses ressources en hommes, et en argent qu'Anastase avait laissées à Justin I. et que le neveu de celui-ci dissipa si rapidement? Qu'avait-il fait des victoires de Bélisare en Afrique et en Italie et des richesses nouvelles qu'on y avait conquises? Tout avait éêté livré en pure perte aux Barbares, auxquels on avait sacrifié l'armée de six cent quarante mille hommes qu'entretenait l'empire, en la réduisant à cent cinquaute mille; le pillage et le massacre étaient partout. La propriété et la vie des sujets n'étaient guère plus ménagées par le gouvernement, investi d'un despotisme intolérable.“
¹) Teuffel. pag. 63.
³⁵) Evagr. hist. eccles. lib. IV. cap. I.
⁵) Evagr. hist. eccles. IV. 32. J. Malala. tom. II. pag. 138.
⁷) Evagrii locum(IV. 30.) praemisit Anecdotis pag. 3. ed. Dindorf. 3*


