Druckschrift 
Jn hoc contenta. Arithmetica decem libris demonstrata
Entstehung
Einzelbild herunterladen

un 1 t reſtduns xcurn Cd.d dm ze mdennm uuti⸗

11

Scðᷣm patet:nam immediate mõſtratum ab ad b:maioꝛ eſt ꝓpoꝛtio qᷓc d ad d. ergo duodecimam ꝓpoꝛtio a b ad cd:maioꝛ qᷓ; b ad d detracti ad detractũ.ergo decimãtertiã a ad creſidui ad reſiduũ naioꝛ pꝛopoꝛiio qᷓ́ a b ad c d.quare iteꝝ per duodecimã a ad ab maioꝛ; c ad c d.per vndecimã isit a b ad a:minoꝛ qᷓ; cdadc.quod eſt ſcðvᷣm totum pꝛopoſitum.

3. 3 3 4 Si mequales nũcri equalibus addãtur:erit ↄpoſitoꝝ minoꝛ ꝓpoꝛtio qᷓ; adiũctoꝝ. Sint a c numeri inequales:bo d equales cõpoſiti a b cd:ſitq; a maioꝛ c.dico a ad c adiũcti

ad adiũctum maioꝛem eſſe pꝛopoꝛtiõem qᷓ; a b ad c dcompoſiti ad compoſitum.nam bꝛ⁊ didem ſint numerus: 3 ſit maioꝛ c:per nonam igitur maioꝛ eſt pꝛopoꝛtio a ad b; cad d. ergo per duodecimam

maioꝛ pꝛopoꝛtio a ad c detracti ad detractũ ꝙᷓ; b ad d reſidui ad reſiduũ.ergo maioꝛ pꝛopoꝛtio a ad c detracti ad detractum:q; a b ad c dtotius ad totum.nam ſi aadc: ab ad cd eadem eſſet pꝛopoꝛtio: per quintam eadem eet a adc: b ad d.cuius oppoſitũ demõſtratum eſt. Si auteʒ maioꝛ eẽt ab adcd pꝛopoꝛtio; a adc:ergo per decimãtertiã eſſet ꝓpoꝛtio b ad d reſidui ad reſiduũ:maioꝛ; a ad c detra

cti ad detractũ.cuius etiã oppoſitum modo monſtratumeſt.relinqᷣtur igitur a ad c pꝛopoꝛtio maioꝛ

adiuncti ſcʒ ad adiũctum:qᷓ; a b adc d compoſiti ad compoſitum pꝛopoſitum.

Si fuerit ꝓpoꝛtio pꝛimi ad ſcðm maioꝛ qᷓ; tertij ad quartũ: fueritq; pꝛimus minoꝛ tertio:crit ſecundus minoꝛ quarto. 3 b b Sint quattuoꝛ numeri:a pꝛimus b ſecũdus /c tertius/ d quartus:ſitq; a ad b pꝛopoꝛtio maioꝛ qᷓ;c

ad dꝛet ſit a minoꝛ c.dico b eſſe minoꝛem d. nam c ſit maioꝛ a:ergo per nonã maioꝛ eſt ꝓpoꝛtio c ad

b:; a ad b.quare multo foꝛtius c ad b maioꝛ eſt pꝛopoꝛtio qᷓ; c ad d.per decimam igitur d maioꝛ eſtb. quod eſt pꝛopoſitum.

neceſſe cſt.

Sit a ad b maioꝛ pꝛopoꝛtio qᷓ; c ad dꝛet nũerus cõpoſitus a b equalis cõpoſito c d:dico a eẽ maioꝛẽ c. nam pꝛimo non erit equalis: ſi a eẽt equalis c:etiam b eẽt equalis d per conceptiõem.alioquin ſi equalibus inequalia adderẽtur:tota fierent inequalia. quare equalis eẽt ꝓpoꝛtio a ad b: cad d. eſt ↄtra hypotheſim.neq; erit c maioꝛ a: et a minoꝛ.nam per pꝛecedentem b ſcðs eſſet minoꝛ d quarto per conceptionem igitur a et b duo minoꝛes ſimul ſumpti minus ſunt qᷓ; cd duo maioꝛes ſimul. quod iteꝝ eſt ↄtra hypotheſim.relinqͥtur igitur a eẽ maioꝛem c pꝛo poſitum. 0

