Druckschrift 
Clipeus Thomista[rum] Jn quoscu[m]q[ue] aduersos: / p[er] venerabile[m] vi[rum] fr[atr]em Pet[rum] Nigri ex ordie p[rae]dicato[rum] sacre Theologie p[ro]fessore[m] nuprime edit[us]
Entstehung
Seite
183r
Einzelbild herunterladen

velleẽ eminẽtiipo itelligẽ· ſẽ velle anãe

deñ eſt pfectius qᷓ; cognoſcere deũ · q diuina

bonitas perfectius eſt in ipſo deo pꝛout a vo iuntate deſideratur qᷓ ſit ꝑticipata in nobiſꝓ

ut ab intellectu concipitur:ſed quia res debet judicari nobilioꝛ m eaque ſibi competunt i-

trinſece qᷓ; km ea que ſibi competunt ex com

aratide ad aliud. Ideo intellectus eſt ſim · plciter perfectioꝛ voluntate. ¶Mer boc ad rationes alterius opinionis. Ad pmã dicen dumꝙ aliquid põt eſte melius vtilius du⸗

pliter vno modo in genere moꝛis. alio mo⸗ do

in genere naturalis perfectionis · dicendũ jaitur·ꝙ voluntas habitus actus eiuſdeʒ

iquid vtilius in genere moꝛis: ſed pꝛopter

pocnõ ſunt nobilioꝛa in genere nature ſiẽ vi⸗

ſus eſt nobilioꝛ guſtu: ille güt magis neceſſa-

rips. Inhoneſtioꝛa enim noſtra quãdoq; ma

ioem neceſſitarẽ habent. vt dicit aplus·i ad choꝛinthx) Et per bor ſoluitur de meritoð charitate de omnibꝰtalibus. ¶Rd z di cendũ volũtas mouet ad iudicãdum mota

abintellectu.vnde in mouẽtibus equiuocis:

ſemp mouens bncipale eſt mohili⸗ mobilito taſpecie. ſed iniellectus hmo eſficit volitiðe pncipaliter⁊ ipſa cognitioeſt hmũ aquo inci

pitmotus oin aliarum potentiarminquã.

tum regulantp inrellectum.ideo intellectus

eſt nobiiioꝛ: voiuntas aũt non mouet intelle⸗ ctum pꝛincipaliter ſed inſtrumentaliter tan⸗ tum.quia mediãte appetitu ſenſitiuo⁊ fantal

mate fantaſma mouet in virtule intellect?

agentis ſic voluntas mouet intellectũ. Bk

dicendũ volũtaſmohet intellectũ ſi pus ſit dietatuma ratione ſit mouendum. quia iſte motus poteſt iciperẽ à volũtate que ceca: 6 dictato inrellectũ volũtas moueat intelle ctum tũc mouetur intellectus nòa voluntate ſed ab intellectu agente qui cauſat intellectio nem chcurrẽte ſpecie intelligibili tanquã cau ſa priali. Ande hm philoſophũ metha·in esntialiter oꝛdinaris ſicut= weft cauſa tertij ⁊ſic deinceps:ſic pꝛimũ eſt cauſa ſcði. appetibile ſit mouens nd motum eſt pꝛimum mouens quia mouet appetitu niſi vt co gnitũ. ideo pꝛimo mouet ad cognitideʒ·⁊ hoc vricʒ eifectiue per fantaſina virtute intellẽus agenris ſicut mouet ſenſum effectiue·⁊ intel ltus mouet voluntatẽ.ʒvoluntas appeti- tunſenſitiuũ.qeille mouet membꝛa ad motũ pꝛogeiſiuñ. vnde cum pꝛima ʒ? motiões

ſiẽ eifectiue eſt ratio quin ʒꝛetiã ſir effecti⸗

*

nue. iobijciat quia p⸗ phm appetibile mo⸗

uetmethafoꝛice ſicut finis. dicendumꝙ cum

7**

efficiens finis coincidant in idem ſicut de⸗ eſt pꝛimus efficiens vltimꝰfinis: ita apperi bile mouet efficienter.illa tamẽ efficiẽtia oꝛdi natur ad hoc vt moueat per modũ deſidera⸗ ti. vnde effectiue mouet inquanum efficit vo litidem finaliter inquãtum eſt termineius. Mbycis foꝛtaſſis quia ſi ipſa volitio cauſe tur ab obiecto cum obiectum cauſet natura- liter ſequitur volitio non erit libera. Wico pꝛima volitio cauſata ab obiecto ante deli⸗ beratidem eſt mere naturalis non eſt libera ſed ſolum eſt volitio libera inquamum per li berum arbitrium eſt imperata. ¶Adʒdi cendumnꝙ iuſticia legalis imperat pꝛudentie quia pꝛudentia dietat ei eſſe impers ndum trahit volentẽ trahi. Et ſi iuſticia legalis eẽt perfectioꝛ virtute moꝛali non tamen intelle⸗ ctuali fimpliciter. Nuia felicitas contempla⸗ tiua eſt melioꝛ ſimpliciter:licet actiua ſit meli oꝛhm quid. hoc imperat ſpeculationi qðẽ ipe rare km qͥd. finaliter omnes virtuteſmo rales oꝛdinantur ad quietam contemplatio⸗ nem vltimi finis. vnde omẽs virtutes moꝛa⸗ les oꝛdinantur ad intellectuales. Ad 4 reſpondet ſanctus chomas libertas volun tatis non oſtendit eam eſſe nobilioꝛem ſimpli citer: ſed nobilioꝛem in mouendo. Kliter pof ſet diciꝙ volunras accipitur dupliciter· vno niodo pꝛeciſe pꝛo appetitu intellectiuo. ⁊ſic non eſt libera. Ilioꝰ accipitur voluntas ꝓli bero arbitrio ᷣm mgm ſniarũ libꝛo ⁊di ſtinctione. xxiiijeſt facultas rationis volũ⸗ tatis ſic volunras dicitur libera · Et adhuc vt dicit herpheus qðlibeto pꝛimo · queſtione pꝛima. Ipſe potentie nude non dicumur libe re foꝛmialiter.ſed ſolum vt ſtant ſub actu deli berationis tunc nominantur liberum arbitri um diceres ſequeretur liberum arbirrium non eſt vna potentia ſimplex. dicenduʒ ve rum eſt vt dicit lanctus thomas eadem diſti⸗

ctione ⁊0 articulo ad tertiam rationem. li⸗

berum arbitrium dicitur facultas rationis volumatis. quia vtrunq; eſſentialiter

pꝛehendat: ſed virtualiter. Et ſic liberum ar

itriũ non eſt vna res vnitate ſimplicitatis ß vnitate aggregationis Acd foꝛmam argu mentidicoꝙ minoꝛeſt falſa. quia ſicut volun

tas eſt libera:ſic? intellectus. non quides foꝛ

maliter ſed virtualiter. quia eſt pꝛincipiuʒ to

tius libertatis ne mirum quia cuʒ liberta conſurgat ex immaterialirate potentie itel⸗ ſectus vel immaterialioꝛ vel?que immateria lis ſit ſicut ipſa voluntgs erit liberioꝛ vel ita liber ſicut voluntas. Zd pbationem cum dicis cꝙ inellectus poteſt cogi. quia non po⸗

2