Aufsatz 
De ingenuo doctoris scholastici artificio in profliganda discentium / Karl Christian Heyler
Entstehung
Einzelbild herunterladen

NAk GCII) es cum ſimilibus aliis inſtituta, rerum xersανα declarante, ac iudi- cium, G ingenium, quod in obſeruandis rerum ſimilitudinibus ac diſſimilitudinibus verſatur, valde acuente.

vis quoque& ambitus vocum ac notionum abſtractarum accurate exponantur,& in concreto, vt aiunt, demonſtrentur; quod idem fere eſt cum eo, quod antea diximus, generaliorem nempe propolitionem ſingulorum exemplorum inductione decla- randam efſe. Quod niſi fiat in abſtractis vocibus, ſonum tan. tum audiunt vocis, vim non percipiunt. Ordine praeterea lu- cido opus eſt, vt praeceptor vtatur; neglecto enim illo& mi- ſtis conſequentibus antecedentibus, prioribus poſterioribus, non confuſifſima modo erit diſcipulorum cognitio, ſed propter ni- mis arduum laborem ac vanum, qui omni fere fructu, intelli- gentia nimirum doctrinae diſcendae deſtituitur, animum deſpon- dent ac pigritiae dedere ſeſe incipiunt. Nec parum excitan- dae attentioni& repellendae negligentiae inſeruit, ſi ignotiora per notiora illuſtrare,& ea in quibus conueniant, in quibus non aeque, demonſtrare ſtudeat doctor. Exploratum vero habeat, neceſſe eſt, quae dilſcipuli iam ſciant, quibus linguis & ſcientis plurimum polleant; ad ea enim, quantum fieri poteſt, ignotiora quaeque reuocet,& ex lis petat exempla. Sedulo autem caueat ſibi, ne ſimilitudines& cognationes fin- gat, aut cas, quae inter nota& ignota diſcipulis, reipſa intercedunt, negligat. Quac ratio ſi obſeruata eſlet ſemper, multum ſane litterarum Kudio incrementi& vlus attuliſſet, multosque ab inerti deſidia, inde oriunda quia ignota ipſis per notiora non explicabantur& ardua nimis videbantur, detinuiſ- ſet. Adhibenda ea eſt methodus praeprimis in linguarum do- Gtrina; oſtendendum ſedulo, vbi v. c. latina lingua eiusque tum declinationes& Coniugsdiones, tum verborum ordo cum

3 natiuo