Druckschrift 
Jn hoc contenta. Arithmetica decem libris demonstrata
Entstehung
Einzelbild herunterladen

8 oöooooböoöoöoͤoöoöoöoo–188ͤ5*².². 3 8 8

2

3 2

2 6

8

20

berel uaendhanfanaen Jhenn9nnton banoclctenkus letnpotegnecema Si pꝛimus in ſecundo quoties quartus in ſexto: itemq; tertius in quan ſcðs in quinto:ncceſſe eſt toties eſſe pꝛimũ in quinto quoiies fucrit tertius Sint vt pꝛius ſex numeri:a pꝛimus:b ſecũdus: e tertius: 8d quartus: e quintus:fſe pars b quota d eſt fet ctota pars d quota b eſt ipſius e.dico a totam partem eſſee qu

in ſerto,

xtus. ſltq atot ota c eſt lhern

nitus vt pꝛecedens demonſtratur.

Si fuerit pꝛimus tota pars ſcði quota tertius quarti: itemq; pꝛimus quinti quon tertius ſexti erit pꝛimus tota pars ſecundi ct quinn quota tertius quarti? ſern.

Sint ſex numeri:a pꝛimus:b ſecũdus:c tertius:d quartus:e quintus:f ſextus.ſitq; pꝛimus inſc

vt tertius in quarto et pꝛimus in quinto vt ternus in ſexto.dico a pꝛimũ eſſe totã partem he ſen 1 et quĩti quota c tertius eſt d fquarti ſexti.qꝛ per hypotheſim pꝛimus in ſecũdo vt tertius in Juun

ſit ergo gnumerus denominãs quoties a in b et c in d. qꝛ etiam per candem hypotheſim pꝛimusi quinto vt tertius in ſexto.ſit ergo hnumerus denominãs vtriuſq; ſcʒ quoties a ine ⁊c inf. ſi 3 ſitum ex g h numerus lꝛ. tunc ſic: ſit ex ductu a in g et h:tantũ eſt qtum b e.et per nonam qun f exa in g ⁊h:tantũ eſt q́tum ex a in lꝛ compoſitũ ex ipſis. Similiter quod ſit ex cin get h: tantäch Tptum d f. et ꝙtum ſit ex c in lꝛ.igitur a pꝛimus tota pars eſt b e ſecundi et quinti quota cteriuns df̃quarti et ſexti:vt qui numerẽtur in illis ſm eundem numerũ lꝛ: quod vult pꝛopoſitio.

Si fuerit pꝛimus ſecundi tota pars quota tertius quarui pꝛimis quidẽ minonbuu

erit pꝛimus tertij tota pars aut partes quota pars aut partes ſecundus quari.

Sit a pꝛimus numerus:b c ſecundus:et d tertius:e fquartus: a b cſimul exiſtẽtibus minoubus et quota pars a eſt b c tota pars d ſit e f.dico igitur quota pars aut partes b c fuerit e ftotam pante aut partes numerũ a eſſe d. Diuido enĩ b e in partes ſuas equales a que ſint b et c.item diuidoe fn partes ſuas equales d. et qꝛ e feſt eque mltiplex ad d vtb cad a ex hypoiheſi: ideo tot partes nunen erunt ipſius e fquot poſite ſunt b c.Sint igitur ille e f.cum igitur b pꝛinia pars b eſitt equalisan pꝛima pars ipſius e f ſitũqualis d quota pars aut partes b erit e tota pars aut partes a eſſ d.etitan

parte c reſpectu partis f et reliquis partibus vnius ad reliquas partes alterius ſi plures eſſent, jn

