Druckschrift 
Questiones super. xii. libros Methaphisice / a. R. Magistri Dominici de Flandria ordinis predicatorum
Einzelbild herunterladen

Buodecim

uia non eſt pꝛioꝛ nec ſimul natnra. Jequitur ergo 2 erit deus:qꝛ a ſit ſuus actus intelligẽdi vt ſupꝛa cõ⸗ teſſum eſt erit poſterioꝛ ipſo b. Et ſic a erit deus:quia vult phᷣus g pÿn ens ſimplr ſit deus nihil alind ſimnplr pᷣ intelligit. C Secũda ratio que ſumitur ratione infin⸗ te volũtatis dei:ſic foꝛmat. ſi eſſent duo dei ſequit᷑ volũtas ifinita ifinite diligeret omne diligibile om nibꝰ modis qbꝰ eſt diligibile. ↄis eſt falſuʒ: qꝛ alias eſſetvolũtas ifinita. ʒ ſequela.ã a nãliter plus di ligu ſe qᷓ; alind a ſe. b. ˙ð ẽt dictat. Anũqðqʒ.n. nãliter pins diligit eſſe ſuũ:qᷓ; eẽ alteriꝰ:cuins pars neqʒ eſfectus. Aaũt eſt b caſu poſito: neqʒ aligd ipfiꝰ. Ergo a plus diligit ſe nãliter qᷓ; b. Iᷓʒ volũtas libera eit recta cõfoꝛmat᷑ volũtati nãli. ergo a diligit b ifini te: ↄñs qᷓ; diligibilis eſt. Tertia ratio que ſu mit᷑ ex infinitate bonitatis dei ſic foꝛmat᷑. ſi eſſent plu res dii: ſequeret vnũ infinitũ bonũ poſſet ꝑfecte ge tare volũtateʒ noſtrã. nod eſt cõtra rationẽ boni infini⸗ ti. ſequela. volũtas oꝛdinata põt appetere maiꝰ bonũ magis amare maius bonũ. ed plura bona inji nita ſi ſint ponibilia plus ineludunt bonitatis vnum bo innitũ tmñ · Ergo volũtas poſſʒ oꝛdinate plus amare plura bona infinita q; vnũ tĩ per ↄñs vnuʒ bonũ infini tum poſſet quietare. Qnarta ratio que ſumit᷑ ex inſinitate poꝰ dei eſt talis. ſi eſſent duo dij: ſequeret vnins einſdem effectus eſſent due canſe totales fectiſſime:in eodẽ genere cauſe oꝛdinate. Bed ↄis eſt falſum. ſic aliquid efſentialiter dependeret ab aliquo ꝑfecte totaliter quo exiſtẽte:nihilominus erit· Pn

