— 13—
nc vitium potius, quam virtus est dicenda. Si vero de politica tolerantia, seu de ea sit sermo, quae cuilibet facere prohibet, quod quis sibi fieri no- lit, aut quae nos proximum(nullà sanè professionis religiosae diversitatis habità ratione) diligeye praecipit sicut nosmet ipsos, ea nihil aliud est, quam charitas christiana, prima omnium virtus. Ubi autem„ quaeso, ea melius doceretur, quam in Seminariis, in quibus juxta Ecclesiae mentem
genuina et fiddei et morum praceepta traduntur?
Puerorum Seminaria, ubi talia existunt, Seminaria suscipiunt Cleri- corum, et Postquam in illis literae humaniores, et guae ipsis de more sunt adnexa, ac scientiae philosophicae traditac sunt, in his universae tradun- tur disciplinac theologicae. Quantum emolumenti et utilitatis ex tali ju⸗- venum institutione reipublicae christianae proveniat— quanta damna ab ipsa arceantur, actum agerem, si demonstrare id vellem. Experientia testis est, in Academiis magistros diversas proſiteri disciplinas, qui modo Ecelc- siae sunt addicti, modo erga cam indifferentes, identidem etiam eidem ejusque, si non fidei, tamen disciplinae infensi: quamnam tunc de mente fideique integritate Candidatorum securitatem habebunt Praesules? Ac si de fidei ctiam integritate cautum est, negari tamen non poterit, in Aca- demiis non eodem, quo scientiae, modo, etiam oli pietatem*).— Studia academica ecclesiae vitaeque ecclesiasticae ac religiosae non rarò reddi nociva, vel ipsi Protestantes“*) conqueruntur, mali radicem in superficie quderentes, nonnisi in imo utique fundo inveniendam.
*) Jetzt— ajchat Cl. Sailer in libro: Beiträge zur Bildung der Geiſtlichen.— iſt faſt auf allen Univerſitäten die Wiſſenſchaft von der Gottſeligkeit getrennt.
**) Schwerlich wird im Ernſte bezweifelt werden können, daß das Hauptübel, woran die Kirche krankt, und wovon ihr Lebensprinzip bedroht iſt, von den Univerſitäten ausgegangen iſt und zum Theil noch ausgeht.... Das Uebel beſteht mit einem Worte darin, daß die Mehrzahl unſerer Geiſtlichen durch ihre jetzige Univerſitätsbildung nicht nur dem alten Kirchen⸗ und Volks⸗ glauben entfremdet worden, ſondern auch alles lebendigen Glaubens überhaupt verluſtig gegan⸗ gen ſind, ohne welchen man wäder mit Liebe und Freude einen geiſtlichen, Beruf treiben, noch


