===. 11

bus videtur. t) Emanabat inde ex parte ¹¹), vt alii(Natura- liſtae vulgo nominantur), quos inter& Socini familia, nihil in reuelatione aliqua agnoſcerent verum, niſi quod ex ſolis rationis prineipiis repeti ac cogi poſſit; adeoque Chriſtianiſmum ad haec ipfa principia cupientes conformare, reſciſſis, quae propria Chriſtianac religionis funt(die eigenthuemlichen Lehren des Chriſtenthums), ſolam religionem naturalem amplecterentur. Indidem emanabat, praecipue medio aeuo, quo religio tam ſimplex, tam perſpicua& accommodata ad vfus omnium, in fubtiliorem tantum modo diſciplinam conuerſa fuerat, inque ſcientiam, res obſcuras atque ſpinofas tradendi& enodandi ArilCotelico- fcholaſtica arte, emanabat inde myſtica illa theo- logfa, quae homines folitarios redderet ſegregatosque a rebus mundanis. X).

lam hoc ipfum, quam mirum dolendumque, quod, leſu tam fedulo vetante, ne diſcipuli fui inter ſe iurgarent, paula- tim inueniebantur, qui ad iurgia de eodem hoc leſu prolabe- rentur! Vifum eſt fpectaculum inde, quod luget lugebitque, qui exercitium religionis diſcernit ab iis, quae incaſſfum quae- B22 rĩ

1) Sie viſum eſt Moro, V. S. Reu., in epitome th, chr. part. r. cap. 2. §. 9. p. 65— part. 4. cap. 2. fect. 1.§5. 12. 13. p. 139. Sic&§. R. Jeilero, in libr. ueber die Gottheit Chriſti, pag. 325 ſfeqq. In con- trariam diſcedit ſententiam Tocllner ſingulari differtatione, ueber den Arianifmus, quam iunxit den theologiſchen Unterſuchungen, Tom. 1. Rigae 1772. pag. 18 feqq. cf. item libellum: Sollte es denn keinen ſchacdlichen Einflufs auf das praktiſche Chriſten- thum haben, wenn man die Gottheit Chriſti laeugnet? von En- gelmaun. Glogauiae 178½4.

2) Ex parte, inquam. Alias JMas Jam Naturaliſmi cauſas attigit III. Sitrlen, Grundriſs der Geichichte der chriſtl. Kirche, edit. 2.

Goetting. 1785. p. 715 coll. p. 445. vid. ctiam§. 64. P. ſII feq.

*) Cf.(S. R. Spaldingii) Vertraute Briefe, die Religion betreffend, edit. 3. Vratislau. 1788, p. 256 feg.

1