Druckschrift 
Iacobi Zabarellae Patavini De Doctrinæ Ordine Apologia
Seite
12
Einzelbild herunterladen

12 Apologiæ

paturæ, quorum unus non eſt cauſa alterius, ordinem tamẽ inter ſe habẽt naturalem, quoniam eos natura ordine quodam producit;ut ſi inter le feramus plantam,& animal neutrũ alterius cauſa eſt, ſunt enim duæ æqua les eiuſdem generis ſpecies attamen aliqua ratione dicitur planta natura

bet animæ facultates, quas habet planta,& alias præterea: natura autem ab Duo natu- imperfectioribus ad perfectiora progredi ſolet. Sed in his illud eſt maxi- ordines annotatione dignum, quòd quum duo ab Ariſtotele ſtatuantur ordi- non ſeiae nes natura, quos ſæpe aduerſarius nominat, unus generationis alter inten in eiſdem. tionis,in his tamen rebus ſolus locum habet ordo generationis, nam dice

re quidem poſſumus ſtirpes eſſe natura priorès animalibus, nempe ordine 8

. pibus ordine intentionis naturæ;non eſt enim in rerum natura planta pro pter animahlicet ad auimalium uitam conſeruandam cõducat; ſed eſt ſpe cies corporis naturalis per ſe conferens ad perfectionem uniuerſi,& per ſe digna cognitu etiam ſi ad animalium uitam nihil conferret: poſſumus igitur dicere plantam natura priorem animali non tamen animal natura prius planta, licèt perfectione ſit prius:idem dicendum eſt de homine&a- his animalibus; idem de quinque ſenſibus, tanquam ſacultatibus eiuſdẽ ani maæ inter ſe collatis, nullus enim eſt aliorum cauſa, tamen tactus eſt natura prior ceteris,& poſt tactum guſtus, quia nequeunt alii abſque his exiſtere: nec propterea viſus& auditus dicuntur altero modo illis natura priores, nempe ſecundum ordinem intentionis naturæ, ut aduerſarius fingit, non enim dedit natura animalibus tactum& guſtum propter uiſum& auditũ, qui ſint ſcopus ac fiis illorum, quum tactus ſit animali neceſſarius ut ſit animahauditus autem,& uiſus non ſint neceſſarii,ſed ſoluùm conferãt ad be ne eſſe;ſi quidem poteſt eſſe animal,& diu uiuere etiam ſine his: Viſum igi tur appellare primum ordine intentionis naturæ uanum eſt quanuis pri- mus uocari posſit ordine nobilitatis ac perfectionis; ex eo enim qudd ali- quid ſit primum nobilitatenon infertur quòd ſit natura primum, niſi etiã ſit primum in intentione naturæ:ob id animaduertendum eſt ut ſano mo do intelligamus id, quod ab Ariſtotele dicitur de duplici naturæ ordine, generationis,& jntentionis, uidelicet primum generatione eſſe ultimum intentione,& primum intẽtione eſſe ultimum generatione; hoc enim in his tant um locum habet, quæ ſe habent inuicem ut cauſæ,& effectus, ut elemẽ ta,partes homogeneæ, partes heterogeneæ‚ animal totum; in reliquis autẽ poteſt quidem notari ordo ille naturæ, qui generationis ordo dicitur, ſeu brdo ſimilis ordini generationis at non alter, qui intentionis ordo appella tur. In his igitur eum, quem habent naturæ ordinemſperni quandoque di

eſtin iis tamen aliquis eſt naturalis ordo: dantur etiam plures effectus

prior animali, quoniam ſimplicior,& imperfectior eſt;& animal omnes ha

generationis naturæ, non tamen dicere poſſumus animalia eſſe priora ſtir⸗