— 20—

„ Quod perspectum est iis, quibus sola naturde seintilla praelucebat; non praestare nos, qui sub Christi veæillis militamus pietati, qui stipendium immortalitatis ab eodem expectamus, quod praestiterunt ii, gui nihil hominis a rogo superesse aut suspicati sunt, aut plane crediderunt. Et postea non desunt Crassi quidam, gqui studiosos ab hujusmodi libris deterreant, ceu poëticis, ut vocant, et ad morum integritatem officientibus. Ego vero dignos censeo, quos et omnibus in ludis praelegant adolescentiae litteratores, et sibi legant relegantque senes. Iam habent, unde plenius judicent; et aut fallor vehementer, aut mecum ita statuent: Philippum in multis inscium et invitum, paene ipsis verbis, concinere cum veteribus philosophis, inprimis cum Cicerone suo, quem si accuratius inspexisset, nec totus tem poris sui succo innutritus fuisset, Stoi- corum virtutes non appellasset plendida vitia. Sin hoc voluit, non tantam fuisse philosophiae paganae vim, ut sectatores ab omni pravitate cohiberet, facile concedam, eoque id minus mirabimur, quia ne Christiana quidem doctrina, praecipuo quodam

Dei beneficio per duo fere annorum millia propagata, efficere potuit, ut, qui eam profitentur, omnem turpitudinem fugerent: um, invidia et omnis vitiorum colluvies etiam nunc vexat orbem

Evangelica luce illustratum

nam bella, caedes, parricidia, rapinae, perjuria, furta, odi Christianum. Qui Gottingae Platonis et Stoicorum ethicen cum christiana nuper comparaverunt, ab Academia praemio ornati, F. A. G. Grotafendus, Klinfelius et Mayerus, quid ea de re dixerint, non possum dicere: nulla enim dissertatioum inspi- ciendarum fuit facultas. Quidquid autem peccarunt philosophi pagani et theologi nostri, sive in vita, sive in praeceptis, cul pn vacat virtus et veritas ipsa per sese. Nec quae a me dicta sunt, eo consilio dixi, ut idololatriam paganam vel laudarem, vel, mediusfidius, rovocarem, sed ut philosophorum veterum studium adversus quosdam vituperatores defenderem. Nam ut Christi doctrinam, variis modis obscuratam illam et humanis erroribus involutam, multo malis a populis retineri ac suscipi,

etiamsi nihil aliunde tibi innotuerit, unus Tzschirneri liber de interitu paganismi(Der Fall des Heidenthumes. Lips. 1829.)

lectus satis te commoveat. Nihilominus vero nobiscum et cum Paulo et Barnaba(Act. Apostol. XIV, 16.) agnosces

„— 84 7„ 7 7 8 e 2, 5 70„ Sedy rd SGvra, og y rate xaρνμενα fevecis etage drro rd εεονν ogeueo dat ratg ddoig aurdr. 10) Epist. I, 4, 8. Quid voveat dulci nutricula majus alumno, Quam, sapere et fari ut possit, quae sentiat. Idem 7* 1¹„* 1 7 7 e. statuit Soorates ap. Stob. Serm. CI. P. 552. Dornodrhs Leοrnels, Tipes edð daiuoysc, etxey oig xaA³ pesres dasai

„„ ¹ 7„ 1*„ 7 2. habet: uoνοο dè Pdσeoy auroy deiorg etvdt Tiuis roug 8180-

V

2* X⁶†0;s xodeoτον. Nenoph. Mem. I, 2, 52. haec 4 rag rd deoyra xal coesa dvεope, uhi imitatores afferunt intpp. Lucian. Rhet. Praec. 1. Plutarch. de se ips. extra invid. laud. 4. Pericles ap. Thucyd. II, 60. praedicat eum, qui possit fyat re d dsovra nal&õενeodat, quam vosuit Goaller, ad I. 1. T. I. P. 138. Polbb. IV, 8. Dionys, Iial. A. R. p. 208.

sententiam commemorant multi, quorum nomina idetur etiam Philostr. in vit. Soph.

Lucian. de salt. T. V. P. 146. Schol. Hermog. P. 75. Philo p. 312. p. 747. Huc respexisse v de Secundo p. 544. ed. Ol. Jyονναά u„ xegerrog, Soνe νᷣσα ds drrνςσττ. Similiter Neteres saepe jungunt, quae Thu- cyd. I, 139. habet de Periele, AXgfeuy re ral οoσeεuνυ darraros et VIII, 68. ⁴ ‿ισαοσ ενιαν ρνμμννμννναηι Tevdòevos, b al& dv voin sixetv. Pracivit Homerus II. VIII, 443. loco celebratissimo, quo Phoenix Achillem fertur docuisse Hiνεον re ynrãe bgevat, aonvrfed rs 1O. cf. Heyn. T. VI. p. 63. Vehementer autem vituperat Cic. de Orat. III, 15. eos, qui veterem philosophiam, candem et recte faciendi et bene dicendi magistram, disjunxerint et quasi linguae et cordis discidium fecerint absurdum, ut alii sapero, alii dicere docerent; unam esse cogitandi pronuntiandique, sapienter sentiendi et ornate dicendi, scientiam. Et Quinctil. II, 3, 12. postulat, ut sit praeceptor tam eloquentia quam moribus praestantissimus, qui

ad Phoenicis Homerici exemplum dicere ac facere doceat. 11) Cic. ge Off. III, 17. Astutiae tollendae sunt caque malitia, quae vult illa quidem videri, se esse prudentiam, sed abest ab ea distatque plurimum. Ibid. II, 3. Saepe versutos homines et callidos admirantes malitiam sapientiam judicant. Verum-

tamen, ut est apud Plat. Menex. c. 29. xãca exιαονπτκεεο, XGριεοοενο deuαοοναᷣ ασ iũο dAƷομ deeris, xuovefla,

3%ꝗpꝓpia, palerat. Cf. Cic. de Of.. I, 43. ibiqne Beier. T. I. p. 302. sq. 12) Pessime norunt Horatium, qui aliud nihil sciunt, nisi fuisse poetam lascivum. Longe alias ob causas eum in deli- eruditiores. De philosophia Ioratii qui accuratius disputantes cogno-

pit, quia philologi(velut Klotzius in lectionibus Venusinis et Schellius in opere scholastico: Welche alte klass. Autoren Schulen lesen? Lps. 1804. Vol. II. p. 590. sqq.) pro aris et focis fere pugnare dicuntur, si quis est elegantior, ablego N m(Verm. Schr. T. III. p. 250 sdd.), Schlegelios, alios, si quis theologus, ad Herderum, qui in Adrastea P. IV. p.

ploratio legendo adolescentes admonet graviter.

Fonf. Cic. or. p. Mur. c. 11. et de Orat. I, 43. anc turpitudinem ut diligenter vitent, saepius sacpiusque hortor discipulos in iis scholis, quae ad vitam academicam

zn instruunt, magnamque do operam, ut non solum meas voces audiant, sed etiam hominum illustrissimorum Ignoscant et in vitas eorum, tanauam in speculum, introspiciant.(Nomina apposita a me sunt in praefatione Pa- Quod ut efficiant, non contineo me Germanicae terrac finibus, sed longius exspatior, et inprimis Batavae gentis, e ac laboriosae et Nassoicis adolescentibus non uno nomine carac, exempla Propono, Hemsterhusium, Ruhnkenium,

87

Fagbuerunt, quotquot fuere cujusvis aetatis homines

4