ta ſic hẽat duas canſas. a b in eodẽ genere cauſe:de⸗

ſtructo a nihilominus erit c:cuʒ b ponatur totalis ꝑ⸗ fectiſſima ipfius c. Et ſimiliter exiſtentẽ b erit c:cum s ſit eins cõpleta canſa einſdẽ generis oꝛdinis. ſdꝛoba · tio ſequele. poꝰ ifinita eſt totalis canſa reſpectu cuiu cunqʒ effectus in rõne oꝛdine cauſe pᷣme. i igit᷑ a b ſint dii ꝗlibet erit po ĩſinite: ↄñs erit totalis cuiuſ hbet effectus in rõne oꝛdine cauſe pꝛime. Muinta ra tio que ſumit᷑ ꝙꝝ rone neritatis eſſendi ſic foꝛmat᷑. Mazʒ ſi eſſent plures dij:ſeqneret᷑ cum deuz eſfe ſit ncẽ̃e: eẽnt ifiniti dij. ↄns eſt falſum manifeſte. ʒ ↄña. ſpe cies plurificabilis in indiniduis determinatur ex ſe ad certũ numerum indiuiduoꝝ.ſed qᷓ;tum eſt de ſe repu gnat ſibi eſſe in ĩdiuiduis ĩfinitis ſicut de ſpecie huma na. Ergo ſi ratio ipſius nc(e eſſe ſit plurificabilis in indi niduis determinat ſe ad ceriũ numeꝝ. Si autem poſ⸗ ſent eſſe ifinita ncẽ̃e eẽ neceſſitatẽ ſunt. Ali eẽnt nc(e eſſe ſʒ pomibilia eſſe eſſe. Sequit ergo erunt inñ niti dij: quoꝝ qlbet erit ncẽe eſſe.. n.eſt aſſignãda ra no quare eſſent dno dij magis qᷓ; tres: tres magis qᷓ; qttuoꝛ: ſic in infinitũ. Sexta ratio que ſumit᷑ ex rõne oĩpotentie deiꝛſic foꝛmat᷑. ſ eſſent duo di:ſequeret᷑ g nullus eoꝝ eſſet oĩpotens. ↄñs eſt enidẽter falſuʒ. Ergo autecedens. Lonſequẽtia ꝓbat. ſuo velle a põt. ꝓducere oĩa poſbilia ineſſe: ex quo ponit᷑ oĩpotens. Sed eſt ncẽe b velit oĩa illa eſſe que vult a:qꝛ vo lũtas mtins b ↄtingenter ſe ad illa. Ergo b põt illa vel le non eſſe. Et per ↄñs nullum illoꝝ erit. Et ſic etiam eſt de velle ipfius a reſpectu eoꝝ que vult b. Si igitur duo ſnnt dii per conſequens onnipotentes: vterqʒ illoꝛum faceret alium nulli potentem pꝛohibendo·ſcilicet per ſu um velle quecunqʒ aliud velit eſe. C Septia ratio que ſumit᷑ ratione infiniti abſolute eſt talis: que hic ab n tomio Andree non addueitur. infinituʒ vt arguit Sco tus creſcere non poteſt. quelibʒ perfẽctio que poteſt numerari i dinerſis plus pꝑfectionis in pluribus qᷓ; in vnoꝛ vt Auguſtinus dicit in libꝛo de trinitate. rgo iſini⸗ tum põt in pluribꝰ numerari. Cum ergo dens ſit infi nitus non poſſunt eſſe plures dij. Clures vero alie ra tones poſſent hic adduci ad idem. Bed quia eſt magis materia theologalis qᷓ; naturalis: ideo theologi ſi placet eis id quod in hac materia reſtat diſcutiendum pꝛofundi dilucidabunt.

Metha.

vnuʒ cõuertitur cum ente cum ſit quoddã mache⸗ matic non dependens a materia ᷓᷣm eſſe:pꝛedicatur de deo. Et in deo ſit pꝛinatio ꝓpꝛie dicta ᷣm rem: ñ ᷓm noſtrum moduʒ intelligendi dens non cognoſcitura nobis niſi quaſi per modum pꝛiuationis remoronis. Et ſic nihil ꝓhibet aliqua pꝛiuatuue dicta de deo pᷣdicari ſicut eit incoꝛpoꝛens innnuus. Et ſimiliter de eo dicit ſit vnns. Nec ille foꝛmaliter. CQualter auteʒ vnum tranſcendens dicat pꝛiuationẽ:ad longum diſputatum eſt ſuperius in pᷣma pᷣme huus operis ub.. q.ʒ. ar.i.a ar. 8. Et in decimo huins.q.i.ar.i.t.q.y.ar.i. C Ad ſecũ dum dðm pꝛimũ p̃nn eſt duplex ᷣm Doc. S.in ſcdo ſentẽriaruʒ di.i.q.i.ar.1.in coꝛpoꝛe.ſ.pꝛimũ ſimpli ſic pᷣn in genere vel in oꝛdine aliquo. Si ſcðo modo:ſic ᷣm

plura genera cauſarũ ſunt plura pꝛima pᷣn? vt mñ̃le pᷣnin

eſt pꝛima: pꝛincipium foꝛmale eſt eſſe: ſic de alijs. Et vlterins deſcẽdẽdo ad diuerſa reꝝ genera:in