tellige igitur b eſſe pꝛimũ numerũ:e ſecundum:c tertium:f quartũ.ct ſi b eſt partes e argumeẽtaiya duinta:qꝛ pꝛimus b pꝛobatus eſt tote partes e ſecũdi quote ꝑtes eſt c tertius f quarti. ergo be pin et tertius tote partes ſunt e f ſecundi quarti quote partes b pꝛimus eſt e ſecũdi.at a ad dmonſnr eſt tote partes quote b eſt e.igitur et quote b c ſecundus eſt e f quarti.et ſi b eſſet pars e omnino cin mili modo per quartã vt nunc quoq; factum eſt per quĩtam elicerem argumentũ. Manifeſtũ itagc ſi pꝛimus in ſecundo vt tertius in quarto pꝛimis exiſtentibus minoꝛibus: pꝛimum totam parteman

partes eſſe tertij quota pars aut partes ſecundus quarti.

Si pꝛimus tote partes ſecundi quote tertius quarti pꝛimo ſecundo minonbis erit pꝛimus tota pars aut partes tertij quota ꝑs aut partes ſecundus quarn.

Sint quattuoꝛ numeri:a b pꝛimus:c ſecundus:d e tertius: et f quartus. quoꝛum ab ⁊cduopeim

duobus reliquis ſint minoꝛes:et ſit a b tote partes c:quote d e eſt f.dico a b totam partẽ velpantste

ties enim aliquis numerus ab aliquo ſubſtrahi poteſt: toties in ipſo numerabilise de tionem qui ſi remanet minoꝛ b per pꝛimam pꝛopoſitionem eſt ipſius b aut pars aut partes: qno

de quota pars vel partes c eſt f.diuido enĩ ab in ſuas partes ad c que ſint a bet ſimiliter ei ſua

ad f aue ſint d et e. cum igitur per hypotheſim a b tot partes ſit c quot partes d e eſtf:tot eruntot

numero a b diuiſi quot de.et a pꝛima pars a b tota erit c ſui totius quota d pꝛimaparsdeeſtſuin tius f. quare per pꝛecedentẽ a pꝛima pars ab ad d pꝛimaz paꝛtem de tota pars aut partes quotan quote c ad f.et ſimiliter h ſecunda pars pꝛimi ad e ſecũdam partem tertij tota pars aut partes quon vel quote c ad f.ſicq; de reliquis partibus pꝛimi ad reliquas tertij ſi plures ſint partes. Ytſſ aad ſt pars facio a pꝛimum numerũ:d ſecundum:b tertium: e quartum.et argumentoꝛ per quattun quu

atota pars eſt d quota b eſt e. ergo a b ad dctota paꝛs quota a ad d. ſed a ad d moͤſtratus cltulads

quota c ad f.ergo a b pꝛimus ad d e tertium tota pars quota c ad f̃ſecundus ad quartum-Quodſia ad d ſit partes penitus conſimili modo per quĩtam argumentabere quomodo nunc perquattam de parte conſtar eſſe argumentatũ. Planum itaqʒ eſt ſolidum eſſe pꝛopoſitum.E t ſi contingeretduos

pꝛimos numeros duobus vltimis eſſe maioꝛes: conuerſo modo coneludẽdum eſſet tertiunpuinito⸗

tam partem aut partes quota quartus ſecundi. quod facile monſtrari poteſt oꝛdine permutauv en ſtiruendo ſcʒ duos vltimos pꝛtoꝛes et pꝛimum ſecundũ poſterioꝛes.

Omnis numerus minoꝛ aut maioꝛis pars eſt: aut co ab maioꝛe quotispolchdi tracto relinquetur ipſius aut pars aut parte

Sint a b duo numeri a maioꝛ et b minoꝛ. dico b eſſe partem a vel eo detracto auoties porn remanere ipſius b aut partem aut partes. ſi enim b minoꝛ numerat a maioꝛem per diffini b5 8 pars a. ſi ſecus autem b non metitur a. ſubſtracto igitur b quoties poterit ab a remanebitm

Mam ſi nichil remaneret numeraret a ſecundũ numerum denominantẽ quoties ſ vn

prꝛopoſitum.

oquone