Si pꝛimus fucrit maioꝛ tertio: compoſitus ex pꝛimo ſecundo equalis cõpoſito ex tertio quarto:maioꝛ erit pꝛopoꝛtio pꝛimi ad ſcùm qᷓ; tertij ad quartum.

hHec eſt ↄuerſa pꝛecedentis.Sit vt pꝛius a pꝛimus nũerus maioꝛ c tertio:et cõpoſitus a b equalis cõpoſito c d.dico maioꝛem eẽ a ad bꝓppoꝛtionè qᷓ;c ad d. Mam q a maioꝛ c: ab ⁊cdequales:erit b minoꝛ d. non enĩ eſſe poteſt b equalis d.nam ipſis a cinequalibus additis:tota non fierent equalia. neq; eſt b maioꝛ d.nam per cõceptionem fieret ex a bduobus maioꝛibus plus eſſet.quod eſt ↄtra hypoth eſim. et ſit maioꝛ c:ꝛergo nonam pꝛopoꝛtio a maioꝛis ad d:maioꝛ eit qᷓ́; pꝛopoꝛtio c ad d.ſʒ

b demõſtratus ſit minoꝛ dꝛper decimam igitur a ad b maioꝛ pꝛopoꝛtio qᷓ; a ad d.quare multo foꝛ⸗ tius c ad d.quod eſt pꝛopoſitum.

Si quoilivet numeroꝝ ad totidem alios fueritvna pꝛopoꝛtio:que vnius ad vnum cg oim ad omnes pariter acceptos crit pꝛopoꝛtio.

¶L. Sint 3/ b⸗c qtlibet nũeri:et d /e/f totidem alij.et ſit a ad dꝛet b ade: cadf̃pꝛopoꝛtio vna.dico que pꝛopoꝛtio a ad d:eãdeʒ eẽ totius ab c ad totũ d ef.nam facile ex ſcðᷣa huius cognoſcis tres añcedèẽtes ee eque aut maioꝛes aut minoꝛes aut equales ad ſuos ↄſequẽtes. Si aũt ſint eq̃ mioꝛes:quota pars vel ꝑtes erit a ad d tota ꝑs vel ꝑtes erit b ad e: c ad f.ergo quartã quintã pꝛimi ſub diſiunctione quoties opoꝛtuerit repetitas erit totus a bc tota ꝑs vel ꝑtes tottus de f: quota pars vel ptes a ad d. quare eadez crit ꝓpoꝛtio a ad d:et totius abcad def. At ſi ſint tres añcedẽtes eque maioꝛes quia q̃ᷓ Ppoꝛtio a ad dꝛeg eſt b ade cadf.ergo pꝛimã huis Phoꝛtio d ad a:ea eſt e ad b fadc.q̃re qͥta ꝑsvel ꝑtes d ad a: tota vel tote eſt e ad b/⁊ fad c.per quartã igit quintã pꝛimi ſub diſiũctione qties opus fuerit repetitas quota ꝑsvel ꝑtes eſt d ad a:tota ꝑs vel ꝑtes eſtdef adab c.q̃re ꝓpoꝛtio d ad a:eadè erit totius d e fad totũ a bc.ergo pꝛimã huius ꝓpoꝛtio a ad d:eadẽ totius a b c ad totum def. iteꝝ eſt ꝓpoſitum. Si vo ſinguli ſingulis ſint equales: ſtat im adiuuãte ↄceptione ſi equales numeros equalibus addao totos ſieri equales:idem efficies. eſt itaq; totum pꝛopoſitum notum.

C 8 ifuerint quotlibet numcri/ aliq; ſm cundem numerum otinue in eadem ꝓpoꝛti neé umpti: extremoꝝ eandem eſſe pꝛopoꝛtionem neceſſe eſt.

C lhec declarat equã ꝓpoꝛtionalitatem que eſt quoties ſi umptis quotl

hñtibus:cõcludimus vt illoꝝ pꝛopoꝛtio

quid aũt ſit cõtinua ꝓpoꝛtionalitas:iam dictũ eſt.et hec equa

biita dat ut adc: ita d ad f quo eque pꝛopoꝛtionalitatis miodo ponitur pꝛeſens ꝓpoſitio. Scðo o foꝛmat᷑ indirecte ↄuerſoq; oꝛdinc.vt ſi dixero que ꝓpoꝛtio a 8d

bea eſt e ad fꝛet que b ad cea dad ergo que a ad e:ea eſt d ad f. quo quidẽ eque pꝛopoꝛtiõalitatis

2

A

A

/

, 82 A

4