Aufsatz 
De periodorum Livianarum proprietatibus / Eduard Wesener
Entstehung
Einzelbild herunterladen

8

wir finden es noch heute ganz ordnungsmässig, den Cicero als Regel oben zu stellen und darunter in derselben kleingedruckten Anmerkung unter den Ausnahmen Plautus Tacitus. Appulejus in unerwarteter Nachbarschaft der gleichen Verdammniss verfallen zu lassen. Lässt man der Kürze wegen das Unwesentliche weg, so sind es diese Anmerkungen; das Wesentliche ist mithin nicht die Grammatik der lateinischen Sprache, sondern die des Ci- ceronianischen Stils, diesen nicht als etwas Individuelles und Besonderes gedacht, sondern als das normale Latein überhaupt, und dieses wiederum nicht als Offenbarung des römi- schen Volksgeistes aufgefasst, sondern als Abbild und Abdruck der allgemein menschlichen. Eine Sprache ist nie fertig so lange sie lebt; sie ist in ununterbrochenem Werden begriffen.. Ihre Perioden gehen so unmerklich in einander über, dass die Zeitgenossen. welche den Uebergang bewirken, ihn nicht wahrnehmen; nirgends kann ein Abschnitt herausgerissen, als ein fertiger abgegrenzt und für sich verstanden werden.

Alter prodeat M. Hauptius vir clarissimus, qui haec dicit: ¹)Asinius otii partem con- sumpsit in exagitandis eis, quae a claris scriptoribus vitiose dicta esse putabat, commemo- rat enim librum eius, quo Sallustii scripta reprehendit Suetonius in grammaticis(cap. 10), Gellius noctium Atticarum X 26 epistulam, quam ad Plancum scripsit, in qua epistula vi- iuperavit, quod Sallustius in primo historiarum maris transitum transmissumque navibus factum transgressum adpellaverat eosque, qui fretum transmiserant, transgressos dixerat: nam transgressus inquit a transgrediendo dicitur idque ipsum ab ingressu et a pedum gradu adpellatum. rectissime autem Gellius nimium translati verbi fasti- dium contemnit. deinde notum est quod Quintilianus lihro XII 1 22 scripsit Asinium utrum- que, id est Polionem et fillium eius Gallum, vitia orationis quibus Ciceronem la- borasse putarunt inimice pluribus locis insecutos esse. denique in T. Livio Polionem quandam Patavinitatem inesse putavisse satis decantatum est. quae patavinitas qualis fuerit multi indagare studuerunt: sed frustra is labor suscipitur, neque enim nos, qui sero vivimus, subtiliora discrimina, quibus urbana oratio a non ur- bana distabat, intellegere possumus neque quisquam nisi in ea lingua, in qua natus est, percipit, si paullulum peregrini sermonis admiscetur. prae- terea cum ea consideramus quae Gellius ex illa Asinii epistula attulit, magnopere verendum esse videtur, ne senex sane egregius sed paulo morosior etiam de Livii oratione fastidiose et cum quadam cayillatione iudicaverit.

Minime vero praetereundum esse M. Hertzium puto, qui sic scribit: ²)At quis ma- crologiam sive perissologiam evitet, ubi ad decantatam illam Patavinitatem pervenerit?

1) Ind. lect. aest. univ. litt. Berolin. 1855.

²) In prolusione de vita ac scriptis T. Livii Patavini, praemissa editioni eleganlissimae ab urbe condita librorum. Lipsiae 1857 pag 16 s.