Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
22
Einzelbild herunterladen

22 Hieron. Cardani

per aluum lacilius uino ducit.Si inopia ſit caloris, adhuc aqua uino præſtã ioreſt modd ex ætate defectus nõſit, nam ea inopia malã qualitatẽ frigi⸗ dãcuius cauſa uinũ magis cõuenit, ſibi ſemper aſſociat. Ex intẽperieb.etiã in calida, aut ſicca, aut ex utraq; cõpoſitaaqua uino ſalubrior eſt.

Aſuim. Ad ſitim quoq;tollendã,& collutione oris,& potu& balneo nihilmeli us ſyncera aqua excogitari poteſt. De naturali nunc ſiti ſermo eſt, aut ea qᷓ citra corporis morbũ aduenit. Si em̃ labore quiſc;,& æſtu ac puluere cõfe⸗ ctus ſitiat, ex tẽplo balneum tepidæ adeò prõptè auxiliatur, ut Galenus re⸗ ferat ipſum ꝗlauatur, aquæ ingreſſum ſentire. ld uerò dicebat admirabile, quðd palneũ ſitim in habẽtibus ſedet, in haben tib. aũt excitet. Si ꝗs em̃ ſitiẽs in balneũ aquę tepidę ingreſſus fuerit, abſq; ſiti inquit egreditur. At ſi prius ſitiebat, Pdit ſiticuloſus. Horum cauſam hic docere expedit. Quemadmodum autẽ potus,& quomodo celerrimè ſitim extinguat, om⸗ nĩb. ex perimẽto notũ eſſe ſcio. Reſtat ut deoris collutione dicã, quanta ſit, &; potens, quin etiã utillius referã uires, nunc maximè expedit. Igit᷑ col⸗ lutio oris ex frigida uentriculum refrigerat, pręcipue aũt ſtomachũ.i. uẽtri

culi os:reprimit etiã malos uapores.ltaq; primã ob cauſam ſitim extinguit & appetentiã cibi cxcitat. ea em̃ ut Galenus docet, à frigido fit. Altera cauſa odorẽ malum ex uẽtriculo proficiſcit mi tigat,& calida repurgatur os: pi tuita è cerebro detrahitur, unde& fœtorẽ oris, ſi ex eius partib. Pficiſcatur. tollit,& cerebrum alleuiat. Vtrum uerò dentib.cõueniat, potẽtia ꝗdem fri⸗

idũ, actu aũt calidũ, dubitatiõe diꝑnũ eſt. Demõſtratum eſt, deactunõ

Sraa poteſtate frigidis hoc debere intelligi. Ergo calida aqua grauedinib. acrau

Ts. tedinibus utilis eſt in ore retenta: frigida uerò comprimit fluxiones,& ce⸗

rebro ac dentibus utilis eſt, moderatè adhibita. Teſtis eſt Quintus Sere⸗

Dentibus ſer nus, dicens:

uandit. Sæpe etiam gelida gingiuas collue lympha,

Dentibus ut᷑ poſsis firmum ſeruare uigorem.

Faueikure Fauces uerò& gulã, acoris partes uſus collutionis ex frigida ab angina 2ue S fluxionibus reliquis præſeruat. Calida uerò& den tib.& ori repurgãdo ſit utilis, dentes etiã iuuat. Verũ ad oris& faucium fluxiones deriuãdas

apta eſt. Eas quæ ceperunt neq;am plius augentur, laxat iuuatq́; dolo

res leniẽdo. Non ſolum ergo collutio oris faucib.& ori ipſi, ſed etiam uuæ

& gutturiipſi ac uicinis partib. præſtãs eſt auxilium. Oportet aũt diligẽter cõſiderare, cui affectui homo magis natura conſuetudine anni tẽpore ac ſtitutione alijs cauſis, puta genere artis, exercitatione ꝓnior ſit atq; para

tior:& periculo magis pręſenti atq; urgenti occurrere. Sed cum omnibus Renibuepre mẽbris frigida cõueniat præcipuè renibus utilis eſt. Cõfirmat eos,& la- ſmuandi. ¶Ppidis, ſi quid aliud prohibet, generationem. Ita uerò ſoleo aqua uti in his caſibus ęſtate& à prandio, cum Solmeridiat hominẽ in riuulo ſtatuo ſedẽ

tem, ſic ut auerſis renibus aquærigentis curſum excipiat. Incipio aũtab ho

octaua parte,& ad integrã peruenio: atq;in ea mora aliqt dieb.conſiſto. Manifeſtum eſtaũt, quòdlocum oporteat eligereumbroſum, ut Snan

ledatur,