pAs J. De inſtitutione Romanorunn litteraria usque ad bellum Punicum ſecundum.

Mui diſputationem inſtituenti, quomodo priſci Romani liberos educarin circa litteras, liceat cum Livio queri, quum ad initium lib. VI. hiſtori- ſuæ dicit, ſe hactenus enarraſſe res, cum nimia vetuſtate obſcuras, tun quod raræ per ea tempora litteræ fuerint, una cuſtodia fidelis rerun geſtarum;& quod, quæ in monumentis publicis privatisque fuiſſent, eai incenſa a Gallis urbe, pleraque interierint. Quodſi Livius hanc querelar prodere coactus erat, qui non tam remotus, quam nos, ab illis temporibu vixit,& cujus ævo adhuc plura exſtiterunt antiquitatis monumenta, quau ſen noſtris temporibus, quique magis res publice geſtas populi Romani ſoripſit ſer quam privatas, quæ non eadem, qua publicæ res, diligentia memoriæ litſpu terarum mandatæ ſunt& ad quas priſcis illis temporibus inſtitutio puerili pertinuit; quum igitur Livius hanc querelam edit: quanto magis omne- non iniqui judices me excuſatum habebunt, ſi ſæpe in progreſſu diſputatic nis ignorantiam meam circa aliquam rem ingenue fateri cogar, mihique i cœcis tenebris verſanti ultra probabilem opinionem progredi non datur erit.

Ac fortaſſe quidam dicent, rem eſſe inutilem, multum temporis con ſumere in perquirendis tam obſcuris rebus, quarum exploratio perquam ſi difficilis,& quæ repertæ, dubium ſit, an ſint multum utilitatis præſtatur Pace vero horum cenſorum dixerim, difficultatem rei nos non debere al ejus conatu avocare, inveſtigationem veritatis nunquam eſſe ſine fructu? ſterilem, omniaque, etiam minima inſtituta tam illuſtris populi, qualis fui Romanus, ut ſupra dixi, noſtram mereri attentionem. Sed forſan occu pamur in conſideranda re, quæ nunquam exſtitit. Fortaſſis priſci Roman aut plane non aut parum erant ſolliciti de inſtitutione liberorum ſuorum ſed eos ſine ulla arte adoleſcere ſiverunt, ſicut almæ rerum parenti, natura formare eos placuit. Fortaſſe priſcis Romanis, ut rudi& feræ genti, n uſus quidem litterarum fuit cognitus, atque omnis humanitatis expertes li beris id tradere non poterant, quo carehant ipſi Qui ſice ſentiunt, na illi vehementer errant! Fuit quidem priſca gens Quiritium non tam excult-

in-