14
Conjunctivus, oder des Sollens; ist es nun auch so mit dem Imperfectum, das das Können darstellt?
Zum Ausdrucke eines Wunsches gebrauchen die Grie- chen den Optativus mit und ohne Partikeln; auch wohl, wenn der Wunsch etwas Vergangenes betrift, den Aorist. Ind. mit eide ohne dy, oder das Imperfectum. Die Latei- nische Sprache scheint hier von der Griechischen abzu- weichen, indem sie alle Tempora des Conjunctivus anwen- det. Man sagt: Viuas multos annos— UIt pater uiuat— O mihi praeteritos referat si lupiter annos— Si nunc se nobis ille aureus arboris ramus Ostendat nemore in tanto— Utinam argzerem sic, ut non uincere possem— Utinam pater uiueret.— Brute, utinam ziueres— Atque utinam rex ipsi Noto compulsus eodem aforet Aeneas— Fecissentque utinam— und auch: longum est enfumerare proelia— ae- quius autem erat id uoluntate Reri. Cic. I. Off. 9. 28. Quanto melius fuerat in hoc promissum patris non esse seruatum. Cic. III. Off. 25. 94.— Betrachten wir aber diese Sätze auf- merksamer, so kann uns nicht entgehen, dalſs auch hier der oben angegebene Unterschied des Sollens und Könnens, der wirklichen und der nur gedachten, vorgestellten Möglichkeit bestimmt hervortritt. Ut pater uiuat heiſst: daſs der Vater (von dem es ungewilſs ist, ob er am Leben ist, oder nicht) doch noch leben, daſs er doch ja nicht gestorben sein mag; Utinam pater uizeret hingegen, dals doch der(verstorbene)


