tentis decessoribus, quanti sunt Hemsterhusius, NRubnbenius, II ttlenbachius, in oratione de humanilatis laude in reterum litterarum studio spectanda.(Lugd. Batav. 1829.) Qui si eo progreditur, ut ostendat, hoc polliccri praecipuum istarum litterarum disciplinam, ut, eam qui rite sequatur, ad orationis facultatem excellentem proficiat, me quidem zummopere sibi adstipulantem habet, qui non erubescam fateri, satis honorifice sentire nos de his nostris scholasticis studiis, si hoc unum praestemus, ut dicere discipuli discant. Quanquam hie videant consules, ne quid detrimenti capiat res nostra et perridicula fiat, si unus ac fortasse dimidiatus pracceptor detur triginta et, quod multis locis evenit, octoginta adoles- centibus in primo Bymnasiorum ordine exercendis. De academiis nostris, ut vulgo quidem nunc sunt, tacere praestat, quam inveteratum vulnus tangere; quanquam mihi non immedicabile esse videtur, sed, quod multos jam detexit ac cor- rexit errores et abusus, tempus suum exspectare. Tantum autem abest, ut latine modo scribere jubeam adolescentes, ut summam esse velim in his exercitationibus et formae et materiae subjectae et linguae, qua utuntur, varietatem. Emendandi quantus labor requiratur a diligentibus magistris, nemo fere hucusque in constituendis scholis satis videtur

nestimasse. Sapienter enim Joannes Paulus in Levana alicubi dixit: Sprache lernen ist etwas Hökeres, als Sprachen lernen. Atque hoc ipsum volunt nunc omnes prudentes magistr.

b Pruc i, vult etiam Bakius, quem jam audiamus. P. 19. Sentire ac dicere appellari putant, discreta a se invicem ac genere

44.3 1 dliversa: neque intelligunt, ita alteram alterius ope confirmari facultatem, ut debilis altera sit et impenfecta et man

1 impe 4 aca, sine alterius socitetate. Quid enim? Regi or ationem et gubern ari et eæxsistere totam dicemus ex intimis animi sensibus: quin pParem vim in ipsam mentem habeat oratio,

dubitabimus b Non est ita. Mihil est in mente, quod non occultum et obscurum et implicatum maneat, donee oratio- nis ope detegatur, illustretur, enodetur, primum tacita commentatione, tum magis etiam intentissima dicendi exerci- tatione. P. 21. Quid igitur est illud sentire et cogitare? Si cui hoc daretur, quale veteres in Ffabulae imagine com- miniscebantur, ut oculorum acie mentem adspiceret, dii boni! quantam hic opinionum turbam cerneret, et seriem ee varietatem, quantumaffectuum tumultum et perturbationem huc atque illuc rapientium, partitione quamvis inaequali, concursationem et permiætionem et confusionem posses, quin reliqua simul permulta moveres, quibus illud nititur

est. Hujus tu ubertatis et redundantiae imaginem et moderationem tribus verbis comprehendere sperabis? Neque cogi- tabis, non satis esse, eæxplicare quid sentias, sed etiam quo modo, singularumque sententiarum innumeras esse quasi fisuras et habitus, ut recte appellant rhetores, sed omnes e diversis animt alfectibus diversisque modis cogitandi pro- Ffectos ꝰ5 Non agnosces vel locupletissimae linguae viæ tantas csse opes et tam fleaibilem compositionem, ut omnia omnino sensa mentis expleat, omnibusque sentiendi amfractibus accommodetur? Ignoras denique mansuram illam turbham, ne- que ipsi tibi habilem, neque aliis profutunam, nisi orationis delectu et ordine et varietate structurae certam et. formam et speciem induas, occulta elicias, involuta evolwas, obscuris lucem affundas, compescas tur bulenta, segnia Lzeiees, distinguas confusa, itaque et ex temet ipso melior doctiorque evadas, et aliis prosis ac placeas? Sec Aonum EEssable illa tua mens, quae, sublatis iis, quae contemnis, aut nulla omnino erit, aut perexigud. P. 23. Quid est enim illud, docendo discimus, quod et ore usurpamus quotidie, et re eperimur, aliud, nisi, ut tum melius planiusque scirè nobis videamur, quum scientiam verbis enuntiare necesse est?

23) A. P. 309. sq.

24) Tabulae infra additae satis, opinor, rerum nostrarum studiosos ac bene volentes lectores edocebunt..

25) Olim sane scholarum nedes ergastulis similiores erant, quam artium liberalium officinis et hominum habitaculis. Quidquid apud Germanos ea in re emendatum est, philanthroporum fere debemus industriae, non satis illi laudatae. Quo- rum clamoribus ct promissis incitati coeperunt sensim principes et magistratus cogitare de melioribus exstruendis civium futurorum domiciliis. Quanquam maltum etiam nunc absumus a veterum consuetudine, qui, ut est apud Gic or. P. Flace 12. in re domestiea quaerebant continentiae laudem, in publica dignitatis ac splendoris.

qualem horum omnium, in „ nihil ut, ne minimum quidem, tangere „ et quodam quasi assiduo comitatu circumfiusum