10

Restat, ut alterum illud, atomos claudi inani in omnes partes infinito patenti, quomodo a Lucretio repellatur, exponamus. jam primum huc referenda sunt ex epistola ad Herodotum data haec: etrs †de † d 2evOy Ieiov, rà SE G6νενμαάσ α α—mρε ᷣ, 00 32G,OO Av Esve rà Gαα,&, 4962 o 2à d AreiOy 2gvy Stsoꝓαννεένασ, Ouν †οvr r Ospeièovrx XA r6NOVA zaà rAs Ayενοπσας. hac eadem ratione nititur quidem tota Lucretii disputatio, sed multimodis expressa et in complures partes conversa est. quam cur poeta tam copiose ac diligenter instituerit, facile perspicitur. obstabat enim ei disciplina Stoicorum, qui cum finitum mundum, quo omnem mate- riam absumptam esse arbitrabantur, una cum infinito inani ponerent, id ipsum maxime tuebantur, quod Epicurei vehementissime negabant. refert enim Sext. Emp. adv. Math. IX 332 haec: ot 40 n rO3c iMA600 St εεεv OrONAG,AvO Td6 5NOv kA rd rAv 6XoOv ggy †p elvat 1e-,Ou: r0v 26Ov, Ay IE r6 5Dy Tc; 2661— 256Dev 2Sv6v, zal duA rOOro rd y 5Nv eSX6vOv slvat, e5X 5 6 260h0C, 0 Is r3y Ir2 oy, rO¹00 oy JAe rd 2r0; ro 6zou kevv. de Zenone Stob. ecl. phys. I IS, 1: Zrvy 2d ol dr 20 OO EvrO.v rOO 6O Denèey elvay xsvv¹),& 8 20 ⅜etpov. atque ex iis, quae idem paulo post de Chrysippo affert, qua ratione illud a Stoicis confirmatum sit, videre licet: εα 0αeάν* 20XTEdV TeSAοα,ν☛νεωοxν ETv*, Ob0 r oAov Arε.νο, 6 s †p NS6vO A2iO«s l r0 kSvév. Gore[e 10 Lrdy 00 86y Z00 TENe, 00r! 700 penJsvé*, olby Eorr*τ ᷣεανv. xεπσ †[⁴⁴ τν σ ταο mπωοσταον ααιιν εoα. itaque Lucretius quamquam jam v. 1014— 1051 docuit finitam corporum vim cum infnita inanis magnitudiue convenientem non esse, quia in illa inanis immensitate atomorum numero finitarum concretiones nec contineri nec omnino effici possint, tamen, ut omnis tollatur dubitatio, quomodo Stoici mundum, quem infinito spatio undique circumclusum velint esse, cohaerentem faciant, explicat. Stoicis enim visum est mundum ita contineri, ut corpora ad medium et infiniti spatii et ipsius mundi ten- derent. velut Zeno apud Stob. ecl. phys. 1 19, 4 docet haec: r6v S y rc 60 1— AvrGy r6v œ⁴ανσ idαvν ε OvSGT0OTGy A Léen Tay ogdy SZety ei„6 οο 5X²) gS*ον, d9.Oic; I AA α τοο 100 X6CEOv, 86e, 6 d« S[2Orh vX A g TO0 26G,0u! 0 L.(6ο O 2νοοσm τμινηÿ'φ 5ety, GO d r2 3490s E.Xoyra. rabrdy S alruoy Styr al n rO0 XO SV&y dsig0 Nsv; aaAb is Tis αmσνπεαιςνεωνέτερ ευασρι, eet 0 oro SvSOv vaddvn 10εα νς³. hanc igitur doctrinam, quam Cicero de nat. deor. II 45 praedicat his verbis:'nihil majus quam quod ita stabilis est mundus atque ita cohaeret ad permanendum, ut nihil ne excogitari quidem possit aptius. omnes enim partes ejus undique medium locum capessentes nituntur aequaliter' Lucretius v. 1052— 1067 affert⁴) atque postquam primis duobus illorum versuum, qui mutilati traditi sunt, eadem acerbitate atque ii, de quibus Cicero cum audiunt, desipere vos arbitrantur', castigavit, v. 1070— 1082 ita refellit, ut eam prorsus repugnare demonstret et ipsi infinito et corporis inanisque naturae. cum infiniti enim natura negat convenientia esse ea, quae Stoici ad mundum stabiliendum sumant, quoniam in id, quod infinitum sit, cum finibus prorsus vacet nec versus ullam regionem unquam extendi desinat, medium omnino non cadat v. 1070 sq. eadem

1) Stoicos inane in mundo esse omnino negare Lucretius in hac disputatione negligit, quoniam infinitas materiae agitur et de inani jam antea dictum est.— 2) Cf. p. 16 not.— 3) Cf. quae Plutarchus(de Stoicorum repugn. cap. 44, 7) ex Chrysippi secundo de motu libro affert.— 4) Addit Lucretius Stoicorum de antipodibus sententiam, quam Cicero Academ. prior. II 39 commemorat. vos etiam, inquit, dicitis e regione nobis in contraria parte terrae, qui adversis vestigiis stent, con-

tra nostra vestigia, quos avlxοdas vocatis: cur mihi magis succensetis, qui ista non aspernor, quam eis, qui, cum audiunt, desipere vos arbitrantur?“ cf. Tusc. I 28.—