— 44— XIII.
Similem poenam denunciamus petulantibus grassatoribus, qui ex provocatione privata intra vel extra moenia confligunt, qnive alios ad dimicandum provocant, vel domo evocant, ut gladium quem distrinxerunt perdant et mulctam insuper pecuniariam, vel pro atrocitate delicti, poenam carceris aut relegationis patiantur, et laeso satisfaciant. Nec poena carere volumus eos, qui provocati comparent, et cum provocantibus confligunt. Abo- lemus interim pessimam illam Barbaram consuetudinem, quae honori ejus detractum putant, qui provocatus non compareat, infamiam istam in provocantem retorquentes. Nemo enim semet ipsum debet ulcisci, nec sibi ipsi jus dicere, sed querelam ad Rectorem deferre, qui causa cognita nocentem poenis competentibus coërceat.
XIV.
Quicunque etiam Civem oppidi nostri, aut particularis scholac oppidanae alumnum, aut peregrinum hominem, quovis teli genere adortus invaserit, vulneraverit, telum Rectori cedat, et duorum plus minusve thalerorum Imperialium, pro modo delicti, mulctam luat, nec non laeso ac vulnerato satisfaciat.
XV.
Districtissime vetamus omnes discursationes et clamores ac tumultus nocturnos, qui non solum moribus ac valetudini adolescentum nocent, sed quietem aliorum, praeser- tim aegrotorum, senum, puerperarum, quibus in mediis bellis parci solet, perturbant, et propter multos alios casus periculi plenos in pacata Civitate, qualem nostram esse et ha- beri volumus, nullo modo tollerandi sunt. Magistros etiam, qui privatim docent, hortamur, ut in officio suo vigilantes sint, et diligenter ac severe suae fidei commissos domi noctu contineant.
XVI.
Praefectis item Collegii et Civibus mandamus, ut vesperi hora nona, post finitum campanae Academiae sonum, domos claudant, nec vel diutius eas patere, vel semel clausas ea nocte aperiri sinant.
XVII. Quod si qui qost horam nonam ad fores aedium tumultuabuntur, et vel fores ef-
fringere tentabunt, vel fenestras elidere, horum petulantiam carcere vel aliis severioribus poenis coërceri mandamus. XVIII.
In eos etiam animadverti jubemus, qui tanquam nocturni latrones gliscunt alios obviantes examinare et inquietare. XIX.
Interdicimus Studiosis omnibus, ne in cauponas publicas, in quibus cerevisia aut vinum venditur, noctu ingrediantur neve interdiu in publicis diversoriis vel tabernis vina- riis aut cevevisiariis commessationes, potationes, aut quamlibet aliam petulantiam insolen- tiamve exerceant; transgressores Rector poenali jurisdictione coërceat.
41 XV.
Prohibemus, ne studiosi, aut primum in hanc nostram Academiam appellentes,


