Druckschrift 
Mathemalogiu[m] prime p[ar]tis Andree alexandri Ratisbone[n]sis mathematici su[per] nouam et veterem loycam, Aristotelis / [Beiträger: Hermann von dem Busch]
Einzelbild herunterladen

8

Hꝛeditamẽtoꝛũ. ſimul eſſe magnũ paruũ.qͥa aliquid ad hoc quidẽ ↄpatum eſt puũ ad aliud vo cõpatũ eſt magnũ. quare cõtraria ſunt. oppoſita fᷣm relationem. Moc aũt magis tibi dyaletico relinquo pꝛobare qᷓ; mihi mathematico demonſtraore. b Vaxime autẽ tirta lorũ videt eſſe otrarietas Hic phᷣs monet opinionẽ antiquoꝛũ phoꝝ ſᷣm inſtantiã cõtra p⸗ dictã ꝓpꝛietatẽ dicit loco cõuenit ↄtrarietas ſᷣm diximꝰ locum eſſe phiſice cõſideratiois locꝰ querit᷑ ꝓpter motũ hoc eſt circa dif⸗ ferẽtias ſitus eiuſdẽ quantitatis que ſunt rationes foꝛme contra⸗ rie ꝓpter qͥs inter tales dꝛas loci motus eſt. Et ſic dꝛe poſitionũ in loco ↄtrariant᷑.vt ſurſum deoꝛſum dextrũ ſi iniſtrũ. ante retro motus ad mediũ /ᷓrius eſt ei qui eſt eirca circũferentiã ſic eſt a me⸗ dio centri vbi motus ſe incipiut in loco ad extremitates eſſe maxiĩas diſtãcias que ſub eodẽ gñe ſunt. Locus aũt mathematice ↄſiderati⸗ onis ꝓut tribꝰ dimẽſiõibus m coꝛpis locati dimẽſiões mẽſurat᷑ habet ↄtrariũ. locꝰ mathematicꝰ eſt quãtitas ſᷣm vtquãtitas et ſic cõtrariũ · locatũ in eo quid ſeparatum eſt ſed qð⸗ ↄtinuũ cum loco hoc latiꝰ in de celo declarabimus.

on vider quãtitas ſuſcine magis minus. Hic phus declarat ſcõᷣam ꝓpꝛietatẽ quatitatis dicẽs quãtitatẽ non ſuſcipe magis neqʒ minꝰ.ſiue intẽſionẽ remiſſionẽ im quãtitas ſe abſoluta reſpectiua. Dico notãter reſpectiua i de quã⸗ to magis circulꝰ angulat᷑. de tanto magis appꝛopinquat capacitati eiuſdẽ figura in ea rectilinea ↄtenta. Circulꝰ aũt ſe vt circulus maioꝛ neq; minoꝛ circularitate. Et figura polligonia in eo nũq́; ma gis minus angulata eadẽ. S qa ↄpata ad capacitatẽ circuli habʒ quãdã intenſionẽ remiſſionẽ tzm reſpectũ. Magis aũt minus ſte de abſolutis reſpectiuis.ſed ex actiãe ↄtrarioꝛũ quoꝝ vnũ ↄfoꝛ⸗ tat᷑ aliud debilitat. Jdẽ reſpicies in nũeris. dices quiq; magis ap⸗ pꝛopinq̃re ſenario q; quaternariũ ideo augmètabis quãti⸗ tatẽ ſenarij ſuſcipe magis minꝰ. ſenariꝰ vt ſenariꝰ ſe nec mi⸗ noꝛ eodẽ nec maioꝛ. Auid ſit bicubicũ tricubicũ expoſitum eſt. Pꝛopꝛiuum autem maxime quamitatis eſt. NHic tertiã ꝓpꝛietatem oſtendẽs.dicẽs m quãtitatẽ dici ſit equale ineq̃le.Et mathematice videt᷑ hec ꝓpꝛietas ꝓpꝛiñ quarto quã titatis. ſed ad aliqd quãtitatis eſt. Om̃e em̃ aut eqͥle aut inequale in alteriꝰ ↄꝑatiõe eſt. quãtitas ergo relata ad aliqd dicit᷑ equalis et in eq̃lis vt coꝛpꝰ coꝛpe.nũerus nũero. Eqᷓlitas vnã ſeruat in ꝓpꝛia moderatiõe menſurã. m hãc ſuſcipit magis neqʒ minus. In⸗ equale vᷣo gemina diuiſione nomẽ impoꝛtat ad aliqd. Eſt nanq in⸗ equale in maius minus ↄtraria ſibimet denoĩatise fingunt᷑. hã⸗ maius minoꝛe maiꝰ. minus maioꝛe minꝰ et vterq; eiſde vo⸗ cabulis ſed diuerſis hoc eſt in eqᷓitate. quare ad aliqᷓd quãtitate dici eq̊le ineq̃le. tzm quãtitatẽ ſe. om̃e inedle.in alteriꝰ relatide ꝓpoꝛtionis verſat᷑ vt ternarius inequalis eſt quaternario. certa ꝓpoꝛtione ſeſquitercia verſata quod eſt ad aliquidW. 3 2* 8 4 3 4 4

D aliquid vero talia dirunt ijtungqs.

Nic phs depꝛedicamẽto ad aliquid dicit⁊ exeplificãs

maius minus eſſe relatiua vt diximꝰ diximꝰ mai⸗ minoꝛe maius minus maioꝛe minꝰ ad alicd ſunt. ſunt hoc ipm ſunt. alioꝛũ dicunt᷑. Fundant᷑ igik hec relatiua circa equale ineq̃e. Doc exẽplificat mathematice duplũ dimidij du⸗