neniũtur diuerſa pꝛima pᷣn? in diuerſis etiã vm idẽ genuſ

cauſe:ſicut in liquebilibus pꝛima eſt aqua: ĩ aridis

terra: in animali ſemen vel meſtruuʒ. Jed pumũ pᷣnn

ſimpliciter:ipoſſibile eſt eſſe niſi vnnʒ. Hec ille. C æt ſi dicat᷑ ſi vnum prioꝛum eit in reruʒ nc⁊e eſt eẽ re⸗ liquũ: vt dicit᷑ in ſco de celo mundo. Sed ſummum bon eſt in rex eſt oĩs boni.rgo ſummũ ma lum oppoſitum: eſt canſa omnis mal. Tbõm m Doc. S.in pꝛima ꝑte.q.9.ar.z. ad ⁊m g pꝛiuatio ha buus nata ſunt fieri circa idẽ. Subiectum ãt pꝛiuationis eſt ens in poꝰ: vt dictuʒ eſt. cum malum ſit pꝛiuato: vt ex dictis pʒꝛilli bono oppomt cui adiungit᷑ poꝰ. autẽ ſummo bono quod eſt acius purus. Nec ile. Et ſcðo ſentẽtiaꝝ di.i.q.i.ar.i.ad inn ſic ait. Summum ma/ lum priat᷑ ſummo bono vm rẽ:ſed ſolum m vocem pp duo. dꝛimo qꝛ ſummum malũ eſſe non põt. Ni hil. n. eſt a deo malumꝛin quo ſit aliqd boni ad minus eſſe Et ideo dicit phᷣus in 4ꝰ ethyt g ſi eſſet adeo perfe ctum malum ꝓueniret ex coꝛri.ptione oĩum circũſtã tiarum nec ſeipſuzʒ ſnſtinere poſſet. ¶Scðo qꝛ illi bono cui nullo modo auferri vel minui aliquid pot nihil oppo nitur pꝛinatiue vel contrarie. Unde nec ipſum pꝑticuiare malum opponit᷑ ſummo bono directe. Ged ꝑticular bo no ipſum pꝛmnat.Et dico aliquid d irecte opponi al teri: oppomt ei vᷣm hmõi ſicut nigredo manꝰ oppo ni᷑ albedini manꝰ directe. idirecte ẽt oppomt᷑ albedi m parietis non inquãtũ eſt mgredo vel albedo huins vl illius:ſed inquantum eſt nigredo a albedo ſimplr. Mer quem modum cuilibet bono quodlibet maluʒ opponit non ᷣm ꝓpã rõnem huius vel illius.ſed vᷣm rationem cõem boni mali.Et ſic ſi malũ ſũmo bono opponatur⸗ hoc erit idirecte:qꝛ opponit᷑ ei inq;tuʒ tale bon: ſed inq;tuʒ bon. hoec ille. Et ibidẽ ĩ coꝛpe articuli ſi ait. pꝛimu pᷣnn ſimpl impofſibile eſt eſſe niſi vnuʒ. Et hoc triplr. Primo ex ipſo oꝛdine vniuerſi:cuius ꝑtes in neniunt᷑ adinniceʒ oꝛdinate eſe:quaſi ꝑtes anmalis ĩ to⸗ to que ſibi inuick deſeruiunt. Ralis autẽ coo:dinatio plu⸗ rimũ non eſt: niſi aliquid vnnʒ intendant. Ergo opʒ vnũ ſummum eſſe bonnʒ vltimum:quod ab omnibus eit de

derabile. Et hoc erit pꝛimnm. Zliter hoc apparet ex

ipſa rerus. Inuemt᷑.n.in oibus rebus natura entitatis in qbuſdã magis nobilis in quibuſd minus:ita tůj g ip ſarum rerum nature non ſunt hoc ipfum eſſe habent · Alias eſſe eſſet de inrellectu gdditatis cumſſibet rei: falſuʒ eſt:cum quidditas cniũſlibet reipoſſit intelligi eti am intelligẽdo de es an ſi.rgo opʒ g ab alo eẽ ha beant. Et opʒ deuenire ad aliquid:de cuius natura ſit iꝑ ſum ſuum eſſe. Alias in infinitum ꝓcederet᷑. Et hocẽ dat eſſe oĩbus. Mec poteſt eẽ niſi vnnʒꝛcum natura enti⸗ tatis ſit vnins rõnis in oibus pᷣm analogiã. nitas. n. cau ſati requirit vnitatẽ in canſa per ſe.Et hec eſt via Juicen ne. Tertia via ſumitur eꝝ immaterialitate ipfius dei. Opʒ·n.cauſam mouentem ipſum celum eſſe virtutẽ n

in materiã

P. 1igitur dicenduʒ ᷣm o. S. . d pꝛimum 6 pꝛima

v

u

ip 10

il uw vin n irir uul nt lurct

znens ſb An nn jyn. diha⸗ ihnrs iumne pit us bon wo iibh⸗ znend ſicnt. ſium:n nummet k9. inſt ſde 3 pi ipmo Lez ni uci pibzmt yis ſut nmi nsapl maſo mm hniſſn ſin pmoe newi ſwanöp vnoq hoies: Mſed w buman lisdiyin uewef äbepſ oenes tfu 1rb 4 utin ſuned nün dusat elensf eſse nedi hc imiß wun unng