Aufsatz 
Studien und Kritiken zur lateinischen Syntax : 1. Teil
Entstehung
Einzelbild herunterladen

habuit, nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ae sanguine foedus cum hoslibus sanxisset; Val. Max. 3, 4, 4 et quidem fortuna parum duwit sordidissimae mercis... duodecim fasces largiri, nisi etiam L. Aemilium Paulum dedisset collegam; Apul. ap. 99 nec satis fuit, ni bonae uxoris prolixam... liberalitatem circa me nimio plus aequo coercerem: Lact inst. 4, 15 nec satis fuit, quod vires imbecillis redderet.. nisi etiam mortuos suscitaret; de mortt. persecc. 36, 5 parumgque hoc fuit, nisi eliam provinciis er altiore dignitatis gradu singulos quasi pontifices superponeret; Tertull. pall. 3 nec fuit satis tunicam pangere et serere, ni etiam piscari vestitum contigisset; Augustin. c. d. 8, 24 numguidnam saltem mediocriter eos dixit errasse, ut hanc artem invenirent faciendi deos aut contentus fuit dicere: errabant, nisi adderet el diceret: multum errabant; Vict. Tunn. de poenit. 14 parum fuit reum debitum evasisse supplicium, nisi accepisset reverenlia probabilis testimonium; 25 et parum fuit diwisse iram, nisi denuntiaretur et magna; Tichon. reg. 3 parum fuit de corde casto, id est a cogitationibus, nisi et a peccalo se mundum nemo gloriaretur; Hilar. v. Poit. contra Const. 21 facere similiter parum visum est, nisi eadem fierent, guae similia fiebant; Salv. gub. dei 6, 103 nec suffecit, nisi fecisset; eccl. 2, 40 parum existimavit ut auferret, nisi sustulisset et multasset; Gregor. v. T. h. Fr. 1, 28 non fuit satis parti adversae gentes incredulas contra christicolas excitare, nisi commoveret el in ipsis christianis scismas; Venant. Fort. de virtutt. S. Hil. 7 parum illi fuit pro solatio regis signum ostendere luminis, nisi aperte monitus addidisset et vocis; Cassiod. exp. in Ps. 20 concl.: quocirca parum tibi fortasse visum est, quod Eutychis errore tenebaris obnoxius, nisi te et Arriana calamitas iuncto fasce deprimeret?

Ausser dieser legitimen Verbindung einer indikativischen Apodosis mit konjunktivischer Protasis finden wir nun aller- dings durchgängig durch Kombinationsausgleichung entstandene Perioden. Wir wenden uns ibrer Aufzählung und Besprechung im einzelnen zu, indem wir aus dem Altlatein sämtliche Perioden mit Ind. Perf. im Hauptsatz bringen, auch die mit dem Indikativ der Verba des Könnens. Zunächst sind drei