NM videtur, f|iiam Hugo de Sto. Victore, de quo vid. Gras.se Lehrb. einer aUgemeinen Literirgeach. II. Bd. 1. Abth. 2. H&lfte p. 200. n. 34. et inprimis p. 202.

Verba commentarii cod. Giss. de auctore carminis haec sunt: ,,Causa efticiens est duplex, sc. movens et perficiens. Movens fuit quidam episcopus Londoniensis nomine Fulco. qui libenter in expositione divini officii studuisset. Quare misit Parisius inter sludentes. ut aliquis vellct componcre unum opusculum de expositione divini officii. Causa efliciens. perficiens £sic cod.) fuit magister Johannes de Garlandia, qui precibus illius episcopi

acquiescens coroposuit istum librum.--Titulus praesentis libelli est iste: lncipil liber

de ecclesiae misteriis magistri Jvltannis de Garlandia, vel sic: Incipit liber de mislicis ex- posilionibus rerum ecclesiasticarum. Praestat autem cod. Darmstadinus Gissensi eo, quod et multo integrior est atque incorruptior et gravi interpolatione vacat, quae in Giss. a v. 412 658. extare videtur, de qua vid. notas crilt. ad carinen ■ jpsum in append. crit. Desunt autem in cod. Giss. versus 188 — 255., qui per librarii errorem omissi videntur. KfHltfUM autem in cxemplo eo, unde librarius liujus codicis suum descripsit, non extitisse videtur. Quae curo ita sint, codicis Darmstadini excmplum fundaroenti loco posui, in quo si quid esset, quod rectius se in Gissensi haberet, ex hoc emendandi causa sumpsi. Sed restant tamen nonnulli loci in utroque codice tam corrupti, ut, multo studio parvo huic carmini, qnod ^rc cod. Darmslad. 659 versibus constat, impenso, non omnes ejus mendaa tollere potuerim. IIuc accedit . quod Lutheri doctrinae addictus non omnia me plane in- tellexisse suspicor, quae ad Catholicorum sacra pertinent. Quare si quid in interpretando peccavero, veniam me ab aequis judicibus impclraturum spero. Aliud carmen ejusdem Joannis de Gurlandia eodem nomine Mysteriorum Ecclesiae, quod incipit: „Anglia tjuo tendis, tiin diim ," laudat idem Leyser 1. c. p. 311. XVIII. II., sed quod p. 330. VIII. putat cannen non diversmn esse ab eo, quod et in Guelf. cod. et Darmstad. et Giss. extat, nisi quod Baleus in initio scripti exprimendo erraverit, mihi quidem non verisimile videtur, quod neque posterius illud carmen cum priore quidquam simile habet praeter primam vocem Angliae, neque tantum in legendo errasse Buleum credibile est, ut iute- grum versuin perverse legerit.

Codices, in quibus continetur VII.

Raymundi de Pennaforti Summula Sacramentorum.

Codd. Giss. Nr. DCCXVIII. (B. G. XVI. 56. 4.) DCCXIX. (B. G. XVI. 48. 4.) DCCCLXIV. (TJ. S. MS. 98. fol.J coll. DCCC. (B. G. (3.) llb. fol.) Haec Raymundi de Pennoforti Summula Sacramenlorum metrica, de cujus prosaicd irncliitu vid. Grasse Lehrb. einer allg. Literargesch. II. Bd. 1. Abth. 1. Halfte p. 296. nr. 95. et 39. v. nr. 113., quae in tribus codd. modo commemoratis extat, quo in cod. DCCC Commenlariua in eam sine textu accedit, inirum est ; quod ab Leysero in Hist. poet et poem. medii aevi prorsus praetermissa est, quuro tamen non minore honore digna mihl videatur atque ceterorum minorum poetarum carmina, quorum indicem confecit Leyser, imprimis quum haec Summula ad jus ecclesiasticum medii aevi accuratius cognoscendum haud eontemnenda rideatnr et exempla ejus edita, quod sciam, perrara sint, quorum ego quidem nullum aliud nancisci potui, nisi pervetustum quoddam Colouiense per Henric. Quentell. a. 1498. impressura, de quo vid. Panzer Annal. typogr. T. II. 125., quod extat in bibl. acad. Giss. lit. D. nr. 12° 4 5n) . , e quo unum illud perspicere potui, codicem (,'iss. Nr. DCCCLIV. chartac. seculo XVI. vergente scriplum, scriptura in dua.i co- himnas scissa, lineis stilo ductis, rubris initialibus, foll. 91., cum quinque vacms m fine, qui quum raulta alia, tum fol. 34—86. hanc Summulam ex prosaici auctoris Summa