10
illius, qui ab hac apostolica sede personaliter hoc jus impetraverit, ad consensum novae electionis accedat*). Ut nimirum ²) venalitatis morbus qualibet occasione non subrepat, religiosi viri cum serenissimo filio rege nostro Hcinrico) praeduces sint in promovendi ³) summi pontificis electione, reliqui autem sequaces..... Quodsi quis contra hoc nostrum decretum, synodali sententia promulgatum, per seditionem vel pracesumptionem aut quodlibet ingenium clectus aut etiam ordinatus seu intronizatus fuerit, non papa, sed satanas, non apostolicus, sed apostaticus ab omnibus habeatur et teneatur; et auctoritate divina et sanctorum aposto- lorum Petri et Pauli perpetuo anathemate cum suis auctoribus, fautoribus et sequacibus, a liminibus sanctae ecclesiae separatus, abiciatur sicut antichristus et invasor atque destructor totius christianitatis........ Quisquis autem hujus nostrae decretalis sententie temerator extiterit et Romanam ecclesiam sua praesumptione confundere et perturbare contra hoc statutum temptaverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione dampnetur et cum impiis, quo“) non resurgunt in judicio ⁵) deputetur etc.*).
Dann folgt eine weitere Ausmalung des Bannfluches, der die Zuwiderhandelnden treffen soll, und es schliesst das Wahldecret mit den Worten: Observatorem autem hujus nostri decreti Dei omnipotentis gratia protegat et auctoritate beatorum principum apostolorum Petri et Pauli ab omnibus peccatorum vinculis absolvat. Amen. Nunmehr folgen die Unterschriften sämmtlicher Anwesenden, und unter diesen lesen wir auch: Hildebrandus monachus et sub- diaconus et ceteri Romanae ecclesiac subscripserunt. Ja, Hildebrand hat nicht nur mit unterschrieben, sondern er war der eigentliche Autor dieses Decrets*).
Bei vorstehendem Gesetz fällt zuvörderst auf, dasz es uns in verschiedener Faszung über- liefert wird. Ich habe es, wie es im Codex Udalrici, dann in der Sammlung der vitae pontificum rom. von Watterich und bei Hugo von Flavigny(Pertz X p. 408 und 409) uns vorliegt, hier mitgeteilt, natürlich das weggelaszen, was für den Zweck meiner Arbeit ohne Bedeutung ist. Eben so gewis es mir erscheint, dasz ein solches Wahldecret von Nicolaus 1059 erlaszen ist trotz gegenteiliger Angaben sogar von Zeitgenoszen(cf. Floto I p. 223 und Giesebrecht III p. 1084 und 1085), eben so gewis ist es mir auch, dasz wir dasselbe in seiner ursprünglichen Gestalt nicht mehr besitzen. Schon zu Hildebrands Zeiten lauteten sicher die vorhandenen Exemplare verschieden, und Floto nimmt meiner Meinung nach mit Recht an, dasz die Faszung
1) Watterich nach d. Cod. Vat. accedant.— 2) Daselbst ne.— 3) Ibid. promovenda.
4) Watterich p. 230 u. 231: qui.— Codex Monac. quond. Benedictoburan.: qui.— Hugo v. Flavigny Pertz X p. 409: cum impiis, quando resurgent in judicio, reputetur.
5) Psalm I, 5.
6) Bonitho ad amic. lib. ed. Jaffé p. 68 thut des Kaisers im Wahldecret keine Erwähnung.
7) Verschieden findet sich der Text dieses so wichtigen Wahldecrets bei Hugo v. Flavigny in Pertz X p. 408 und 409.— Hier heiszt es: quapropter instructi praedecessorum nostrorum aliorumque sanctorum patrum auctoritate decernimus atque constituimus, ut obeunte hujus romanae universalis ecclesiae pontifice imprimis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes mox sibi clericos cardinales adhibeant, sieque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant, ut nimirum ne venalitatis morbus qualibet occasione subripiat religiosi viri praeduces sint in promovendi pontiſicis electione, reliqui autem sequaces.. Eligant autem de ipsius ecclesiae gremio si repertus luerit idonens, vel si de ipsa non invenitur, ex alia assumalur salvo debito honore et reverentia dilecti nostri filii Henrici qui impraesentiarum rex habetur et futurus jimperator Deo concedente speratur, sicut jam sibi concessimus et successorum illius, qui ab hac apostolica sede personaliter hoc jus impetraverint. Eic.


