12
entfernte, um nach Chinon zum Könige zu gehen*). Er nahm die Mehrzahl der Kriegsober⸗ ſten, auch La Hire**), nebſt 2000 ſeiner Soldaten mit ſich und tröſtete die unzufriedenen Be⸗ wohner einigermaßen durch das Verſprechen, bald mit Truppen und Vorräthen zurückzukehren. Nur Dunois, Xaintrailles und der Marſchall von Sainte⸗Sévère blieben in Orleans***). Auch ſie ſahen indeſſen die Unmöglichkeit ein, den Platz noch lange zu halten, und willigten in den Beſchluß der Bürger, dem Herzog von Burgund die Stadt in Segueſter zu geben, damit er ſie als Eigenthum des gefangenen Herzogs von Orleans bewahre. An die Spitze der Geſandtſchaft wurde Xaintrailles geſtellt, weil er in befreundetem Verhältnis zu dem Herzog ſtand. Am 19. Februar reiſten die Geſandten ab. Sie fanden williges Gehör bei dem Burgunder, allein Bed⸗ ford wies Philipps Antrag mit der hochfahrenden Aeußerung zurück, Orleans ſei in ſeinen Wil⸗ len gegeben, die Bürger ſollten ihm die Koſten der Belagerung bezahlen, er wolle nicht auf den Buſch geklopft haben, damit andere die Vögel fingen. Unwillig darüber befahl Philipp ſeinen Unterthanen und Vaſallen, ſofort das Belagerungsheer zu verlaßen. Ein Herold des Herzogs überbrachte dieſen Befehl gleichzeitig mit der Ruͤckkehr der Abgeordneten am 17. April 1429. Mittlerweile hatte die Noth in Orleans den Gipfel erreicht, die Zuverſicht ſelbſt der Tapferſten war gebrochen, nur bei Gott ſchien Hülfe möglich †). Am Hoflager zu Chinon verzweifelte man ſeit dem Unglück bei Rouvray an der Rettung der Stadt und des Reiches † †). Der König,
*) Chinon, kleine Stadt an der Vienne im Departement des Indre und der Loire. **) Dieſer befand ſich am 2. April wieder in Orleans, ſ. Q. IV, 142(Journal). *) Am 16. März reiſte auch der letztere nach Chinon, Q. IV, 136.
†) Beweis genug iſt die erwähnte Geſandtſchaft an Burgund unter Zuſtimmung des Grafen Dunois. Einen andern Beweis finde ich in folgender von Dunoöis ſelbſt bezeugten Thatſache, 0. III, 3: Ipso existente in civitate Aurelianensi, tunc obsessa ab Anglicis, venerunt nova seu rumores quod per villam de Gyen transierat quaedam juvencula, vulgariter dicta Puella, asserens se accedere ad nobilem Dalphinum, pro levando obsidionem Aurelianensem et pro conducendo ip- sum Dalphinum Remis, ad sacrandum; et quia ipse dominus deponens habebat custodiam dictae civitatis, eratque locum tenens generalis in facto guerrae, ut amplius informaretur de facto il- lius Puellae, misit ad regem dominum de Villars, senescallum de Beaucaire, et Jametum de Tillay, qui postea fuit baillivus Veromandensis; qui revertentes a rege retulerunt domino de- ponenti et dixerunt publice, in praesentia totius populi Aurelianensis, multum desiderantis scire veritatem adventus ejusdem Puellae, quod ipsi viderant ipsam Puellam applicari apud regem, in villa de Chinon. Nach 0. IV, 359 nennt Thomas Baſin den Grafen Dunois un de ceux qui engagèrent le plus Charles VII à se servir de la Pucelle; die Stelle ſelbſt liegt nicht vor; gewis aber iſt, daß Dunois Orleans nicht verlaßen hat. 0. III, p. 338(Brehal): Universo regno fere desolato et Gallorum quasi omnium animo prostrato. Q. III, 23 sq.(Luillier, Bür⸗ ger von Orleans): Cives et omnes habitantes erant in tanta necessitate positi per adversarios tenentes dictam obsidionem, quod nesciebant ad quem recurrere pro remedio, nisi solum ad Deum. Derſelbe p. 25: Ipse et similiter omnes de civitate credunt quod, si dicta Puella non venisset ex parte Dei, ad adjutorium eorum, ipsi de propinquo fnissent omnes habitantes et civitas sub ditione et potestate adversariorum obsidentium redacti; nec credit ipsos habitantes, neque armatos in ipsa exsistentes, potuisse diu resistere contra ipsam potestatem adversariorum qui tantum tunc contra ipsos praevalebant. III, 83(Barbin): Rex et incolae eidem obedientes erant illo tempore in desperatione, et sine spe cujuscumque adqjutorii, nisi processisset a Deo. III, 85(Margareta La Touroulde): Quo tempore erat in hoc regno et in partibus regi obedien- tibus, tanta calamitas et pecuniarum penuria quod erat pietas; imo omnes regi obedientes erant quasi in desperatione... et erat civitas Aurelianensis obsessa ab Anglicis, et non erat modus quo posset juvari. Et in illa calamitate venit ipsa Johanna, et, ut firmiter credit ipsa loquens, a Deo venit, et missa exstitit ad relevandum regem et incolas sibi obedientes, quia protunc non erat spes nisi a Deo. III, 205. 400. IV, 308(Thomassin). V, 25.99. De l'Averdy: Notices etc., tom III, p. 274. 304.
†t) 0. III, S3(Barbin). III, 338(Brehal). IV, 523 sd.(Philipp von Bergamo).


