11 partim doctrinae christianae, partim reipublicae gubernandae prefitiendi etc«. Dann aus- führlich c. I. de Rectore eligendo—— de consiliariis et Decano facultatis artium eligendis. c. III, woraus man sieht, dass die 4 Decane den Senat,»Rhat der Schuel, so dem Rectori- zugethan« wie es noch in einer Reformation vom 16. Juni 1560 heist, ausmachten, und der Decanus artium zugleich»Praefectus oder Ephorus Paedagogii« mit einigen wöchent- lichen Stunden sein sollte, was aber bald ein bleibender Pädagogiarch»in dem Collegium der Dominicastri ad Lanam« geworden. Von einem besondern Vicekanzler heisst es in derselben Reformation:»Er soll ein dapferer ansehnlicher Mann sein, soll den Rectorem erkennen für sein oberstes Haupt, und doch, so es sich begebe, dass der Rector in seinem Amt lass wer oder irr ging, hat er Macht in Aller Namen und von allen Professoren geheissen, ihn zu vermahnen von gemeiner Nutzparkeit«. Sodann folgt weiter c. IV. de Professoribus.— c. VI. De Officio eorum, qui in Academia nostra erudiri volunt, die Gesetze der Studirenden mit der Einleitung:»Ut preceptorum est, non minus literis. quam vite Sanctimonia docere, sic et discipulorum, ad utrumque se dociles prebere. Id unum interim monemus omnes eos, qui in Academia hac nostra versari et senectuti sue viaticum comparare volunt, act preceptores suos atque eos, quos bonis literis prefecimus, summopere revereantur, neque minus quam ipsa stadia ament, et parentes esse non quidem corporum sed mentium credant, Alexandrum illum Magnum imitantes, qui dicere solebat, se a Philippo patre tantum vivendi, ab Aristotele vero preceptore bene vivendi rationem esse consecutum«.— c. VII. Ut discipuli sub preceptoribus sint:»Proinde, quia licentià(ut inquit Comicus) omnes simus deteriores potissimum hoc nostro seculo bonis literis longe iniquissimo, oportet juventutem a pedagogo perinde atque cupiditatem a ratione gubernari, volumus neminem in hanc nostram Academiam admitti, aut per Rectorem in Album recipi, qui non habeat privatum atque domesticum preceptorem, qui eum discipulum agnoscat, ad cujus judicium quisque pro sua ingenii capacitate atque Marte lectiones et publicas et privatas audiat, a cujus latere aut raro, aut nunquam discedat etc.— Rursusque sit nemo ex publicis professoribus qui sese offerentem in numerum discipulorum excludere aut non recipere ausit. Neve preceptores in hoc onerati solum laborem et nihil premii inde sentiant, vel studiosi incertis exactionibus graventur, admittimus, ut ex singulis discipulorum pro privato et domestico illo labore singulos solidos aut florenos nostre monete per semestre tempus recipiant«.(Wäre dieses Hofmeister- oder Hauslehrer- Institut, das im Mittelalter besonders den jüngeren Magistris und Baccalaureis oblag, ge- glückt— denn in späteren Reformationen der Universität und des Pädagogiums wird hierüber geklagt, bis es endlich ganz verschwindet und in den Statuteu von 1653 nur noch als ein paternum consilium professorum erga studiosus« angedeutet, dahingegen bei den Stipendiaten völlig eingeführt wird—: so hätte man bei eben so guter Dotation ein Oxford oder Cambridge erhalten, wo die fellows der Collegien die natürlichen tutors ihrer studirenden pupils sind. S. Meyer's british Chronicle vom Jahre 1827, vol. II,
9*


