——
——
potest, meminisse et commemorare de altero possumus, sicut aequum est homines de potestate deorum, timide et pauca dicamus. An jeden dieſer vier Punkte ſchließt ſich die probatio jedesmal an*).
conclusio. c. 16. Quare cum et bellum sit ita necessarium, ut neglegi non possit,
ita magnum, ut accuratissime sit administrandum, et cum ei imperatorem praeficere possitis, in quo sit eximia belli scientia, singularis virtus, clarissima auctoritas, egregia fortuna: dubitatis, Quirites, quin hoc tantum boni, quod vobis ab dis immortalibus oblatum et datum est, in rempublicam conservandam atque amplificandam con- feratis**)?
4. Liv. 30, 30. Aus der Anrede Hannibals an Scipio:„Wen das Glück nie täuſcht, der denkt nicht an das Ungewiſſe des Zufalls. Dich hat das Glück nicht getäuſcht; folglich iſt zu befürchten, daß du nicht an einen Umſchlag desſelben glaubſt, alſo auch für ruhige Ueber⸗ legung nicht zugänglich biſt.“
conclusio. tuam et adulescentiam et perpetuam felicitatem, ferociora utraque quam
quietis opus est consiliis, metuo.
propositio. non temere incerta casuum reputat, quem fortuna nunquam decipit.
assumptio. quod ego fui ad Trasumennum, ad Cannas, id tu hodie es.
probatio. Vixdum militari aetate imperio accepto omnia audacissime incipientem nusquam fefellit fortuna. patris et patrui persecutus mortem ab calamitate vestrae domus decus insigne virtutis pietatisque eximiae cepisti; amissas Hispanias reci- perasti quattuor inde Punicis exercitibus pulsis; consul creatus, cum ceteris ad tutandam Italiam parum animi esset, transgressus in Africam, duobus hic exer- citibus caesis, binis eadem hora captis simul incensisque castris, Syphace poten- tissimo rege capto, tot urbibus regni ejus, tot nostri imperii ereptis, me sextum decimum jam annum haerentem in possessione Italiae detraxisti.
5. Cic. pro Muren. c. 11. flgd. Zwei widerlegende Epichireme. A. Der Gedanke iſt:„Qui in Asia continenter vixit, laudandus est; Murena ibi conti- nenter vixit, ergo laudandus.“ Die rhetoriſche Behandlung iſt folgende: Objecta est enim Asia, assumptio***). quae ab hoc non ad voluptatem et luxuriam expetita est, sed in militari labore peragrata.
probatio. Qui si adulescens patre suo imperatore non meruisset, aut hostem aut
patris imperium timuisse aut a parente repudiatus videretur. An, cum sedere in
equis triumphantium praetextati potissimum filii soleant, huic donis militaribus
triumphum decorare fugiendum fuit, ne in rebus communiter gestis paene simul ——
*) Die assumptio in dieſem Epichirem beſteht aus vier Theilen. Der erſte Theil wird mit igitur eingeführt; dieſe Partikel vermittelt den Uebergang von dem allgemeinen Gedanken der propositio zu dem beſondern vorliegenden Gegenſtand. Das den zweiten Theil einführende jam drückt den continuirlichen Zuſammenhang der Argumente aus und dient vorzugsweiſe zur Aufzählung der species einer Gattung. Der dritte Theil beginnt mit et quoniam, d. h. er wird mit einem nahe liegenden oder als bekannt vorausgeſetzten Grund eingeführt. Die transitio zum letzten Theil geſchieht mit reliquum est.— Man vergl. außer Seyffert namentlich Bauermeiſter: Cicero's Rede de imp. Cn. Pompei nach ihrem rhetoriſchen Werthe erläutert. Progr. von Luckau 1861.
**) Die conclusio findet Statt in Form der Recapitulation.
***) Die Widerlegung iſt hier mit dem Einwurf durch das pron. relat. in einen Satz verbunden.


