— 13—

ficariorum, sed etiam ranarum chorum in scaenam perduxerit.— Jam strictim dicamus, quae de scaena mutata statuenda videantur. Ac plerumque quidem semel mutari scaenam statuunt idque post v. 181, ad quem scholiasta adnotat: ννιαάα̈ν αι σς των τπμο⁹σον σισεμντοο 112ο‿σνσσι τ ꝝ Gxi ν,*x spcr œτd 1 AxsOovoiæν i,ενννντοων rmπo,&n ro oyeion 1)&rd ris doxirοαs 1ndειι ενμ⁴dov. Quamquam antiquis temporibus jam fuerunt, qui bis scaenam mutatam statue- rent: quorum sententia nititur versu modo allato(181) et v. 274, ad quem in scholiis hoc ad- scriptum invenimus: εεααρρερριν ⁴ᷣ⁴ mσeᷣένhł<ł Uů ySyoren unröyεos. Quo quid dici potest perversius? Nam qui fieri potuit, ut eodem tempore, quo Bacchus et Xanthias in scaena versarentur, apparatus scaenicus ita mutaretur, ut inferorum regnum et Plutonis aedes regiae in locum Atticae regionis, in qua fuerat Herculis domus, substituerentur? Quare cum hic scaena nullo modo mutari po- tuerit, statim ab initio fabulae omnia illa, una ex parte Atticam regionem et templum Herculis, altera ex parte haud procul sitam paludem Acherusiam et aedes Plutonis regias spectantium oculis oblata fuisse conjecerim.

III. Describuntur personae Aeschyli, Euripidis, Bacchi fabulaeque consilium exponitur. ¹)

Quamquam Ranarum fabula inter omnes Aristophanis comoedias, quae quidem hodie exstant, vel primas vel secundas fert et hac de causa a viris doctis saepius in eam diligenter inquisitum est, tamen a nullo interprete usque ad hoc tempus voluntas ac sententia fabulae atque ipsum poëtae consilium vel accurate cognitum videtur vel quomodo singulae partes hujus fabulae inter se cohaereant quoque arctiore sententiarum vinculo contineantur, argumentis gravioribus demon-, stratum est. Quapropter libenter hoc loco, quid ego de Ranarum indole ac vero consilio judicem exponam. Quam ad rem id maxime valere puto, ut primum explicem, quales Aristophanes Aeschy- lum, Euripidem, Bacchum depinxerit, quidque de poëtarum illorum arte judicaverit: deinde, post- quam, quid viri docti de Ranarum consilio deque partium singularum hujus fabulae convenientia senserint, attulero, cur ab iis recedendum et quid mihi ipsi verum esse videatur, exponam. Jam igitur quid de Aeschylo Aristophanes judicaverit explicabo.

Atque Aeschylus quidem ab Aristophane, utpote qui rοσνσνιο ε τoνσναα sit, summis effer- tur laudibus: et quamvis in fabulis ejus ab egregio tragicorum judice quaedam leniter notentur, ut chori justo longiores et nimia vis ac granditas orationis, tamen ea non sunt ejus modi, ut detrahant de ejus laudibus vel auctoritatem imminuant. Ac primum quidem poëtae comico ob id maxime videtur esse laudandus, quod homines eorumque mores poësis vi a communi vitae usu ad altiora quaedam revocavit. Quare homines reddidit meliores et id effecit, ut Atheniensium populo tragoediae faciliores essent cognitu. Quapropter optime ea, quae Euripides in Ranis Aeschylo v. 1008:

rivoc obvexc xor œανναέ‿ενe æ⁴doaæ 1οανν interroganti respondet: Je τντο xcx! ovoeolas, orν ραανρονα τει 1τοιον,ν⁵εν rodςα α/m⁴ϑοσποννα εντꝙταάαάς idεν (i. e. cujus rei gratia admirari oportet poëtam? dexteritatis et disciplinae, quia homines efficimus

meliores in civitatibus) in Aeschylum quadrant multumque quamquam ab adversario dicta ad lau- y Ctr. Toanses Peters: Aristophanis judicium de summis suae aetatis tragicis, Monasterii 1865.— Godo- fredus Stallbaum: de persona Bacchi in Ranis Aristophanis.— Idem: de persona Euripidis in Ranis Aristophanis commentatio, Lipsiae 1843.— J. Richter: de prosopographia Aristophanea, part. I, Rastenburg 1864.— Tiallingius Halbertsma Daventriensis: specimen literarium continens priorem partem prosopographiae Aristophaneae, Lugd,. Batav. 1855.