— 11—
nia, quae in mundo sunt,- non eà juveni exhiberentur ratione, quà reapse en imposterum est experturus.— Si disciplinarum severiorum studia in Academiis publicis obiter duntaxar cum iis conferantur, quibus eorum, de quibus mox mentio facta est, Seminariorum alumni incumbunt, illa vi- dentur quidem et solidiora, propter magistrorum celebrium praestantiam, et ampliora, propter adminicula, quae aliae in his solum literarum empo- riis traditae disciplinae Theologiae praebent studioso.— Ast speciosa haec magis, quam vera apparet observatio. Philosophiae ae Theologiae studiosus, si assiduc ac indefessè iis operam eam omnem impendit disci- plinis, quam istae— non immerito severiores' dictae— requirunt, vix habebit, quod lα‿αtoi impendat, tempus. Non admodum diĩ spar itaque utrinque ratio.— Accedit, quod multum interest, ut adolescentes ii, quo- rum capacitas mediocritatem non excedit, uni paucisve disciplinis sedulo incumbant, ne, cum pluribus intentus sit minor ad singula sensus, ingenii vigorem paueis tantům materiis parem aequo pluribus distrahant. Vir, ut ajunt, unius libri et mediocris ingenii, non rarò solidà ac profundà doc- trinà longè praccellit eum, qui, licet ingenio maximè polleat, vires tamen ejusdem dissipans, multa quidem legit et audivit, quin multum etiam in literis profecerit*).— Atque his neutiquam ulli patrocinamur in literis de-
ſectui; sed neque perfectionem commendamus, quae si penitius inspiciatur,
*) Nur in den Seminarien bildet ſich auf eine ſo ausnehmende Weiſe jene göttliche Har⸗ monie zwiſchen der Frömmigkeit und der Wiſſenſchaft, die die Stütze und die Seele des Prie⸗ ſterthums iſt. Hier gewöhnt eine geregelte und weiſe Zucht die jungen Zöglinge an einen voll⸗ kommenen Gehorſam, welcher die Quelle aller übrigen Tugenden iſt. Hier ſind die Sitten mit aller Sorgfalt und Vorſicht gegen die Verführung der Welt geſichert.... Wollt ihr etwa ein⸗ wenden, daß die Wiſſenſchaft in dieſen dem Geräuſche der Welt entzogenen Häuſern nicht ge⸗ deihen könne? Doch hier widerſpricht euch die Erfahrung ſo vieler Jahrhunderte! Wo wurden jene großen und heiligen Prälaten der Vorzeit, welche der Stolz und die Zierde der Kirche, wie der Wiſſenſchaft ſind, erzogen, wenn nicht in den Seminarien? Die Borromäus, die Bellar⸗ mine, die Oliers, die Franz von Sales, die Bourdaloues, die Fenelons, die Boſſuets, die Maſ⸗ ſillons, die Mascarons, die Flechiers, die Bergiers und die Frankenberge, ſind ſie nicht aus dem Schatten der Seminare hervorgegangen Theiner I. c, p. 378 et 379.
2*


