15„„ extrema restat tibi pars st. extrema tibi restat pars. 16, quae sunt orta de causis st. quae sunt de causis orta. „ alia enim natura magna videntur, alia usu st. alia enim magna natura videntur, 19, sed eciam(etiam) ex comparatione st. sed ex comparatione etiam. 23,„„ ex eodem hausta genere st. ex eodem genere hausta. 24„„ ad quem ita referuntur omnia st. ad quem omnia ita referuntur. eciamsi(etiamsi, etsi) aliquid necessarium non videbitur st. etsi a. non necessarium videbitur. 26,„„ sin apud imperitos indoctosque dicemus st. sin apud indoctos imperitosque dicemus. si ipsa honestas minus st. si ipsa minus honestas. „ vim ad conficiendum aliquam st. vim aliquam ad conficiendum. 30, quaestio quaedam exoritur st. quaestio exoritur quaedam. 31„0⸗ utrum potius iudex sequatur st. utrum potius sequatur iudex. los argumentationes omnes st. omnes argumentationes. 32„1 accusatori haec prima duo sunt st. accusatori haec duo prima sunt. 34,, tamen de incestu et coniuratione st. de incestu tamen et coniuratione. 35,, commune insidiarum periculum st. insidiarum commune periculum. 38,,33 de periculo publicarum rerum atque privatarum st. de periculo rerum publicarum atque privatarum. 39, ,, contra verborum acerbitatem st. contra acerbitatem verborum. 40,13„ quae in argumentando sumenda sunt(I. sint) st. quae sumenda in argumentando sint. An 14 dieser Stellen(4, ,; 8, 26. 28 16,3 6. 585 19,6 6; 23,; 4; 24,23(mit Auslaszung von ita) 26,„2.„3; 30, 104; 32, 116: 34,118; 35,, 21) hat der Parisinus dieselbe Wortstellung, die darauf
hin auch von Kayser angenommen ist.
alia usu.
Betrachten wir die vorliegenden Lesarten etwas näher und beginnen dabei mit der zuletzt
(c.) aufgestellten Gruppe. Bei weitem in den meisten Fällen ist 1) der Vulgata der Vorzug einzuräumen.
Dahin rechne ich nicht nur: 1., earumque rerum omnium(vgl. 16,5 eisdem ex locis omnibus)— obwol de opt. gen. or. 2,, für earumque omnium rerum zu sprechen scheint— oder 32, 1, haec duo prima sunt, wie schon aus der Wiederaufnahme des unterbrochenen Ge- dankens sed haec duo sunt ei prima unbestreitbar hervorgeht(vgl. 22,,), oder 38, 13, rerum publicarum atque privatarum, sondern auch noch andere Fälle, als da sind:
8.,, postremum quidem, denn durch quidem(ε) wird ja eben postremum betont, und fere gehört zu semper: obwol die amplificatio(die 1 ⁸„61⁸α) ihre eigentliche, ihr vorzugsweise zu- kommende Stelle hat— nicht selten im Eingang(saepe primum, denn das hier stehende etiam gehört erst hinter tamen 4.; 15,2), am Schlusz, in der peroratio, fast immer, so ist sie doch unter Umständen mittels der degressio auch im übrigen Verlauf der Rede, also an andern Stellen anzuwenden. In demselben Paragraphen
8,1, vis oratoris omnis: die vis oratoris steht der oratio entgegen(1,3), es kann daher vis von oratoris hier durch omnis nicht getrennt werden, zumal auszerdem omnis prädicativ zu faszen ist. Ferner.
26,,, vim aliquam ad conficiendum adferunt; die Ursachen sind entweder selbständig und unmittelbar wirkende(quae ipsae conficiunt) oder mittelbar wirkende, die irgend einen


