Druckschrift 
Mathemalogiu[m] prime p[ar]tis Andree alexandri Ratisbone[n]sis mathematici su[per] nouam et veterem loycam, Aristotelis / [Beiträger: Hermann von dem Busch]
Einzelbild herunterladen

. Pumo.

iecto ſenſibili vt ariſmetrica que eſt de ſubiecto minꝰſenſibili magis

abſtracta eſt certioꝛ ꝙᷓ armonica ꝗᷓ eſt de ↄtracto ad aliquod ſenſibi⸗ le. qꝛ relata ad ſonũ. pſpectiua applicat pᷣncipia geometrice ad li neã viſualẽ ſenſibilẽ Omis aũt ſcietia mathematica incõtracta non applicat illa eſt certioꝛ alijs. de quãto magis ſenſualis ſit de tan to mag? appꝛopĩquat eiꝰ demõſtratio vt q̃a eſt illa poſterioꝛ demõ

ſtratioi ꝓpter qͥd vt dicit muſarũ cantoꝛ duo ſemitonia in coꝛdis

ꝑfectũ tonũ ↄficere hoc ſentit auris. ſenſibile eſt. qꝛ eſt. gpter qͥd ignoꝛat᷑.qꝛ magę materialis magis fallit ſenſu q; illud qs ꝓoti onat᷑ iutellectui. iſte ſciẽtie pure mathematice ſunt ꝓpoꝛcionate no ſtro intellectui ↄſiderãt pura abſtracta ſᷣm rationẽ a materia ſenſi bili In minimis em̃ nũerd in qᷣbus ſemitoniũ ↄſtat de qͥbus incõtrac⸗ te ad ſonũ ariſmetricꝰ ↄſiderat.minꝰ fallitur qᷓ; in hoc auris audit

in coꝛdis.Similit ſi quis dicat lineã radioſam eſſe ſuꝑ oculũ ꝑpen⸗ dicularẽ. qꝛ ſenſu ꝑcipit᷑ radius ax im ex rotatõe oculi ſuꝑ viſi⸗

bile eſt ꝑpendicularis.ſed quia hoc maxime q eſt ſenſui ve autẽ ꝓpter quid ſic dicimꝰ ſubalt᷑natã magis eſſe materialẽ qᷓ; ſubaltnã tem. Tercius modus eſt. Illa ſcientia eſt certioꝛ qᷓ̃ ex ſimplicioꝛibꝰ et poꝛibus ꝓcedit.qᷓ illa q eſt de magis ↄpoſitis. ex bijs q̃ͥ ſe babẽt ex oppoſitiòe ideſt additiðe.ponẽs exẽplũ; geometria eſt poſterioꝛ minꝰcerta qᷓ; ariſi mecice in ea de quibꝰ eſt geometria habẽt ſe ex addiciõe ad ea ex quibꝰ eſt ariſmetrica. vnitas eſt ſubſtãtia ſine poſitiõe ꝗꝛ poſitionẽ in cõtinuo Puncrꝰ aũt eſl ſubſtãtia habẽs poſitõeʒ ĩ ↄtinuo ſic ſuꝑaddit vnitati.Et ſicut dicimꝰ vnitas opti net vicẽ pũcti quãtũ ad indiuiſibile habet poſitionẽ ꝑtiũ ſcðm ſitũ in cõtinuo Et ſimplicit᷑ loquẽdo oĩa ↄſiderat geomet᷑ magt ſũt de cõpoſitis; ariſmetricꝰ ↄſiderat. vt in p̃dicamẽtis de relatiõe diximus. ↄſumꝑta naturali ſerie nũeroꝝ. omia vocabula ſupficieyꝝ geometrie perierũt triãgulꝰ ex addiciõe poſitionẽ in coᷣtinuo quãtũ ad ſuꝑficiẽ habet copoſitionẽ a ternario foꝛma triangula eſt foꝛma ſubſtãtie tnarij.q̃re vident᷑ oĩa geometricalia eſſe cõpoſita ex nũeris ſimplicit᷑. magis eſſe cõpoſita quã ſolũ nũerũ eſt imma/ terialioꝛ oĩbus ſenſibilibꝰ a qͥbus mathematicꝰ per rõnẽ abſtrabit a materia. patet quod diximus.

Flrgsn ſeuſum eſt ſtirt. ſi em eſt ſenſus talis Nic ↄſequẽter phus oſtendit ſciẽtia eſt eoꝝ ↄgnoſcunt᷑ ſen⸗ ſum. hocꝓbat exemplis. ſi eſſet ſentire triãgulus eq̃les duob⸗ rectis haberet angulos ex eo angulus eiꝰextriſecꝰ valeret duos ⁊c Ad huc tamẽ quereremꝰeiꝰ demõſtrationẽ ad habendũ ſciẽtiã illius Pros eſſet ad ſenſum ꝑticularit᷑ oſtenſũ de quibꝰ eſt certa demõ⸗ ſtratio.q̃re intellectus dyibitaret vtꝛũ hoc eſſet vłlr in triangulo ſ6 ad ſenſum eſſet oſtenſum in vſochele dubitaret vtrũ eſſet talis in ſca lenone ꝗãᷓre ſciẽtia eiꝰ eſtin ↄgnoſcendo vłe de illis in multis addu/ ci poſſunt exempla Vt ſi qs oſtendit ↄmẽſurabile eſſe repũgnãs dy ametro oſtẽdès hoc ad ſenſuʒ nullũ nũerũ ↄmẽſuꝛari ex hoc ſe quit᷑ eiꝰ vłis demõſtratio.qꝛ in illo ergo in. Sic a cõtrario per oppoſitũ oſtendẽs aliquis vnũ qᷓ̃dratũ eq̃lem circulo ad ſenſum qᷣa ſic cõtingit eiꝰ ſciẽtia eſt ſicut in pᷣdicamẽtis deſcripſimꝰ Simi⸗ lit ſi quis eſſet ſup lunã ſenſu ꝑcipiat intpoſitionẽ terre vmbram ſuã int lunã. hic ſenſum ↄgnoſcit defectũ ĩd eſt eclipſim lune ta⸗ mẽ apter hochaberet ſcietiã ſciẽtia ſicut diximꝰ ſit in cognoſcendo vle. ied demõſtratio ſenſualis eſt ꝑticularis illa eſt potiſſima.; aũt intpoſitio tre ſit cauſa eclipſatiõis diximꝰ in antecedẽtibꝰ. quare multa oſtendunt ſenſu qᷓapparẽt eſſe ſunt de illis nec eſt ꝑticu