S Commnt. in. Cap. Spharæ

motibus, ortu& occaſu ſignorum ac frellarum non ſit refertum? Aade quod ne- mo antiquorum poemata intelliget, niſi prius optime in Astronomiæ Studio fuerit verſatus.

ARs quoque Nautica rantum humano generi ptilis, ac neceſsariæ, nulla ra- tione fines ſuos abſque præſidio Astronomiæ digne porest tueri, ut ingenue fatentur omnes Nauticæ artis ſcriptores.

Aſtrono- ACCEDIT etlam, quod uiris in eceleſiaſtica dignitate conſtiruti⸗ perneceſſa- mia neceſ vie ſt Astronomia, teste B. Auguſiino, ad congreſſus, oppoſitioneſque lummarium, ſaria eſt d mobilia feſta, 2 id genus alia decus,& tatum Eccle ſiæ reſpicientsa, accura- Pionis ec fius diſcutienda; Ob cuius Astronomiæ neglectum factum est, ut hadlenus uſque ad

cleſiaſti- annã Domint, M. D. LXXXIII. 2 Cera ſacri Paſchatis obſeraatione aliarumque

dis. celebritatum mobilii tanti plerumque exorbitauerimus, ut ludai, Turcæ,& cęte= ræ gentes mirum in modum ignorantiæ nos arguerint, Quod quidem plurinu, ac gra uiſsim Mathematici ſapius, ac quidem ueheméter deplorarunt Cui tamen malo Nicolaus I Leo X.& plerique alij Ponrifices maaimi dicuntur ſæpe remedium vo- luiſſe adhibere,ſi modo tunc temporis eximiorum, ac preſtantium Aſtronomoru eis co pia fuiſſet, quibus tute curam emendandi C alendarij, corrigendique potuiſſent com- mittere. Habet etenim Aſtronomia inter cæteras propemodum nſinitas, häc etiam inſignem utilitatem, quod anni certas metas,& partium anni uſtam deſcri ptionem, notatis diligenter, aquinoctijs,& ſolſticijs geris, demonſtrat, menſtrua ſpa cia definit, dierum noctiumque vices,& interualla,& quantitates accuratisſime metitur, atque diſtinguit. Diuma autem bonitate, ac prouidentia factu tandem eſt. pr noſäris teniporibus Cregorius XIII. Pontifex Optimus Maximus, vltimam manum Calendarij Romanicorrectloni appoſucrit, aquinoctiaque, ac ſolſtitia ad tempora concilij Nuæni reduxerit. Quo fit, ut ſacroſanctam Daſchaæ, cum reliquis feſtir mobilibus in poſterum recte ſempor iuxta decreta Sanctorum Paträã, ac Roma norum Ponuficum ſimus celebraturi. Qua in re, E ego annis non paucis, iuſsu etuſdem Summi Pontificis, non paru m ſtudij, atque operæ colloc aui. Aftrono- EST prarerea Aſtronomia ueluti fons,& origo Coſmographiæ; quoniam fine miæ utili Luius ſdientiæ auxtlio deſér'ptio globi terreni, doctima de locorum mteruallis, de tas ad Coſ que regonum deſignatione,& cætera huiuſmod quæ miurabile ornamentum, ſimul mogra- ac utilitatem omnibus ebnſpub-ufferunt,mullo pacto poteſt perfedte baber. 1 phiam. 0 MITTO, quod hæc ſcientix ſummeè eſt necceſſariæ ad reip. adminiſtratio Aftrono="em, ut ad agriculturan, ad bella gerenda,& alia huiuſmodi; Cuius rei multa miæ utili nobts exempla hiſcoriæ proponunt. Sulpitius enim ob ſcientiam eclipſis lunaris 5 tas ad re p. quæ ſölum in Aſtralogia edocetur ingenti metu exercitum totum liberaſſe perbi- admini- betur; Wod dem de Dericle Athenienſe, nec non Dione Siculie rege teſtantur liſro- ſtrationẽ. vit": At vero Nicias Athenienſium imperator ob huius rei ignorarionem metu per- culſus claſſem portu educere non eſi auſus, haud paruo reipub: Athenienſis incom- modo,& ractur..

NECQVE vero pratereundum eſt, quod non ita multos ante annos(ut refert 1o. de Rouas in epiſtola ad Carolum V. Imperatorem, quan commeéntarijs ſuus in plam ſphærium unuerſale prafixi) Colonus ductor exercitus Ferdmandi regis Hiſpania- rum ſuperioribus annis, qutbus nou us orbis Indiæ Occidentalis detedtus eſt atque exploratus, apud lamaicam mſalam totum exercitum C briſtianorum ab Immmnenre morte huius diuuinæ Aiſciplinæ auxilio eripuit · Cum enim, uniuerſus Hiſpanorum exereitus in vltimo iam uitæ periculo eſſet conſtitutus, neque Dux à lamaicenſibus alimenta ullopoſſet modo impetrare,(¶ Hac enim ratione ſperabant Barbari exercs

rum

—

0